Điện ảnh Việt sẽ về đâu?

Những gì đang thấy của điện ảnh Việt Nam hôm nay không cho phép người trong giới và những ai quan tâm có cái nhìn lạc quan.

Thị trường điện ảnh đang ngày càng mở rộng. Hệ thống rạp chiếu hiện đại đang thi nhau mọc lên ở các đô thị lớn trong nước bằng vốn đầu tư xây dựng của tư nhân - một thực tế mà cách đây 15 năm, những người lãnh đạo ngành điện ảnh Việt Nam không tìm ra giải pháp. Hệ thống rạp chiếu mở rộng nên nguồn thu bán vé của các phim Việt ra rạp nếu ăn khách bảo đảm khả năng thu hồi vốn và có lãi cao. Đây là cơ sở để nền điện ảnh Việt Nam phát triển mạnh mẽ, trở thành nền công nghiệp mang lại lợi ích cả về kinh tế lẫn văn hóa cho nước nhà. Thế nhưng, những gì mà ta đang thấy của điện ảnh Việt Nam hôm nay không cho phép người trong giới và những ai quan tâm có cái nhìn lạc quan.

Hai thái cực

Rất dễ dàng nhận ra điện ảnh Việt Nam đang phân chia thành 2 thái cực: điện ảnh phía Bắc làm phim tạm gọi nghệ thuật, còn điện ảnh phía Nam làm phim hoàn toàn thương mại. Sở dĩ gọi phim của phía Bắc là nghệ thuật bởi yếu tố làm nghề được coi trọng, tính sáng tạo và ngôn ngữ điện ảnh có trong tác phẩm. Còn phim thương mại của phía Nam thuần túy là kinh doanh, làm những gì có thể câu khách, thu được nhiều tiền mà không cần quan tâm đến tính học thuật, trình độ tay nghề, giá trị nhân văn... của tác phẩm nghệ thuật.


Cảnh trong phim “Vòng eo 56” của đạo diễn Vũ Ngọc Đãng. (Ảnh do đoàn phim cung cấp)

Cảnh trong phim “Vòng eo 56” của đạo diễn Vũ Ngọc Đãng. (Ảnh do đoàn phim cung cấp)

Điều nghịch lý là thị trường điện ảnh ngày càng mở rộng nhưng những bộ phim của điện ảnh phía Bắc lại khó chen chân vào. Phim “Người trở về” được người trong giới và báo chí khen ngợi nhưng không được chiếu thương mại rộng rãi trên các rạp cả nước.

“Quyên” của đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình, nếu không của BHD sản xuất cũng sẽ khó có cơ hội trụ lại dài ngày ở hệ thống rạp chiếu của BHD. Trước đây, “Những người viết huyền thoại” dù được hệ thống rạp chiếu này ưu ái, tạo điều kiện phát hành nhưng doanh thu cũng chỉ là con số nhỏ nhoi, bất chấp đó là phim được nhiều giải thưởng của Hội Điện ảnh Việt Nam. Phim “Đập cánh giữa không trung” sau khi chu du các liên hoan phim quốc tế trở về vẫn chưa có cơ hội ra rạp chiếu. Rõ ràng, tính thương mại không có trong những bộ phim của điện ảnh phía Bắc dù được làm bằng vốn tài trợ của nhà nước hay là dự án phim độc lập.

Tính thương mại ở đây không hiểu như kiểu của điện ảnh phía Nam là câu khách bằng mọi cách, mọi giá. Phim của điện ảnh phía Bắc làm không nhắm đến nhu cầu thưởng thức của công chúng rộng rãi nên khó bán vé. Cũng làm đề tài chiến tranh nhưng phim Mỹ, thậm chí Hàn Quốc, rất ăn khách. Tất nhiên, phim đề tài chiến tranh của Việt Nam làm bằng vốn tài trợ của nhà nước cũng chỉ “liệu cơm gắp mắm” trong số kinh phí được cấp quá ít ỏi nên muốn có cảnh chiến tranh ác liệt để có thể hấp dẫn người xem như phim Mỹ, phim Hàn là điều quá khó.

