Phố nghề Hàng Bạc và những danh sĩ Hà thành một thuở

Hà Nội không có phố “Hàng Vàng”, sang nhất là Hàng Bạc rồi đến Hàng Đồng, Hàng Thiếc…; nhưng mặc thế, phố Hàng Bạc bây giờ không thiếu gì vàng và tất nhiên vẫn có rất nhiều bạc - thứ kim loại quý định danh cho phố.

Phố nghề Hàng Bạc và những danh sĩ Hà thành một thuở - 1

Phố có nhiều ngôi nhà nhỏ nhất Hà Nội

Hàng Bạc còn khá nhiều những ngôi nhà xây theo lối cũ, kiểu “chồng diêm”, phía trên là một mái nhà lợp ngói kiểu cổ điển. Nếu như Mã Mây từng là con phố có nhiều nhà cổ nhất Hà Nội thì Hàng Bạc cũng không kém là mấy. Hình ảnh những mái ngói lô nhô từ trên cao trông xuống có thể thấy khá nhiều ở Hàng Bạc.

Lại thêm một điểm thú vị nữa: Hàng Bạc có lẽ là con phố có nhiều ngôi nhà nhỏ nhất Hà Nội. Ai cũng biết Hà Nội đất chật người đông, nhà cửa san sát, ngõ phố hẹp, tối om nhưng cơ bản các ngôi nhà mặt phố cũng không quá hẹp, thường là rộng khoảng 3m, những nhà rộng hơn thường là biệt thự hoặc vì một sự đặc biệt nào đấy mới có.

Nhưng ở Hàng Bạc, tôi ngạc nhiên vì sự chật hẹp ở đây, phố có rất nhiều ngôi nhà có bề ngang chỉ độ 2m, thậm chí là chỉ hơn 1m. Những ngôi nhà giống hệt những bao diêm với bề ngang bé tí, bề dọc thì sâu hút và những con ngõ thì tối om. Có rất nhiều nhà có diện tích bề ngang cực hẹp nên đi qua phố, một cảm giác về những căn nhà xếp hình đồ chơi như của trẻ thơ bỗng xuất hiện. Nhưng dù nhà cửa chật hẹp thế, Hàng Bạc là một con phố cực sầm uất. 

Phố nghề Hàng Bạc và những danh sĩ Hà thành một thuở - 2

Say đắm với tiếng ca trù trầm bổng 

Phố Hàng Bạc có một lịch sử lâu đời với định danh là nghề làm bạc nổi tiếng từ mấy trăm năm trước. Hàng Bạc có tiếng với ngành nghề truyền thống của mình và ngay người nước ngoài khi xưa, lúc đi qua Hàng Bạc cũng ấn tượng với nghề làm bạc và buôn bán ở đây. Một người Pháp đã từng viết về phố như sau: “Phố đó là một trong số những phố đẹp của Hà Nội. Những người đổi bạc ngồi xếp bằng tròn trên chiếc sập trong cửa hàng, trước mặt là những chồng xâu tiền kẽm và đồng; và một chiếc rương nhỏ. Họ là những người thợ đúc bạc”.  

Và Hàng Bạc ngày nay, cũng như những phố hiếm hoi của phố cổ Hà Nội còn giữ được nghề định danh của mình. Phố có rất nhiều cửa hiệu buôn bán vàng bạc, từ đầu phố đến cuối phố, các cửa hàng vàng liền kề nhau, tấp nập người mua bán, qua lại. Phố Hàng Bạc buôn bán, chế tác bạc, vàng, các kim loại quý và thời mở cửa còn các công ty lữ hành, khách sạn, quán ăn nhưng nhiều nhất vẫn là những hàng bạc có truyền thống lâu đời.

Là một con phố cổ, Hàng Bạc từng có đến 3, 4 ngôi đình trên một đoạn phố không dài lắm nhưng bây giờ thì chỉ còn đình Kim Ngân ở số nhà 42 là đáng kể. Ngôi đình này cũng khá đặc biệt. Khi khảo sát những ngôi đình trong phố cổ Hà Nội tôi thấy hầu hết chúng đã được trùng tu, các cột gỗ trụ hầu hết được thay mới thì may mắn thay ở đình Kim Ngân vẫn còn giữ lại được một số cột trụ bằng gỗ lim cổ.

