Cơn sốt phim ngắn toàn cầu: Hàng triệu người "nghiện" xem, doanh thu tỷ USD

Từ video vài chục giây đến ngành công nghiệp tỷ USD

Micro-drama (phim truyền hình ngắn nhiều tập) thường được quay theo chiều dọc, tối ưu cho màn hình điện thoại. Mỗi tập có thể dài khoảng 45 giây đến 2 phút, trong khi một câu chuyện hoàn chỉnh kéo dài hàng chục, thậm chí hơn 70 tập.

Thay vì phát hành một bộ phim dài khoảng 2 giờ, nhà sản xuất chia nội dung thành nhiều tập ngắn. Mỗi tập thường kết thúc bằng tình huống bỏ lửng, bí mật mới hoặc bước ngoặt bất ngờ, thúc đẩy người xem tiếp tục theo dõi.

Công thức này kế thừa cách kể chuyện của phim truyền hình dài tập, đặc biệt là những mô-típ quen thuộc như tình yêu, trả thù, hôn nhân, gia tộc giàu có và đấu đá quyền lực. Điểm khác biệt nằm ở tốc độ. Câu chuyện phải nhanh chóng tạo xung đột, nhân vật xuất hiện với mục tiêu rõ ràng và mỗi tập đều cần một “móc câu” đủ mạnh để giữ chân khán giả.

Theo Reuters, micro-drama bắt nguồn từ Trung Quốc nhưng đang lan rộng sang Mỹ và nhiều thị trường khác thông qua các ứng dụng như ReelShort, GoodShort, cùng hoạt động quảng bá trên TikTok, Instagram Reels, Facebook và YouTube Shorts.

Sức hút của phim ngắn thể hiện rõ qua tốc độ tăng trưởng của các ứng dụng chuyên biệt. Báo cáo của Sensor Tower cho biết doanh thu mua hàng trong ứng dụng của các nền tảng phim ngắn đạt khoảng 700 triệu USD trong quý I/2025, gần gấp 4 lần mức 178 triệu USD của cùng kỳ năm 2024. 

Trang Sensor Tower cho hay, trong quý I/2026, các ứng dụng phim truyền hình ngắn trên toàn cầu đạt hơn 850 triệu lượt tải, tăng 140% so với cùng kỳ năm trước.

Theo công ty nghiên cứu thị trường Omdia, doanh thu toàn cầu của lĩnh vực micro-drama đạt khoảng 11 tỷ USD trong năm 2025 và có thể tăng lên 14 tỷ USD vào cuối năm 2026. Những con số trên cho thấy phim ngắn đang dần trở thành mảng kinh doanh thực sự, thay vì chỉ là trào lưu trên mạng xã hội.

Khán giả sẵn sàng chi hàng trăm USD mỗi tháng để xem

Một trong những điểm khác biệt của micro-drama là mô hình kiếm tiền. Nhiều ứng dụng cho phép người dùng xem miễn phí một số tập đầu. Khi câu chuyện bước vào cao trào, khán giả có thể phải xem quảng cáo, mua tiền ảo, đăng ký thuê bao hoặc trả phí để mở khóa các tập tiếp theo.

Theo Reuters, phí thuê bao của một số ứng dụng micro-drama thường dao động khoảng 8-20 USD mỗi tuần. Một số người dùng sẵn sàng chi hàng trăm USD mỗi tháng để theo dõi nhiều bộ phim.

Mô hình này tạo ra nguồn thu trực tiếp từ người xem, thay vì chỉ phụ thuộc vào quảng cáo. Nhà sản xuất không nhất thiết phải thu hút hàng chục triệu khán giả như một bộ phim điện ảnh. Họ cần duy trì một nhóm người xem đủ trung thành và sẵn sàng trả tiền nhiều lần.

Phần lớn nội dung phổ biến tập trung vào các câu chuyện tình cảm, hôn nhân, ngoại tình, người thừa kế, nữ chính bị coi thường rồi bất ngờ đổi đời hoặc nhân vật nghèo che giấu thân phận giàu có. Những mô-típ này dễ hiểu, dễ tạo cảm xúc và có thể được triển khai nhanh.

Micro-drama cũng đang mở rộng cơ hội cho những câu chuyện trước đây khó xuất hiện trên truyền hình truyền thống. Các nền tảng có thể thử nghiệm nhiều thể loại hơn, từ lãng mạn, gia đình đến kinh dị, khoa học viễn tưởng và hành động.

Trung Quốc là nơi sản sinh ra những bộ phim ngắn đầu tiên (Ảnh: Douban). 

Tại Trung Quốc, sự phát triển của các nền tảng phim ngắn cũng cho thấy quy mô ngày càng lớn của thị trường. Theo bài phân tích trên 163, Hongguo Short Drama, nền tảng sản xuất và phát hành phim ngắn tại Trung Quốc, đạt 168 triệu người dùng hoạt động hằng ngày. Con số này vượt tổng số người dùng của 4 nền tảng giải trí lớn của nước này cộng lại.

Hongguo vận hành theo hai phương thức: Tự sản xuất và mua lại phim từ các nhà làm phim. Với các tác phẩm do đối tác sản xuất, nhà làm phim chịu trách nhiệm về chi phí, còn nền tảng cung cấp dịch vụ phát hành và phân chia lợi nhuận theo lượt xem.

Một số nội dung được bán lẻ với giá 9,9 NDT (hơn 38.000 đồng), trong khi nhiều phim được phát miễn phí. Mô hình này giúp nền tảng có thêm nguồn thu từ quảng cáo, đồng thời giảm rủi ro khi một tác phẩm không đạt kỳ vọng.

