Bạn đọc viết

Ai khỏa lấp lỗ hổng kiến thức này cho giới trẻ?

Tôi nghĩ, khiếm khuyết nhất thời của cô kĩ sư cũng là khiếm khuyết chung của không ít bạn trẻ hiện nay.

Minh họa: Ngọc Diệp
Minh họa: Ngọc Diệp

Mấy hôm nay, cộng đồng mạng ngạc nhiên về chuyện cô kĩ sư trẻ người Hà Nội, tham gia chương trình nổi tiếng “Ai là triệu phú” của VTV mà El Nino là gì, canh cua nấu với gì mà cũng không biết, đã phải dùng quyền được trợ giúp khi trả lời hai câu hỏi đầu tiên của chương trình..

Sau "sự cố" này, cộng đồng mạng còn biết thêm cô gái này là một kĩ sư ô tô hiện đang làm cho một tập đoàn nổi tiếng của Nhật Bản với mức lương kỹ sư mà mọi sinh viên đều mơ ước.

Tôi thấy cái sự hụt hẫng kiến thức đời sống như trường hợp của cô gái là không hiếm đối với giới trẻ hiện nay.

Các bậc phụ huynh cứ thử kiểm tra con cái mình mà xem, liệu có bao nhiêu cháu phân biệt được những vật dụng trong nhà như rổ, rá, dần, sàng…, những sản phẩm nông nghiệp như lúa tẻ, lúa nếp… hay những ngày lễ tiết trong năm theo phong tục cổ truyền của dân tộc?

Có những kiến thức phổ thông cứ nghĩ đã là người Việt thì ai ai cũng biết, nhưng thực tế không phải vậy. Tôi xin kể vài mẩu chuyện sau đây, dù rất buồn khi phải nói ra điều này.

Tôi dạy học phần Văn học dân gian Việt Nam cho sinh viên ngữ văn năm thứ nhất. Buổi đứng lớp đầu tiên bao giờ tôi cũng dành ít thời gian kiểm tra kiến thức văn học dân gian của những cô cậu sinh viên vừa mới rời ghế nhà trường phổ thông. Buồn thay, rất nhiều bạn trẻ đã không thể đọc nổi một câu ca dao hay tục ngữ tùy thích.

Dịp tháng Hai năm 2014, các phương tiện truyền thông đưa nhiều bài vở, tin tức kỉ niệm 35 năm cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc (17/2/1979 - 17/2/2014). Ngày 17/2 năm đó là ngày thứ Hai trong tuần. Ba hôm sau, trong buổi lên lớp đầu tiên, tôi hỏi sinh viên rằng, có bạn nào biết ngày 17/2 là ngày gì không. Không ai dám trả lời. Cuối cùng thì trong số hơn bốn mươi bạn trẻ cũng có một cách tay giơ lên. Tôi mừng quá và mời bạn sinh viên trả lời. Bạn ấy quả quyết: "Thưa thầy đó là ngày thứ Hai!". Cả lớp cười, tôi cũng đành bấm bụng cười theo.

Kể lại vài mẩu chuyện có thật trong đời nhà giáo để chia sẻ cùng các bạn. Trở lại chuyện của cô kĩ sư trẻ bị "ném đá" trong chương trình "Ai là triệu phú". Không biết là vô tình hay hữu ý mà hai câu hỏi khiến người chơi "bí" là hai câu ở hai lĩnh vực có vẻ như đối lập nhau. Câu hỏi về El Nino là kiến thức phổ thông hiện đại. Câu hỏi về canh cua nấu với rau gì là kiến thức đời thường, dân dã. Kiến thức dân dã, truyền thống không biết, kiến thức hiện đại cũng không biết thì quả đúng là khó chấp nhận được đối với một thanh niên được đào tạo bài bản trong nhà trường.

Những câu hỏi nói trên dù đề cập kiến thức hiện đại hay truyền thống thì vẫn là những kiến thức phổ thông, có cái được học trong sách vở, có cái tự mình tích lũy bằng sự để ý, bằng sự quan sát thế giới xung quanh ta.