Đình Kim Ngân có từ thế kỷ XVI thờ ông tổ bách nghề là Hiên Viên, nếu trong phạm vi phố cổ, đây là một trong những ngôi đình có diện tích lớn nhất. Điều thú vị nữa là vào những tối thứ 4, thứ 6 hàng tuần, chính ở ngôi đình này có biểu diễn ca trù, một loại hình văn hóa đặc sắc của văn hóa Việt. Tiếng ca trù trầm bổng lúc thanh lúc nhẹ, tiếng phách dẫn nhịp khiến người nghe như lạc vào một mê cung huyền ảo.

Phố nghề Hàng Bạc và những danh sĩ Hà thành một thuở - 3

Dấu vết danh nhân sinh sống ở phố 

Đã có nhiều danh nhân Hà Nội từng sinh sống ở phố Hàng Bạc, có thể kể đến những người như Vũ Trọng Phụng, Phạm Huy Thông, Vũ Đình Liên, Đoàn Trần Nghiệp… nhưng tôi muốn dừng lâu hơn ở một nhân vật mà dấu vết ở Hàng Bạc bây giờ vẫn còn lưu: Phạm Huy Thông.

Phạm Huy Thông (1916-1988) vốn là con nhà phú hộ giàu có nhất nhì phố Hàng Bạc, ông Phạm Chân Hưng. Dòng họ Phạm này có tổ tiên lâu đời là Phạm Ngũ Lão, xa hơn nữa lão tướng Phạm Tu. Cửa hiệu bạc Chân Hưng từng là một trong những cửa hiệu bạc lớn nhất phố thời bấy giờ. Ông Phạm Chân Hưng từng là Chủ nhiệm tờ báo “Công nông thương”, phụ trách khu Đông Kinh Nghĩa Thục, người tham gia điều phối Tuần lễ vàng tháng 9 năm 1945 do Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động. Đây là một gia đình tư sản giàu có, có nhiều đóng góp với dân tộc, đặc biệt người con trai cả của ông, Phạm Huy Thông là một nhà thơ và một trí thức lớn.

Mười sáu tuổi, Phạm Huy Thông đã là một trong những người tiên phong của phong trào thơ Mới với bài thơ “Tiếng địch sông Ô” lừng danh: 

“...

Trướng thênh thang, lạnh lùng và u ám,

Sở Bá Vương đứng sững trước cửa phòng,

Để nỗi buồn, một nỗi buồn u uất mênh mông,

Ngao ngán nhẽ, nặng đè lòng người chiến sĩ...

Và chống kiếm trước phòng sầu quạnh quẽ,

Hạng Vương vừa nhác thấy bóng Ngu Cơ,

Nên hỡi ôi! Tia hy vọng lờ mờ

Vương cảm thấy trong lòng ngầm ngấm tắt.

Vương trông...

Vẫn như gặp nàng lần thứ nhất,

Tim anh hùng như ngây ngất say sưa.

Tựa thân mềm vào lưng ỷ, nàng Ngu Cơ

Mắt mơ hồ nhìn qua khung cửa sổ,

Để hồn buồn chơi vơi như bay trên cành gió.

Chỗ nàng ngồi,

Một luồng trăng biêng biếc riêng soi,

Khiến Hạng Vương, trong lòng say, những tưởng

Rời cung Quảng, ả Hằng vừa bay xuống...”. 

Không chỉ là một nhà thơ nổi tiếng, Phạm Huy Thông còn là một trí thức lớn. Ông du học ở Pháp, có bằng Tiến sĩ Luật và làm thư ký cho Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Hội nghị Fontainebleau năm 1946. Sau ông bị Pháp trục xuất vì những hành động yêu nước của mình. Lúc trở về Việt Nam, ông từng làm Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Viện trưởng Viện Khảo cổ học…; được bầu là Viện sĩ nước ngoài Viện Hàn lâm Khoa học Cộng hòa Dân chủ Đức và được đặt tên cho một con đường rất đẹp vòng quanh hồ Ngọc Khánh.

Phố nghề Hàng Bạc và những danh sĩ Hà thành một thuở - 4

Điều thú vị khi nhắc đến Phạm Huy Thông ở đây là căn nhà trên phố Hàng Bạc của gia đình ông vẫn còn, hiện người em út của ông đang ở. Đây là một trong những căn nhà hiếm hoi trên phố vẫn giữ được nguyên vẻ cổ điển xưa cũ. Một biệt thự 3 tầng sơn màu đỏ đậm đã bạc phếch với thời gian dù xung quanh đó là những căn nhà hiện đại đã được xây lại. Thú vị nữa nơi đây từng là trụ sở chỉ huy của Trung đoàn Thủ đô trong những ngày kháng chiến chống Pháp. Thủ tướng Phạm Văn Đồng và Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã từng ở đây một thời gian ngắn và chính ngôi nhà số 86 này là nơi làm lễ cưới của Thủ tướng Phạm Văn Đồng…

                       *    *    *

Đi trong phố Hàng Bạc, ngắm nhìn những món đồ bạc lấp lánh trong các cửa hàng, ngắm nhìn những ngôi nhà bé như món đồ chơi bỗng thấy phố xá Hà Nội thật đa dạng và nhiều cung bậc. Mỗi cung bậc lại mang một sự bất ngờ và thú vị cho những người yêu Hà Nội.