Mỹ phát triển mạnh video ngắn, Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng

Trung Quốc vẫn được xem là nơi hình thành và phát triển mạnh của micro-drama, nhưng Mỹ đang nổi lên như thị trường quốc tế quan trọng.

Omdia dự báo Mỹ sẽ chiếm khoảng 50% doanh thu micro-drama bên ngoài Trung Quốc trong năm 2026, tương đương khoảng 1,5 tỷ USD. Sự phát triển này diễn ra trong bối cảnh các hãng phim truyền thống đối mặt với chi phí sản xuất cao, cạnh tranh từ nền tảng trực tuyến và sự thay đổi trong thói quen xem của khán giả.

Tại Hollywood, một số công ty bắt đầu xây dựng phim trường chuyên phục vụ nội dung dọc. Reuters ghi nhận các nhà sản xuất chuyển sang làm micro-drama khi nhu cầu tăng, mở ra cơ hội việc làm cho diễn viên, biên kịch, đạo diễn và nhân viên hậu kỳ.

Một series phim ngắn chiếu mạng thường được sản xuất nhanh hơn và với kinh phí thấp hơn đáng kể so với phim truyền hình truyền thống. Theo Reuters, một số phim dài tập lãng mạn của nền tảng CandyJar có khoảng 50-75 tập, được sản xuất trong khoảng 3 tháng với chi phí 100.000-300.000 USD. Trong khi đó, một tập sitcom dài nửa giờ tại Mỹ có thể tiêu tốn từ 2-4 triệu USD.

Trước sức hút của phim ngắn, những công ty truyền thông lớn cũng bắt đầu tham gia. NBCUniversal đã đưa nội dung dọc vào nền tảng Peacock. Fox hợp tác với Holywater Tech, công ty đứng sau ứng dụng My Drama, để phát triển hơn 200 tựa phim dọc.

Sự bùng nổ của phim ngắn dọc đang tạo ra nhiều kỳ vọng tại Việt Nam. Tuy nhiên, nếu đặt cạnh các thị trường lớn như Trung Quốc, Mỹ hay Ấn Độ, Việt Nam vẫn ở giai đoạn đầu. Nhu cầu và tiềm năng đã xuất hiện, nhưng chưa có đủ dữ liệu để khẳng định một “cơn sốt” ở quy mô toàn ngành.

Tháng 11/2025, VTV đưa tin hoạt động sản xuất micro-drama bắt đầu phát triển tại Việt Nam, trong bối cảnh loại hình này đã trở thành ngành công nghiệp trị giá nhiều tỷ USD trên toàn cầu.

Trước đó, sự kiện “Drama Shorts” do Google tổ chức tại TPHCM cho thấy các nền tảng nội dung và nhà xuất bản trong nước đã bắt đầu tìm hiểu cách phát hành, quảng bá và kiếm tiền từ phim ngắn.

Khái niệm phim ngắn tại Việt Nam cũng đang mở rộng. Bên cạnh những tác phẩm điện ảnh dài khoảng 10-30 phút được thực hiện để tham dự liên hoan phim, phim ngắn còn bao gồm series dọc, micro-drama, phim nhiều tập có thời lượng 1-2 phút mỗi tập và các sản phẩm phát hành trên các nền tảng mạng xã hội.

Theo tìm hiểu của Vietnamtoday, với hơn 100 triệu người dùng mạng theo dõi các bộ phim ngắn trên các ứng dụng trực tuyến, Việt Nam đang trở thành thị trường mũi nhọn của các đơn vị sản xuất nội dung ngắn trên các thiết bị điện thoại. Trong đó, THPCM trở thành đơn vị dẫn đầu sản xuất các nội dung phim ngắn, cung cấp nhân sự tham gia các dự án phim ngắn tại Bắc Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Trong thời gian tới, phim ngắn Việt Nam có thể phát triển nếu khai thác tốt những câu chuyện gần gũi với khán giả trong nước, tận dụng khả năng sản xuất nhanh, tối ưu cho điện thoại và kết hợp quảng cáo thương hiệu.

AI đang mở ra cuộc cạnh tranh mới

Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang được đưa vào quá trình sản xuất phim ngắn. Reuters cho biết một số nền tảng đã thử nghiệm micro-drama có sự hỗ trợ của AI nhằm rút ngắn thời gian sản xuất và giảm chi phí.

AI có thể hỗ trợ viết kịch bản, tạo bối cảnh, dựng hình ảnh, chỉnh sửa biểu cảm nhân vật hoặc sản xuất những cảnh khó thực hiện bằng phương pháp truyền thống. Tuy nhiên, công nghệ này cũng đặt ra câu hỏi về bản quyền, quyền hình ảnh của diễn viên, chất lượng diễn xuất và nguy cơ thay thế một số vị trí trong đoàn phim.

Trong tương lai, cuộc cạnh tranh có thể không chỉ diễn ra giữa các nền tảng mà còn giữa những mô hình sản xuất khác nhau: Phim quay với diễn viên thật, phim sử dụng hình ảnh AI và các sản phẩm kết hợp giữa người thật với AI.

Cơn sốt phim ngắn toàn cầu đang phản ánh sự thay đổi trong thói quen tiêu thụ nội dung của khán giả. Với doanh thu được dự báo lên tới hàng chục tỷ USD trong năm 2026 và hàng trăm triệu lượt tải ứng dụng chỉ trong một quý, micro-drama đang trở thành một phần đáng kể của nền kinh tế giải trí số.

(Còn tiếp)