Lớp trẻ hôm nay, có thể thuộc nằm lòng một bài hát được xếp hạng MTV hằng tuần nhưng lại không thể hát nổi một câu dân ca; có thể thuộc lòng tiểu sử các ngôi sao ngoại quốc như Bi Rain, Phạm Băng Băng, Chương Tử Di,… nhưng lại mơ hồ về những danh nhân lịch sử như Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, Phan Bội Châu,…

Vì sao lại có những nghịch lí như vậy? Câu trả lời có thể là vì nhà trường, vì xã hội, vì chúng ta…

Chúng ta đang tạo ra những thế hệ được gọi là "gà công nghiệp". Có thể rất giỏi về lí thuyết nhưng không ít cháu lại "ngơ ngác" giữa đời thường. Nhà trường, gia đình, xã hội chỉ chú tâm luyện "gà nòi", chẳng mấy ai lo trang bị cho họ những kĩ năng cần thiết gắn với môi trường sống hằng ngày, với văn hóa dân tộc. Canh cua nấu với rau đay không chỉ là món ăn, đó còn là văn hóa, văn hóa ẩm thực. Mà nói đến văn hóa là nói đến hồn cốt của một dân tộc. Thờ ơ với điều đó tưởng như là chuyện vặt nhưng không phải, ngẫm cho cùng chính là sự mai một về văn hóa.

Một trong những nhược điểm của lớp trẻ hiện nay là sự thờ ơ với cuộc sống xung quanh. Áp lực học hành, công việc, kiếm tiền khiến họ không còn thời gian, tâm trí để ý đến những gì đang diễn ra thường nhật. Công nghệ phát triển tạo khoảng cách ngày càng xa trong quan hệ giữa cá nhân với môi trường sống là gia đình và xã hội.

Tôi vẫn thường nhắn nhủ học trò của mình: Hãy để tâm đến những gì đang diễn ra xung quanh cuộc sống của bạn, điều đó chỉ có thể làm cho bạn giàu thêm về tri thức và tâm hồn mà thôi.

Tôi nghĩ, khiếm khuyết nhất thời của cô kĩ sư cũng là khiếm khuyết chung của nhiều bạn trẻ hiện nay.

Vậy ai có trách nhiệm và sẽ làm gì để giúp họ điều chỉnh năng lực tri thức hay thái độ ứng xử trong cuộc sống của mình?

Nguyễn Duy Xuân

MỚI NHẤT
Đi vào vùng tâm lũ
Đi vào vùng tâm lũ

Thật khâm phục những người dân miền Trung trong khó khăn vẫn kiên cường bám trụ và không ngừng vươn lên tái thiết quê hương sau mỗi lần thiên tai bão lũ

Thứ năm, 22/12/2016 - 12:10

Thương nhớ một vị đại biểu luôn bắt mạch trúng "bệnh" tham nhũng
Thương nhớ một vị đại biểu luôn bắt mạch trúng "bệnh" tham nhũng

Ở tuổi 57, lẽ ra ông còn có thể cống hiến nhiều hơn nữa cho Quốc hội, cho đất nước nhưng căn bệnh ung thư quái ác đã cướp đi sự sống của người đại biểu đầy nhiệt huyết và bản lĩnh được nhân dân yêu quí.

Thứ ba, 20/12/2016 - 12:00

Âm vang bản hùng ca “Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến”
Âm vang bản hùng ca “Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến”

70 năm trôi qua, thời gian càng lùi xa, nhưng đúng là “Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến” của Chủ tịch Hồ Chí Minh càng nổi bật tầm vóc và ý nghĩa lịch sử của nó.

Thứ hai, 19/12/2016 - 12:00

Ngỡ ngàng mùa đông Tây Nguyên
Ngỡ ngàng mùa đông Tây Nguyên

Quả thực, thời tiết những ngày qua thật lạ. Thời điểm này mọi năm, Tây Nguyên nắng khô, hanh hao, gió gầm gào. Những cơn gió mùa khô cao nguyên làm nên "thương hiệu" của vùng đất ba-zan, đã đi vào thơ ca, nhạc họa.

Chủ nhật, 18/12/2016 - 06:00

Sửa bất cập trong tuyển sinh ĐH là cần thiết, nhưng đã trúng?
Sửa bất cập trong tuyển sinh ĐH là cần thiết, nhưng đã trúng?

Để khắc phục 3 điểm bất cập trong đợt tuyển sinh đại học năm 2016, Bộ GD – ĐT đưa ra một số giải pháp trong dự thảo của mình. Hai trong số các giải pháp đó là bỏ điểm sàn và thí sinh muốn đăng ký bao nhiêu nguyện vọng tùy ý. Đây cũng chính là nội dung chúng tôi muốn đề cập: Có nên áp dụng hai giải pháp này?

Thứ bảy, 17/12/2016 - 10:06

Xe buýt nhanh (BRT) - hai ngạc nhiên và một lo
Xe buýt nhanh (BRT) - hai ngạc nhiên và một lo

(Dân trí) - Với hai ngạc nhiên và một nỗi lo, bạn đọc rất nóng lòng và háo hức xem xe buýt nhanh BRT hoạt động thế nào? Cũng mong rằng nỗi lo trên không thành sự thật.

