Bảo vật quốc gia “Vườn xuân Trung Nam Bắc” bị hư hại do vệ sinh bằng nước rửa chén

Dân trí Đó là kết luận của Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm sau khi kiểm tra thực tế hiện trạng bảo vật quốc gia “Vườn xuân Trung Nam Bắc” của cố hoạ sĩ Nguyễn Gia Trí tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM.

Mới đây, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm đã có văn bản hoả tốc gửi lãnh đạo Bộ VHTT&DL báo cáo về kết quả kiểm tra thực tế công tác bảo quản bảo vật quốc gia “Vườn xuân Trung Nam Bắc” của cố họa sĩ Nguyễn Gia Trí tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM.

Bảo vật quốc gia “Vườn xuân Trung Nam Bắc” bị hư hại do vệ sinh bằng nước rửa chén - 1

Bảo vật quốc gia "Vườn xuân Trung Nam Bắc" trước và sau khi đã tiến hành vệ sinh. Ảnh: Lê Công Sơn.

Theo đó, ngày 27/4, ông Vi Kiến Thành - Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm dẫn đầu đoàn tới làm việc với Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM. Tại buổi làm việc, đoàn đã đánh giá mức độ hư hại và hiện trạng tác phẩm sau khi làm vệ sinh, bảo quản, phòng ngừa.

Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm kết luận, Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM đã không mời các chuyên gia về nghệ thuật sơn mài tham gia đánh giá, khảo sát thực trạng tác phẩm để đưa ra các đánh giá về mức độ hư hại do thời gian và thời tiết, khí hậu để đề ra các giải pháp thực hiện bảo dưỡng. Các chuyên gia cũng không được mời vào giám sát, kiểm tra các công đoạn bảo dưỡng tác phẩm. Việc lựa chọn, hợp đồng với người trực tiếp làm công việc bảo dưỡng, vệ sinh tác phẩm chưa đúng.

Cụ thể, công việc bảo quản phòng ngừa, vệ sinh tác phẩm đã được Bảo tàng giao ông Lưu Minh Phụng, thợ sơn mài ở TP. HCM thực hiện. Tuy nhiên, do không hiểu biết về nghệ thuật hội họa sơn mài của họa sĩ Nguyễn Gia Trí nên ông Lưu Minh Phụng đã sử dụng nước rửa chén và bột chu, giấy ráp 2000 can thiệp quá mức khi làm vệ sinh bề mặt bức tranh...

Đại diện Cục Mỹ thuật, Nhiếp Ảnh và Triển lãm đánh giá, xét ở góc độ hư hại về tinh thần, không gian, không khí, phần linh hồn của tác phẩm đã bị hư hại khoảng trên 30%. 

“Do bị tác động vào bề mặt làm mất đi lớp sơn bề mặt của tác phẩm nên sự uyển chuyển, tinh tế liên kết giữa các mảng sơn, mảng vỏ trứng, mảng dát vàng đã không còn sự uyển nhã, huyền ảo của nghệ thuật sơn mài Nguyễn Gia Trí”, văn bản ghi rõ.

Ở góc độ hư hại về vật chất, theo đánh giá, các mảng vỏ trứng bị mài mòn, bị trơ ra, trắng bệch, trắng vôi, mảng dát vàng bị mài mòn; nét và các mảng hình tiếp giáp nhau bị lộ, trơ, mất đi sự tinh tế uyển nhã đan xen giữa mảng và nét. Theo đoàn kiểm tra, góc độ hư hại về vật chất bề mặt tác phẩm khoảng 15%. 

Trên cơ sở đánh giá thực tế, văn bản báo cáo lãnh đạo Bộ cũng nhấn mạnh một số đề xuất, kiến nghị: Tác phẩm tranh sơn mài “Vườn xuân Trung Nam Bắc” của họa sĩ Nguyễn Gia Trí - Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật là bảo vật quốc gia nên cần phải lưu giữ, bảo quản, ứng xử ở chế độ đặc biệt. 