Vì vậy, những bộ phim của điện ảnh phía Bắc ra đời ít ỏi mỗi năm chỉ để phục vụ nhiệm vụ chính trị là chính. Chúng được chiếu ra mắt trong các ngày lễ, sau đó phát hành trong quân đội, chiếu miễn phí lưu động cho dân nghèo nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo. Vì mục đích phục vụ các đợt sinh hoạt chính trị nên dòng phim này vẫn không thể vươn tới thị trường điện ảnh. Nó trở thành dòng chảy riêng không mang yếu tố cạnh tranh và không góp phần điều chỉnh thị hiếu người xem ở thị trường này.

Thị trường điện ảnh tại Việt Nam nhiều năm qua chỉ là sân chơi của phim ngoại và phim thương mại của các hãng tư nhân khu vực phía Nam. Dòng phim thương mại này đang bùng nổ khiến thị trường điện ảnh trong nước ngày càng sôi động, thu hút nhiều nhà đầu tư với kinh phí sản xuất từ nguồn vốn của tư nhân lên đến hàng trăm tỉ đồng mỗi năm. Thế nhưng, người làm nghề và khán giả yêu thích điện ảnh đi xem hàng loạt bộ phim Việt ra rạp thời gian qua - như: “Tèo em”, “Để Hội tính”, “Sơn đẹp trai”, “Lật mặt”, “Thám tử Hên-ry”, “Cầu vồng không sắc”, “Bộ ba rắc rối”, “Kung fu phở”, “Hy sinh đời trai”... - đều nhận xét rằng họ không thể nhận ra đó là tác phẩm điện ảnh.

Ai định hướng sáng tác?

Thời gian gần đây, có những phim thương mại ra rạp đã đạt mức doanh thu 100 tỉ đồng, theo các nhà phát hành. Lợi nhuận thu về quá lớn cho nhà sản xuất sau thời gian ngắn đầu tư của một số bộ phim thương mại đã cuốn nhiều người tham gia vào thị trường đang hái ra tiền này.

Ai cũng có thể trở thành nhà sản xuất phim, đạo diễn phim dù có biết nghề hay không. Ca sĩ, người mẫu, diễn viên hài, “hot girl” đều thành nhà sản xuất phim. Chỉ với một câu chuyện đậm chất hài, có yếu tố câu khách, nhà sản xuất mời nhiều nghệ sĩ nổi tiếng tham gia các vai diễn lớn nhỏ để lấy tên quảng cáo là có thể thành phim ăn khách.

“Điệp vụ 3 Lờ” của nhà sản xuất - ca sĩ Thủy Tiên vừa họp báo ra mắt đoàn làm phim mới đây đã gây tranh cãi bởi cái tên bộ phim nghe rất phản cảm. Dù phía nhà sản xuất giải thích “3 Lờ” không hàm nghĩa phản cảm như mọi người nghĩ nhưng ai cũng thừa hiểu đây là cách đặt tên nhằm câu khách rất đặc trưng của những bộ phim thương mại lâu nay.

Dự án phim “Vòng eo 56” được giới thiệu là phim điện ảnh đầu tay do Ngọc Trinh sản xuất và đóng vai chính, cuối cùng cũng đã có những cảnh quay đầu tiên tại Đồng Tháp. Trước đó, dự án phim này cũng được PR (quảng cáo) rầm rộ là câu chuyện thật về cuộc đời Ngọc Trinh, từ cô gái quê, nghèo khó, thất học trở thành người mẫu thành đạt, giàu có, với biệt danh tự phong “nữ hoàng nội y” như bây giờ.

Phim “Vòng eo 56” khi còn là dự án đã gặp phải sự chỉ trích của công luận, trong đó có báo chí nhưng rồi chẳng ai thay đổi được gì khi người quyết định sản xuất là nhà đầu tư. Đạo diễn Cường Ngô tránh búa rìu dư luận nên rút lui khỏi dự án này, lập tức đạo diễn Vũ Ngọc Đãng thế chỗ ngay sau đó.

Sau thất bại thảm hại của phim “Hy sinh đời trai”, đạo diễn Lưu Huỳnh đã phải lên báo phân bua, đổ lỗi cho nhà sản xuất, diễn viên... và cay đắng tuyên bố anh sẽ quay lại với sở trường của mình, như đã từng làm: “Áo lụa Hà Đông”, “Huyền thoại bất tử”, “Lấy chồng người ta”... Thời buổi làm phim “mạnh vì gạo, bạo vì tiền” này, mấy người còn biết sĩ diện với dân trong nghề như anh.