Theo Nhà văn Uông Triều

ANTĐ

MỚI NHẤT
Câu lạc bộ “trai bao” triệu đô ở Trung Quốc
Câu lạc bộ “trai bao” triệu đô ở Trung Quốc

(Dân trí) - Theo mẩu tin tuyển dụng, các nhân viên là nam giới trong câu lạc bộ được hứa hẹn nhận ít nhất 148 USD tiền boa khi “giải trí” với khách quen và tiền lương gần 12.000 USD mỗi tháng.

Thứ tư, 30/01/2019 - 05:28

Tháp Chăm đẹp nhất Việt Nam hoàn tất việc sửa chữa để đón khách Tết
Tháp Chăm đẹp nhất Việt Nam hoàn tất việc sửa chữa để đón khách Tết

(Dân trí) - Tháp Po Klong Garai là cụm tháp Chăm hiếm hoi tại Việt Nam còn giữ được nguyên vẹn vẻ đẹp kiến trúc hùng vĩ nên rất thu hút khách du lịch. Ban quản lý di tích này cũng vừa hoàn tất chỉnh sửa khuôn viên để chào đón khách đến tham quan dịp Tết sắp tới.

Thứ ba, 29/01/2019 - 04:20

Cặp đôi chi gần 350 triệu mỗi người để vi vu khắp 33 nước trong vòng 10 tháng
Cặp đôi chi gần 350 triệu mỗi người để vi vu khắp 33 nước trong vòng 10 tháng

(Dân trí) - Chuyến du lịch đầy “ghen tỵ” của cặp đôi diễn ra trong suốt 10 tháng ở 33 quốc gia và vùng lãnh thổ, kéo dài từ Việt Nam tới Hy Lạp.

Thứ ba, 29/01/2019 - 01:32

Bulgaria có tất cả mọi thứ để hút hồn du khách
Bulgaria có tất cả mọi thứ để hút hồn du khách

(Dân trí) - Từ vẻ đẹp mê hồn của Biển Đen đến những tàn tích từ nền văn minh cổ đại, đất nước Bulgaria có tất cả mọi thứ để hút hồn du khách.

Thứ ba, 29/01/2019 - 11:33

Những “siêu phẩm” kỳ diệu của thiên nhiên và nhân tạo
Những “siêu phẩm” kỳ diệu của thiên nhiên và nhân tạo

(Dân trí) - Cuộc sống quanh ta luôn sở hữu vô vàn những điều kỳ diệu mà đôi khi con người lại vô tình không để ý tới.

Thứ ba, 29/01/2019 - 09:19

Tục lệ mặc nội y màu sặc sỡ vào đêm giao thừa
Tục lệ mặc nội y màu sặc sỡ vào đêm giao thừa

(Dân trí) - Vào thời khắc giao thừa chào đón năm mới, phụ nữ ở Mexico và Venezuela đều có thói quen diện những bộ đồ lót có màu sặc sỡ. Phong tục này được lưu truyền từ nhiều đời nay.

Thứ ba, 29/01/2019 - 07:11

Ngắm Hội Hoa Xuân 2019 trước giờ khai mạc
Ngắm Hội Hoa Xuân 2019 trước giờ khai mạc

(Dân trí) - Năm nay, Công viên Tao Đàn tổ chức Hội hoa Xuân lần thứ 38 trong 12 ngày. Thời gian diễn ra từ 25 tháng Chạp đến mùng 6 tết Kỷ Hợi.

Thứ ba, 29/01/2019 - 05:27

Trẩy hội năm châu: Chơi xuân rước lộc tại xứ sở kỳ diệu Vinpearl land
Trẩy hội năm châu: Chơi xuân rước lộc tại xứ sở kỳ diệu Vinpearl land

(Dân trí) - “Trẩy hội năm châu – Chơi xuân rước lộc” là chương trình đón Tết độc đáo mừng năm Kỷ Hợi của chuỗi vui chơi giải trí lớn nhất Việt Nam Vinpearl Land. Thông qua các hoạt động trải nghiệm tinh hoa văn hóa 3 miền xưa - nay...