Bảo vật quốc gia “Vườn xuân Trung Nam Bắc” bị hư hại do vệ sinh bằng nước rửa chén - 2

Tác phẩm hiện được trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM. Ảnh: Lê Công Sơn.

Các nhà chuyên môn cũng đề nghị Sở VHTT TP. HCM chỉ đạo Bảo tàng Mỹ thuật TP. HCM lập dự án tu sửa tác phẩm “Vườn xuân Trung Nam Bắc” một cách thận trọng, khoa học, khắc phục sự hư hại hiện tại ở mức độ tốt nhất.

Bên cạnh đó, trên cơ sở nghiên cứu, phân tích kỹ lưỡng mức độ hư hại theo đánh giá của các họa sĩ sơn mài uy tín và của Hội đồng khoa học, Bảo tàng cần xây dựng phương án và giải pháp tu sửa, làm thử nghiệm một số vị trí trên tranh; giao việc tu sửa phục hồi tác phẩm cho họa sĩ Nguyễn Xuân Việt là người đã trực tiếp làm việc với họa sĩ Nguyễn Gia Trí hoặc họa sĩ có chuyên môn, uy tín cao trong nghề làm tranh sơn mài. Công việc tu sửa, phục hồi cần có sự phối hợp giám sát của Trung tâm Bảo quản, tu sửa tác phẩm mỹ thuật thuộc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. 

“Lãnh đạo Bảo tàng Mỹ thuật TP. HCM, các cán bộ Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh cần rút kinh nghiệm sâu sắc về sự đơn giản, tùy tiện trong công tác bảo quản, bảo dưỡng tác phẩm, thái độ ứng xử với hiện vật bảo tàng, đặc biệt với hiện vật là bảo vật quốc gia...”, họa sĩ Vi Kiến Thành nhấn mạnh. Văn bản cũng nhấn mạnh, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm kiến nghị Cục Di sản văn hóa sớm tham mưu lãnh đạo Bộ ban hành văn bản hướng dẫn về chế độ bảo vệ, bảo quản đặc biệt đối với các bảo vật quốc gia. 

Trước đó, thông tin bảo vật quốc gia “Vườn xuân Trung Nam Bắc” (khổ 200x540 cm) bị hư hỏng sau khi tiến hành làm vệ sinh lại đã khiến giới trong nghề lẫn những người yêu mỹ thuật hết sức xôn xao. Đây là tác phẩm tinh túy nhất của danh họa Nguyễn Gia Trí được hoàn thành trong suốt 20 năm, khởi đầu từ năm 1969 và hoàn thành năm 1989. Mọi thành tựu trong quá trình nghiên cứu, tìm tòi, tích lũy về sơn mài đều được danh hoạ tài ba gửi gắm vào đây.

Được lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ Thuật TP HCM, tranh “Vườn xuân Trung Nam Bắc” của danh họa Nguyễn Gia Trí là một trong số những bức tranh tiêu biểu của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam được công nhận là Bảo vật Quốc gia. Tranh được vẽ bằng chất liệu sơn mài, khổ 540cm x 200cm, là hiện vật gốc, độc bản. 

Thể hiện một đề tài quen thuộc là vẻ đẹp của người phụ nữ Việt, nhưng tranh “Vườn xuân Trung Nam Bắc” được làm mới với sự hiện diện của phụ nữ cả 3 miền. Bức tranh mô tả các thiếu nữ trong trang phục truyền thống từng vùng tươi vui, ca hát thể hiện sức sống tươi mới giữa mùa xuân trong một khung cảnh thiên nhiên rộng lớn.

Được biết, UBND TP.HCM quyết định trích ngân sách 100.000 USD mua kiệt tác này cách đây 2 thập kỷ. Quyết định này đã gây ra cuộc tranh luận kéo dài trong nhiều năm.

Bảo vật quốc gia “Vườn xuân Trung Nam Bắc” bị hư hại do vệ sinh bằng nước rửa chén - 3

Chân dung danh hoạ Nguyễn Gia Trí.