Những tên tuổi được đào tạo bài bản tại các nền điện ảnh lớn của thế giới ôm hoài bão trở về Việt Nam để thực hiện những giấc mơ điện ảnh của mình cũng bị thương mại hóa nhanh chóng chỉ sau 1-2 phim nghệ thuật đầu tay làm lấy tiếng. Họ chấp nhận “đốt sách” để làm theo ý muốn kiếm tiền bằng mọi giá của nhà sản xuất.

Điện ảnh Việt Nam đang rơi vào tình trạng làm phim không đòi hỏi đội ngũ có trình độ học thuật, tay nghề được đào tạo từ trường lớp. Diễn viên không cần phải tốt nghiệp diễn xuất từ các trường điện ảnh. Đó là nguy cơ gây rối loạn về định hướng sáng tác, dẫn đến phá sản chiến lược đào tạo con người cho nền điện ảnh Việt Nam phát triển căn cơ và lâu dài.

Theo Ngô Thu
Người Lao Động

MỚI NHẤT
NSND Lê Khanh: “Hãy đưa niềm kiêu hãnh Việt Nam vào trong từng sản phẩm, thương hiệu”
NSND Lê Khanh: “Hãy đưa niềm kiêu hãnh Việt Nam vào trong từng sản phẩm, thương hiệu”

Nhận lời trở thành Đại sứ của Chương trình “Tuần nhận diện hàng Việt Nam 2015 - Tự hào hàng Việt Nam”, NSND Lê Khanh đã chia sẻ với PV về những điều trăn trở, mong muốn của một đại sứ, một công dân với hàng hóa, sản phẩm Việt Nam trước giờ khai mạc của Chương trình (27/9 - 4/10).

Thứ tư, 23/09/2015 - 05:00

Những khoảnh khắc đắt giá nhất của người nổi tiếng
Những khoảnh khắc đắt giá nhất của người nổi tiếng

(Dân trí) - Thật thú vị khi chúng ta được nhìn lại những khoảnh khắc đắt giá có một không hai của những người có ảnh hưởng lớn tới công chúng.

Thứ tư, 23/09/2015 - 05:00

Lý do khiến ca sĩ Thùy Dung rời xa showbiz
Lý do khiến ca sĩ Thùy Dung rời xa showbiz

Đã gần 5 năm nay, ca sĩ Thùy Dung hầu như không còn xuất hiện trên các sân khấu ca nhạc. Lý do nào khiến Thùy Dung từ bỏ đam mê ca hát, rời xa showbiz hào nhoáng?

Thứ ba, 22/09/2015 - 02:00

Đoạn phim kinh dị khiến bạn không dám… chụp ảnh “tự sướng”
Đoạn phim kinh dị khiến bạn không dám… chụp ảnh “tự sướng”

(Dân trí) - Đoạn phim ngắn kinh dị này hiện đang gây sốt trên mạng, khiến những ai xem xong sẽ phải “dè chừng” mỗi khi nổi hứng chụp ảnh “tự sướng” về đêm.

Thứ ba, 22/09/2015 - 10:26

18+ liệu có bị lạm dụng thành dòng phim bùng nổ?
18+ liệu có bị lạm dụng thành dòng phim bùng nổ?

Năm 2016, các nhà làm phim Việt Nam có thể lạc quan vì cửa đã mở rộng cho sáng tạo nghệ thuật khi tiêu chí phân loại phim theo độ tuổi sẽ được thông qua với 4 cấp độ, đặc biệt có 18+ (cấm khán giả dưới 18 tuổi). Nhưng liệu phim Việt dán nhãn 18+ có bùng nổ trong tương lai?

Thứ ba, 22/09/2015 - 07:05

Những tiên tri chính xác về âm nhạc thế kỉ 21
Những tiên tri chính xác về âm nhạc thế kỉ 21

(Dân trí) - Từ thập niên 1970, khi nền công nghiệp âm nhạc còn đang phát triển cực thịnh với những album bán được hàng triệu bản là… “chuyện thường”, một người đàn ông đã nhìn thấy trước một cuộc chuyển mình dữ dội của nền công nghiệp âm nhạc khi thế kỷ 21 bắt đầu.

Thứ ba, 22/09/2015 - 07:00

Tới nơi “Nàng Dea Jang Geum” nổi tiếng đã… diễn
Tới nơi “Nàng Dea Jang Geum” nổi tiếng đã… diễn

(Dân trí) - Có người nói rằng, nếu muốn tìm hiểu văn hoá và lịch sử đảo Jeju bạn có thể tới bảo tàng làng dân gian Jeju. Nơi đây tái hiện lại cuộc sống, nhà cửa, sinh hoạt… của người dân. Đó cũng là nơi được nhắc nhiều bởi bộ phim quen thuộc với khán giả Việt “Nàng Dea Jang Geum” đã quay ở đây.