Thứ ba, 29/01/2019 - 05:13

"Vương quốc hang động" gây ấn tượng tại hội chợ du lịch lớn nhất của Hoa Kỳ
"Vương quốc hang động" gây ấn tượng tại hội chợ du lịch lớn nhất của Hoa Kỳ

(Dân trí) - Sở Du lịch Quảng Bình mới đây đã tổ chức hoạt động xúc tiến du lịch tại hội chợ New York Times Travel show, hội chợ du lịch lớn nhất Hoa Kỳ. Gian hàng Quảng Bình đã tạo được ấn tượng sâu sắc với khách du lịch về điểm đến hấp dẫn nhất châu Á.

Thứ ba, 29/01/2019 - 04:15

Thủ phủ hoa ở miền Tây khai mạc lễ hội hoa xuân
Thủ phủ hoa ở miền Tây khai mạc lễ hội hoa xuân

(Dân trí) - Tối 27/1, Lễ hội hoa xuân TP Sa Đéc (Đồng Tháp) năm 2019 chính thức khai mạc với nhiều hoạt động phong phú và hấp dẫn phục vụ khách du xuân. Ngay trong đêm khai mạc đông đảo người dân khắp nơi đến khách tham quan và tham gia các hoạt động tại lễ hội.

Thứ hai, 28/01/2019 - 02:02

Du khách bị đuổi khỏi máy bay vì cơ thể quá nặng mùi?
Du khách bị đuổi khỏi máy bay vì cơ thể quá nặng mùi?

(Dân trí) - Một gia đình nhỏ gồm 2 vợ chồng và cô con gái bị các tiếp viên mời rời khỏi máy bay vì bị những hành khách khác phàn nàn về mùi cơ thể. Tuy nhiên cặp vợ chồng đã lên tiếng phản bác điều này.

Thứ hai, 28/01/2019 - 11:50

Nhà hàng tràn ngập bao cao su ở khắp nơi, khách đến ăn được tặng bao cao su mang về
Nhà hàng tràn ngập bao cao su ở khắp nơi, khách đến ăn được tặng bao cao su mang về

(Dân trí) - Hàng ngàn những chiếc bao cao su nhỏ xinh, đủ mọi màu sắc và kích cỡ được dùng để trang hoàng khắp nơi. Thực khách sau khi dùng bữa xong, trước khi về cũng được tặng một chiếc bao cao su làm kỷ niệm.

Thứ hai, 28/01/2019 - 10:11

ĐÁNG QUAN TÂM
Người Trung Quốc đón tết cổ truyền có gì đặc biệt?
Người Trung Quốc đón tết cổ truyền có gì đặc biệt?

(Dân trí) - Người Trung Quốc sẽ trang trí nhà cửa bằng những vật dụng màu đỏ với ngụ ý mong muốn nhiều điều may mắn, tốt lành sẽ đến với mình vào một năm mới.

Thứ hai, 28/01/2019 - 05:45

Ảnh: Khách Tây thích thú ngắm đồ lễ tiễn ông Táo trên phố Hàng Mã
Ảnh: Khách Tây thích thú ngắm đồ lễ tiễn ông Táo trên phố Hàng Mã

Tranh thủ ngày nghỉ cuối tuần, người dân Thủ đô đã nhộn nhịp sắm sửa đồ lễ tiễn ông Công ông Táo lên chầu trời. Nhiều khách du lịch nước ngoài tỏ ra thích thú với những đồ lễ này.

Thứ hai, 28/01/2019 - 03:45

Chơi máng trượt, du khách suýt chết vì người béo phì đè nát xương sườn
Chơi máng trượt, du khách suýt chết vì người béo phì đè nát xương sườn

(Dân trí) - Một nữ du khách ngoại quốc suýt thiệt mạng khi chơi trò máng trượt vì bị một vị khách béo phì chơi phía sau đè nặng lên người tới gẫy xương sườn, tổn thương nội tạng.

Chủ nhật, 27/01/2019 - 02:18

Hoa anh đào Nhật khoe sắc tuyệt đẹp dưới chân núi Fansipan
Hoa anh đào Nhật khoe sắc tuyệt đẹp dưới chân núi Fansipan

(Dân trí) - Vùng du lịch Sa Pa có 3 điểm ngắm hoa anh đào Nhật Bản khoe sắc thắm tuyệt đẹp ở Khu du lịch sinh thái núi Hàm Rổng phía sau nhà  thờ đá cổ Sa Pa; khu vực đồi chè Ô Long ở gần đèo Ô Quý Hồ và khuôn viên UBND huyện Sa Pa ngay gần bờ hồ du lịch sinh thái trung tâm thị trấn Sa Pa.