Danh họa Nguyễn Gia Trí sinh năm 1908 tại Hà Tây (nay là Hà Nội). Ông tốt nghiệp Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương năm 1936. Ông tổ chức những triển lãm đầu tiên năm 1939 - 1940. Năm 1954, ông chuyển vào Sài Gòn sinh sống và làm việc. 

Nguyễn Gia Trí được xem là một trong những họa sĩ đi đầu trong việc tạo dựng khuynh hướng mới của nghệ thuật sơn mài. Ông góp phần đưa sơn mài Việt Nam lên đỉnh cao với sự kết hợp giữa yếu tố văn hóa truyền thống Á Đông của người Việt Nam trên chất liệu sơn ta và phương pháp hội họa hàn lâm phương Tây.

Năm 1989, họa sĩ Nguyễn Gia Trí được Bộ Văn hóa công nhận là một trong những họa sĩ đương đại có công trong việc xây dựng nền nghệ thuật tạo hình Việt Nam hiện đại. Ông mất tại TPHCM năm 1993. Ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật năm 2012.

Hà Tùng Long

MỚI NHẤT
Những bộ đầm táo bạo nhất từng xuất hiện tại “đại tiệc thời trang” Met Gala
Những bộ đầm táo bạo nhất từng xuất hiện tại “đại tiệc thời trang” Met Gala

(Dân trí) - Dưới đây là những bộ trang phục gợi cảm táo bạo nhất mà các ngôi sao nổi tiếng từng mặc đi dự Met Gala - “đại tiệc thời trang” của giới sao quốc tế.

Chủ nhật, 05/05/2019 - 07:30

Quang Hải, Bùi Tiến Dũng, Đoàn Văn Hậu tặng sách truyền cảm hứng Hạt Giống Tâm Hồn
Quang Hải, Bùi Tiến Dũng, Đoàn Văn Hậu tặng sách truyền cảm hứng Hạt Giống Tâm Hồn

(Dân trí) - Các ngôi sao bóng đá Quang Hải, Bùi Tiến Dũng, Đoàn Văn Hậu đã tặng học bổng và sách truyền cảm hứng Hạt Giống Tâm Hồn cho các em bé mồ côi ở Bình Dương.

Thứ bảy, 04/05/2019 - 08:13

Sinh viên bình phim bằng một câu, giáo viên cho ngay điểm tuyệt đối
Sinh viên bình phim bằng một câu, giáo viên cho ngay điểm tuyệt đối

(Dân trí) - Một sinh viên thực hiện bài bình phim của mình chỉ bằng một câu duy nhất, giáo viên liền cho điểm tuyệt đối bởi sự thông minh, dí dỏm và “đúng chất” khi bàn về “Fight Club” (Sàn đấu sinh tử - 1999).

Thứ bảy, 04/05/2019 - 04:59

Doãn Quốc Đam: “Khán giả càng ghê sợ nhân vật phim Mê cung, tôi càng thích thú”
Doãn Quốc Đam: “Khán giả càng ghê sợ nhân vật phim Mê cung, tôi càng thích thú”

(Dân trí) - Từng “làm mưa làm gió” với vai Cảnh trong “Quỳnh búp bê”, Doãn Quốc Đam lại một lần nữa chứng tỏ tài năng diễn xuất đa dạng trong vai Fedora phim “Mê cung”. Fedora là một nhân vật hết sức kỳ quái và bệnh hoạn.

Thứ bảy, 04/05/2019 - 01:53

10 bài hát hay nhất dành cho sự chia ly sau cuối của cuộc đời
10 bài hát hay nhất dành cho sự chia ly sau cuối của cuộc đời

(Dân trí) - “Time To Say Goodbye”, “Over The Rainbow”, “You Raise Me Up”… là những ca khúc được nhiều người lựa chọn cho sự chia ly sau cuối của cuộc đời.