Thứ năm, 15/12/2016 - 11:30

Thấy gì từ vụ bổ nhiệm Phó vụ trưởng 32 ngày?
Thấy gì từ vụ bổ nhiệm Phó vụ trưởng 32 ngày?

Dư luận mong các cấp, các ngành chức năng sớm làm sáng tỏ những câu hỏi nêu trên

Thứ ba, 13/12/2016 - 11:12

Cái sai đó nhất định phải có lợi ích phía sau
Cái sai đó nhất định phải có lợi ích phía sau

Tại các buổi tiếp xúc cử tri của các đại biểu Quốc hội, vụ án Trịnh Xuân Thanh và xử lý những cán bộ liên quan lại nóng lên. Cử tri đưa ra nhiều câu hỏi: việc Trịnh Xuân Thanh trốn thoát có là chuyện “con voi chui lọt lỗ kim”, việc xử lý ông Vũ Huy Hoàng, lãnh đạo Bộ Nội vụ có quá nhẹ, …Tất cả đều có câu trả lời cũng rất thẳng, rõ ràng, minh bạch.

Thứ năm, 08/12/2016 - 06:35

Chơi xổ số và các trò chơi may rủi dưới góc nhìn xã hội học
Chơi xổ số và các trò chơi may rủi dưới góc nhìn xã hội học

Trên vi mô, hiện trong tâm trí nhiều người, việc làm, buôn bán, không đủ không cho phép làm giàu, cùng lắm là đủ ăn. Thế nên mua vé số các loại là cách duy nhất để có thể đổi đời.

Thứ ba, 06/12/2016 - 04:00

Không chúc tết tặng quà lãnh đạo: Một chủ trương hợp lòng dân của Thủ tướng
Không chúc tết tặng quà lãnh đạo: Một chủ trương hợp lòng dân của Thủ tướng

Ngoài chế tài ra, để ngăn chặn được vấn nạn đi ngược lại thuần phong mĩ tục này, cần sự gương mẫu của quan chức các bộ ngành, các cơ quan từ Trung ương đến địa phương.

Chủ nhật, 04/12/2016 - 12:00

Một số suy nghĩ về hình thức xổ số Vietlott
Một số suy nghĩ về hình thức xổ số Vietlott

Từ khi Vietlott áp dụng hình thức kinh doanh mới đã có hàng loạt giải thưởng được trao cho người chơi xổ số với những giải đặc biệt lên đến hàng tỷ đồng, hàng chục tỷ đồng. Điều này là động lực thúc đẩy sự gia tăng số lượng người chơi, qua đó đẩy mạnh sự phát triển của ngành xổ số.

Thứ bảy, 03/12/2016 - 12:00

Ám ảnh nỗi lo hỏa hoạn
Ám ảnh nỗi lo hỏa hoạn

Thời gian qua, cháy nổ xảy ra ngày một gia tăng như thách thức, gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản, tính mạng, tài sản của nhà nước và nhân dân.

Thứ tư, 30/11/2016 - 12:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Vĩnh biệt người anh hùng huyền thoại
Vĩnh biệt người anh hùng huyền thoại

Dù biết biết rằng sinh lão bệnh tử là quy luật, nhưng cái tin Lãnh tụ cách mạng Fidel Castro qua đời vẫn làm lòng tôi nặng trĩu nỗi buồn, bởi từ nay đã mất đi một con người mà danh tiếng và uy tín được cả thế giới ngưỡng mộ, kính trọng.

Chủ nhật, 27/11/2016 - 09:38

Nhóm lợi ích không cần che đậy ?!
Nhóm lợi ích không cần che đậy ?!

Vì sao hưa đầy 2 năm đưa vào sử dụng, công trình đèn nghệ thuật ở Hải Phòng với tổng kinh phí đầu tư gần 24,5 tỉ đồng phải phá bỏ; Tệ hơn, trong 2 năm 2014- 2015, Cty Thủy lợi Nam Khánh Hòa (tỉnh Khánh Hòa) quyết toán gần 6 tỉ đồng cho 24 công trình nạo vét chống hạn, thì hơn 90% tổng số tiền trên là quyết toán khống. Vậy nhưng, vị giám đốc vẫn tại vị! Phải chăng, có lợi ích nhóm

Thứ năm, 24/11/2016 - 08:43

Nhặt "sạn" tiếng Việt trên truyền thông
Nhặt "sạn" tiếng Việt trên truyền thông

Những bất cập trong việc sử dụng tiếng Việt nói trên nếu không được chấn chỉnh sẽ khiến cho tiếng Việt ngày càng mất đi sự trong sáng, tế nhị của nó.