Chủ nhật, 27/01/2019 - 02:14

Nghĩa trang cổ đại với hàng nghìn ngôi mộ trên vách đá dựng đứng như tổ ong
Nghĩa trang cổ đại với hàng nghìn ngôi mộ trên vách đá dựng đứng như tổ ong

(Dân trí) - Quần thể nghĩa trang từ thời cổ đại gồm hàng nghìn những ngôi mộ được đẽo gọt vào vách đá dựng đứng, trông tựa như một khối tổ ong khổng lồ.

Chủ nhật, 27/01/2019 - 06:01

Khu nghỉ dưỡng giữa biển giá 57 triệu/đêm có gì hay mà giới siêu giàu đổ xô tới?
Khu nghỉ dưỡng giữa biển giá 57 triệu/đêm có gì hay mà giới siêu giàu đổ xô tới?

Khu nghỉ dưỡng sang chảnh tại đảo Baros Maldives lại một lần nữa được mệnh danh là khu nghỉ dưỡng lãng mạn bậc nhất thế giới, với tổng cộng 6 lần được Giải thưởng Du lịch Thế giới bình chọn.

Thứ bảy, 26/01/2019 - 04:53

Phong tục thờ cúng Táo quân ở Trung Quốc có gì khác lạ so với Việt Nam?
Phong tục thờ cúng Táo quân ở Trung Quốc có gì khác lạ so với Việt Nam?

(Dân trí) - Người Trung Quốc có phong tục làm kẹo từ mạch nha để dâng lên bàn thờ cúng Táo quân vào ngày 23 tháng Chạp với ngụ ý tin rằng kẹo ngọt khiến tâm trạng của ông Táo cũng vui vẻ, chỉ bẩm báo những lời “nói ngọt” lên Ngọc Hoàng.

Thứ bảy, 26/01/2019 - 12:47

Thực khách hoảng sợ bỏ chạy vì chuột rơi từ trần nhà xuống bàn ăn
Thực khách hoảng sợ bỏ chạy vì chuột rơi từ trần nhà xuống bàn ăn

(Dân trí) - Các thực khách đã có một trải nghiệm kinh dị và có người nói rằng họ sẽ không bao giờ quay lại đây dùng bữa nữa.

Thứ bảy, 26/01/2019 - 07:34

Cửa hàng thịt "gây sốt" sau một đêm nhờ thanh niên 6 múi bán hàng
Cửa hàng thịt "gây sốt" sau một đêm nhờ thanh niên 6 múi bán hàng

(Dân trí) - Cửa hàng bán thịt khô ở Malaysia bỗng trở nên hút khách chỉ sau một đêm nhờ sự xuất hiện của người thanh niên ở trần để lộ cơ bắp đứng bán hàng.

Thứ bảy, 26/01/2019 - 07:12

Tê giác vừa xuất hiện, bầy trâu nước vội vàng chạy dạt “nhường chỗ tắm”
Tê giác vừa xuất hiện, bầy trâu nước vội vàng chạy dạt “nhường chỗ tắm”

(Dân trí) - Dù chỉ xuất hiện một mình nhưng tê giác cũng đủ khiến cả bầy trâu nước khiếp sợ, vội vàng chạy dạt sang một bên để “nhường chỗ tắm” dưới đầm lầy.

Thứ bảy, 26/01/2019 - 06:05

Thưởng thức buffet may mắn đầu năm tại Four Points by Sheraton Đà Nẵng
Thưởng thức buffet may mắn đầu năm tại Four Points by Sheraton Đà Nẵng

(Dân trí) - Bắt đầu những ngày đầu năm bằng cách tự chọn cho mình vài món ăn mang lại may mắn – được chế biến theo nhiều cách khác nhau, sẽ là trải nghiệm thú vị, hứa hẹn một năm 2019 rực rỡ.

Thứ bảy, 26/01/2019 - 05:52

Vườn đào Nhật Tân đỏ rực những ngày giáp Tết
Vườn đào Nhật Tân đỏ rực những ngày giáp Tết

(Dân trí) - Tuy còn gần 10 ngày nữa mới tới Tết Nguyên đán nhưng nhiều vườn đào ở Nhật Tân (Hà Nội) đã bung nở khoe sắc. Thời điểm này là thời gian thích hợp nhất để du khách tới đây thưởng thức hoa đào nở.

Thứ bảy, 26/01/2019 - 05:04