Thứ bảy, 04/05/2019 - 01:27

Đồng nghiệp tiễn đưa nghệ sĩ Lê Bình về nơi an nghỉ cuối cùng
Đồng nghiệp tiễn đưa nghệ sĩ Lê Bình về nơi an nghỉ cuối cùng

(Dân trí) - Nghệ sĩ Thành Lộc, Mỹ Uyên, Hạnh Thúy, đạo diễn Lê Cung Bắc… và nhiều nghệ sĩ thân thiết đã đến đưa tiễn nghệ sĩ Lê Bình về nơi an nghỉ cuối cùng trong nước mắt nghẹn ngào thương tiếc.

Thứ bảy, 04/05/2019 - 09:58

Kỳ lạ người đàn ông sống không điện, không nước, không gia dụng tiện nghi
Kỳ lạ người đàn ông sống không điện, không nước, không gia dụng tiện nghi

(Dân trí) - Người đàn ông này được ví như Robinson Crusoe, anh sống mà không cần đến điện, nước hay bất cứ gia dụng tiện nghi nào, nhưng anh có củi để sưởi ấm, có sách để giải trí và một đời sống tĩnh lặng, yên bình “đến lạ”. Bạn gái của anh không chịu nổi đời sống ấy đã bỏ đi.

Thứ bảy, 04/05/2019 - 08:26

Gia đình Lê Bình trao 100 triệu ủng hộ nghệ sĩ nghèo theo di nguyện của ông
Gia đình Lê Bình trao 100 triệu ủng hộ nghệ sĩ nghèo theo di nguyện của ông

(Dân trí) - Theo như di nguyện nghệ sĩ Lê Bình trước khi mất, số tiền mọi người quyên góp, ủng hộ khi ông nằm viện còn lại sau khi mất sẽ được chuyển đến cho những nghệ sĩ nghèo khác cần sự giúp đỡ.

Thứ bảy, 04/05/2019 - 08:22

Vì sao nghệ sĩ Lê Bình chưa được phong tặng danh hiệu nghệ sĩ ưu tú?
Vì sao nghệ sĩ Lê Bình chưa được phong tặng danh hiệu nghệ sĩ ưu tú?

(Dân trí) - NSND Hồng Vân cho rằng nghệ sĩ Lê Bình hoàn toàn xứng đáng được các cơ quan chức năng phong tặng danh hiệu nghệ sĩ ưu tú. Ông từng góp mặt trong 200 bộ phim với nhiều vai trò khác nhau, giành 3 Huy chương Vàng, 3 Huy chương Bạc tại các hội diễn sân khấu...

Thứ bảy, 04/05/2019 - 07:31

Cặp đôi hẹn hò trước nàng Mona Lisa, ăn tối trước thần Vệ Nữ
Cặp đôi hẹn hò trước nàng Mona Lisa, ăn tối trước thần Vệ Nữ

(Dân trí) - Lần đầu tiên có một cặp đôi trẻ tuổi may mắn được biến không gian bảo tàng Louvre trở thành nơi hẹn hò lãng mạn trong một buổi tối. Cuộc hẹn khó tin của họ bao gồm việc trò chuyện trước nàng Mona Lisa và sau đó dùng bữa tối trước tượng thần Vệ Nữ.

Thứ bảy, 04/05/2019 - 06:32

Quyền Linh đăng ký hiến tạng, NSƯT Hạnh Thúy nói nam MC “là người kỳ lạ”
Quyền Linh đăng ký hiến tạng, NSƯT Hạnh Thúy nói nam MC “là người kỳ lạ”

(Dân trí) - Trước nghĩa cử cao đẹp của MC Quyền Linh, nữ diễn viên phim “Sống trong sợ hãi” đã có những chia sẻ bất ngờ: “Anh Quyền Linh là người kỳ lạ”.

Thứ sáu, 03/05/2019 - 03:56

Bảo Thanh xúc động khi khán giả khóc thương Thư bị lừa tình trong “Về nhà đi con”
Bảo Thanh xúc động khi khán giả khóc thương Thư bị lừa tình trong “Về nhà đi con”

(Dân trí) - Nữ diễn viên cho biết, cô rất xúc động khi khán giả đồng cảm, khóc theo… nhân vật Thư trong tập 19 của phim "Về nhà đi con"

Thứ sáu, 03/05/2019 - 03:53

ĐÁNG QUAN TÂM
Ngôi sao giản dị Keanu Reeves gây sốc khi trở thành gương mặt thời trang
Ngôi sao giản dị Keanu Reeves gây sốc khi trở thành gương mặt thời trang

(Dân trí) - Ở Hollywood, Keanu Reeves là một trong những tài tử giản dị nhất, bao năm trôi qua, phong cách của anh vẫn vậy, luôn giản dị, đề cao sự thoải mái.