Thứ tư, 23/11/2016 - 12:00

Ai đời... bát phở đội nón lá vươn khơi
Ai đời... bát phở đội nón lá vươn khơi

Du lịch mà không có sản phẩm gì mới thì người ta chỉ đến mình một lần là chán

Thứ hai, 21/11/2016 - 06:00

Ai giúp ông Trịnh Xuân Thanh vượt “cửa” Bộ Nội vụ?
Ai giúp ông Trịnh Xuân Thanh vượt “cửa” Bộ Nội vụ?

Một trong những câu chất vấn được cử tri rất quan tâm là xử lý trách nhiệm như thế nào đối với ai ở Bộ Nội vụ giúp Trịnh Xuân Thanh vượt qua “cửa” bộ này một cách “đúng quy định” để trở thành Phó chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang.

Chủ nhật, 20/11/2016 - 08:59

Nghĩ về thông điệp Thủ tướng đưa ra từ diễn đàn Quốc hội
Nghĩ về thông điệp Thủ tướng đưa ra từ diễn đàn Quốc hội

Tập trung hoàn thiện thể chế; kiểm soát quyền lực; Nếu lặp lại sự cố môi trường sẽ đóng cửa Formosa; Vụ án nào “chìm xuồng” thì đại biểu cứ báo ra Quốc hội, chúng tôi sẽ xử lý;…Đó là những thông điệp được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đưa ra khi trả lời chất vấn ở Quốc hội.

Thứ bảy, 19/11/2016 - 07:42

Để vẹn nguyên ý nghĩa truyền thống “tôn sư trọng đạo”
Để vẹn nguyên ý nghĩa truyền thống “tôn sư trọng đạo”

Nước ta có truyền thống “tôn sư trọng đạo” được hun đúc từ “đạo làm người” đã tạo thành dòng chảy không ngừng bồi đắp, nuôi dưỡng tâm hồn dù có gặp phong ba bão táp, nhưng mãi mãi giữ nguyên giá trị.

Thứ sáu, 18/11/2016 - 10:00

Thấy gì từ phiên chất vấn đầu tiên?
Thấy gì từ phiên chất vấn đầu tiên?

Điều ai cũng thấy rất rõ, trong buổi đầu tiên của phiên chất vấn đầu tiên của QH khóa này là, Bộ trưởng Bộ Công thương và Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường trả lời mạch lạc, có tầm và khá rõ ràng trước nhiều câu hỏi đang “nóng” dư luận, trong đó có câu hỏi thẳng tới mức … sốc.

Thứ tư, 16/11/2016 - 10:15

Huy động mọi nguồn lực: “Muốn đóp góp nhưng…đâu có dễ”!
Huy động mọi nguồn lực: “Muốn đóp góp nhưng…đâu có dễ”!

Rất nhiều người có năng lực thực sự, có phẩm chất đạo đức tốt, luôn sẵn sàng giúp dân giúp nước nhưng lại ít được quan tâm, trọng dụng trong khi lại trọng dụng rất nhiều người yếu kém.

Thứ ba, 15/11/2016 - 12:00

Có một comment đáng suy nghĩ
Có một comment đáng suy nghĩ

Thông tin của bạn Bùi Lộc rất đáng để các nhà quản lí, các nhà qui hoạch quan tâm. Việc xây dựng và nâng cấp đường sá không tính đến thoát lũ vô tình biến những con đường quốc lộ, tỉnh lộ thành… đê quai

Thứ hai, 14/11/2016 - 12:00

Để không còn chuyện học sinh “ngồi nhầm lớp”
Để không còn chuyện học sinh “ngồi nhầm lớp”

Thời gian qua dư luận vẫn bàn tán nhiều về việc, một học sinh học tới lớp 6 nhưng lại chưa biết đọc, biết viết nên phải trả về học lại trường tiểu học, khiến câu chuyện “ngồi nhầm lớp” tưởng chừng đã “cũ” nhưng lại “nóng” bởi tính thời sự

Chủ nhật, 13/11/2016 - 12:00

Vụ nước mắm nhiễm asen: Dư luận thêm một lần choáng nữa !
Vụ nước mắm nhiễm asen: Dư luận thêm một lần choáng nữa !

Vinastas thừa nhận, hoạt động khảo sát được thực hiện dưới sự tài trợ từ tổ chức bên ngoài. Đây chính là mấu chốt khiến dư luận bất bình khi kết quả kiểm tra được Bộ Công thương công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Thứ bảy, 12/11/2016 - 12:00