Thứ hai, 21/09/2015 - 03:00

Những bài hát giúp chúng ta vui vẻ
Những bài hát giúp chúng ta vui vẻ

(Dân trí) - Nếu bạn đang buồn, hãy nghe những bài hát này, bạn sẽ thấy vui hơn rất nhiều.

Thứ hai, 21/09/2015 - 02:30

Cuốn sách cũ về Nam Kỳ được mua với giá 10 triệu đồng
Cuốn sách cũ về Nam Kỳ được mua với giá 10 triệu đồng

(Dân trí) - Một cuốn sách cũ do Phủ toàn quyền Đông Dương thực hiện năm 1931 về Nam Kỳ vừa được mua với giá 10 triệu đồng.

Thứ hai, 21/09/2015 - 12:00

Cuốn sách giúp Lý Tiểu Long học võ có giá gần 2 tỉ đồng
Cuốn sách giúp Lý Tiểu Long học võ có giá gần 2 tỉ đồng

(Dân trí) - Cuốn sách mà Lý Tiểu Long đã sử dụng để tự học võ, đồng thời sáng tạo ra môn võ mang “thương hiệu” của riêng mình - Chấn Phiên Triệt Quyền Đạo - vừa được bán với giá 52.000 bảng (gần 2 tỉ đồng).

Thứ hai, 21/09/2015 - 10:00

Những tai nạn chết người "khó tin" trong nghệ thuật
Những tai nạn chết người "khó tin" trong nghệ thuật

(Dân trí) - Đã có những diễn viên, ca sĩ, ảo thuật gia, nhạc trưởng… qua đời ngay trên sân khấu khi đang trình diễn.

Thứ hai, 21/09/2015 - 07:01

Angelina Jolie hội kiến Thủ tướng Campuchia để làm phim về Khmer Đỏ
Angelina Jolie hội kiến Thủ tướng Campuchia để làm phim về Khmer Đỏ

(Dân trí) - Nữ diễn viên Angelina Jolie đã vừa gặp gỡ Thủ tướng Campuchia - Hun Sen để thảo luận về kế hoạch làm phim xoay quanh chế độ diệt chủng của Khmer Đỏ.

Thứ hai, 21/09/2015 - 07:00

ĐÁNG QUAN TÂM
“Cứu tinh” của Tuần thời trang New York
“Cứu tinh” của Tuần thời trang New York

Mỗi tuần lễ thời trang đều có những câu chuyện chứa nhiều cảm xúc. Tuần thời trang New York 2015-2016 (đang diễn ra) lần này cũng không ngoại lệ.

Chủ nhật, 20/09/2015 - 07:00

Charlie Chaplin đi trước thời đại với phim ngắn về trào lưu photobomb
Charlie Chaplin đi trước thời đại với phim ngắn về trào lưu photobomb

(Dân trí) - “Photobomb” là trào lưu mới xuất hiện những năm gần đây, ám chỉ việc "phá rối" bối cảnh, chủ đề, nội dung của bức hình hay video một cách vô tình hoặc cố ý.

Chủ nhật, 20/09/2015 - 06:00

Sex trên phim sẽ không được quá 5 giây
Sex trên phim sẽ không được quá 5 giây

Đạo diễn Bùi Tuấn Dũng nói quy định cảnh nóng và hình ảnh khỏa thân xuất hiện trên phim không quá 5s và thể hiện không quá 3 lần trong phim 18+ là quy định máy móc và ngớ ngẩn.

Chủ nhật, 20/09/2015 - 05:54

Truyền thống và hiện đại, thời trang Việt thuyết phục đông đảo quần chúng Nhật bản
Truyền thống và hiện đại, thời trang Việt thuyết phục đông đảo quần chúng Nhật bản

(Dân trí) - Ngày 18/9, một show diễn thời trang đặc biệt dành cho thời trang Việt Nam đã diễn ra nhân dịp nhà thiết kế Minh Hạnh nhận giải thưởng Fukuoka 2015 trong lĩnh vực văn hóa và nghệ thuật.

Chủ nhật, 20/09/2015 - 12:34

Ai là người đầu tiên được chụp ảnh chân dung trong lịch sử?
Ai là người đầu tiên được chụp ảnh chân dung trong lịch sử?

(Dân trí) - Conrad Heyer, người đàn ông thọ tới 103 tuổi được coi là người chụp ảnh chân dung sớm nhất trong lịch sử.

Chủ nhật, 20/09/2015 - 09:10

Bộ bikini nổi tiếng của công chúa Leia trong “Star Wars” có giá 2,7 tỉ đồng
Bộ bikini nổi tiếng của công chúa Leia trong “Star Wars” có giá 2,7 tỉ đồng

(Dân trí) - Bộ bikini ánh kim từng được nữ diễn viên Carrie Fisher mặc trong tập phim “Episode VI: Return of the Jedi” (Sự trở lại của Jedi - 1983) nằm trong loạt phim Star Wars được kỳ vọng đạt mức giá hơn 77.000 bảng (2,7 tỉ đồng) khi đem ra đấu giá.

Chủ nhật, 20/09/2015 - 09:00

Tùng Dương trở thành “Ca sĩ của tháng” đúng ngày sinh nhật mình
Tùng Dương trở thành “Ca sĩ của tháng” đúng ngày sinh nhật mình

(Dân trí) - Gương mặt quen được vinh danh “Ca sĩ của tháng” ở Bài hát yêu thích đúng ngày sinh nhật mình (18/9) là Tùng Dương. Nam ca sĩ đã có những phút giây thăng hoa như “lên đồng” trên sân khấu. Là ca sỹ trẻ nhất trong đêm diễn, Khánh Tiên Idol cũng tỏ ra không hề lép vế.

Thứ bảy, 19/09/2015 - 07:12

Mua like, bán khán giả: Tính háo danh thời nay
Mua like, bán khán giả: Tính háo danh thời nay

Cả rừng cánh tay đưa lên đưa xuống nhịp nhàng để hưởng ứng từng câu hát của thần tượng. Ca sĩ cũng mụ đi trong vinh quang, sự tung hô. Nhưng hóa ra, phần đông khán giả là sinh viên được… thuê để trình diễn màn hâm mộ oái ăm trên. Fan giả, fan “đóng thế” là trào lưu hiện nay, và là nỗi băn khoăn về nhiều ca sĩ thế hệ mới.

Thứ bảy, 19/09/2015 - 07:02

Cậu bé “Người Nhện” đưa lại niềm tin và hy vọng cho Dải Gaza
Cậu bé “Người Nhện” đưa lại niềm tin và hy vọng cho Dải Gaza

(Dân trí) - Cậu bé sở hữu biệt tài uốn dẻo thường xuất hiện trong bộ trang phục Người Nhện để biểu diễn bên những đống đổ nát ở Dải Gaza. Hình ảnh cậu bé đối lập với cảnh tượng u ám như muốn gieo vào lòng người dân nơi đây một niềm tin về tương lai.

Thứ bảy, 19/09/2015 - 09:08

Những loạt phim dài kỳ kiếm bộn tiền nhất trong lịch sử điện ảnh
Những loạt phim dài kỳ kiếm bộn tiền nhất trong lịch sử điện ảnh

(Dân trí) - Điện ảnh là một ngành công nghiệp sinh lời “khủng khiếp” với những con số tỉ đô đã được xác lập bởi những loạt phim dài kỳ ăn khách nhất.

Thứ bảy, 19/09/2015 - 09:00

Xúc động đêm nhạc hỗ trợ nghệ sĩ Hoàng Lan tìm thấy ánh sáng
Xúc động đêm nhạc hỗ trợ nghệ sĩ Hoàng Lan tìm thấy ánh sáng

(Dân trí) - Hơn 40 nghệ sĩ tham gia trong chương trình ca nhạc “Chia sẻ yêu thương” đã không lấy tiền catse để quyên góp tiền giúp cho nghệ sĩ Hoàng Lan chữa mắt đang có nguy cơ bị mù.

Thứ bảy, 19/09/2015 - 07:00

Mất văn hóa - Mất tương lai
Mất văn hóa - Mất tương lai

(Dân trí) - Nằm trong chuỗi hoạt động của Lễ trao giải Fukuoka 2015, nhà thiết kế Minh Hạnh đã có buổi gặp gỡ với các sinh viên của trường thiết kế thời trang Koran Nhật Bản.

Thứ bảy, 19/09/2015 - 06:55