Thứ sáu, 03/05/2019 - 02:23

Trấn Thành cảm thấy có lỗi vì đã không đến thăm Lê Bình khi ông nằm viện
Trấn Thành cảm thấy có lỗi vì đã không đến thăm Lê Bình khi ông nằm viện

(Dân trí) - "Khi biết tin anh lâm bệnh, em biết sẽ có rất nhiều người đến thăm anh và em không muốn xuất hiện lúc đó. Em nghĩ rồi thưa thưa, mình hãy tới. Rồi bận rộn, công việc, rồi quên mất. Khi hay tin anh mất, em nghĩ mình quá sai vì đã chần chừ, để không thể gặp anh lần cuối. Em đáng trách. Anh hãy tha lỗi cho em nhé", Trấn Thành chia sẻ niềm tiếc nuối khi không đến thăm Lê Bình những ngày cuối đời.

Thứ sáu, 03/05/2019 - 02:13

“Thế giới” đằng sau tay lái
“Thế giới” đằng sau tay lái

(Dân trí) - Đó là cách mà tờ tin tức The Independent (Anh) giới thiệu chùm ảnh của nhiếp ảnh gia người Anh Jon Enoch chụp tại Hà Nội. Bộ ảnh ghi lại chân dung những người lao động bình dân. Jon Enoch ví họ như những người chở cả thế giới riêng đằng sau tay lái.

Thứ sáu, 03/05/2019 - 09:56

Phạm Văn Mách kể về muôn nỗi đắng cay của các vận động viên sau khi rời sàn đấu
Phạm Văn Mách kể về muôn nỗi đắng cay của các vận động viên sau khi rời sàn đấu

(Dân trí) - Talkshow “Chuyện cuối tuần” chủ đề “Tấm huy chương bị lãng quên” trên VTV9, Lực sĩ Phạm Văn Mách đã trải lòng nhiều chuyện bi ai phía sau những hào quang của nghề.

Thứ sáu, 03/05/2019 - 09:53

Đội bóng Thái Lan nhận hơn 2 tỷ đồng/người từ dự án phim
Đội bóng Thái Lan nhận hơn 2 tỷ đồng/người từ dự án phim

(Dân trí) - 12 cậu bé người Thái Lan trong đội bóng Lợn Hoang từng bị mắc kẹt ở hang động Tham Luang sẽ nhận được 72.000 bảng/người (tương đương hơn 2 tỷ đồng) từ dự án phim của dịch vụ chiếu phim trực tuyến Netflix.

Thứ sáu, 03/05/2019 - 06:17

Tìm thấy bức chân dung thứ hai của danh họa Leonardo da Vinci
Tìm thấy bức chân dung thứ hai của danh họa Leonardo da Vinci

(Dân trí) - Bức chân dung thứ hai khắc họa diện mạo danh họa Da Vinci trong những năm tháng cuối đời đã vừa được tìm thấy.

Thứ sáu, 03/05/2019 - 06:15

Lần xuất hiện cuối cùng trên sóng truyền hình, Lê Bình khiến khán giả... bật cười
Lần xuất hiện cuối cùng trên sóng truyền hình, Lê Bình khiến khán giả... bật cười

(Dân trí) - Xuất hiện lần cuối cùng trên sóng truyền hình, cố nghệ sĩ Lê Bình khiến khán giả không thể nhịn được cười khi tiết lộ hài hước về nhân vật “mụ yêu tinh” của mình trong phim cổ tích “Mụ yêu tinh và bầy trẻ”.

Thứ năm, 02/05/2019 - 07:37

Nghệ sĩ Việt kêu gọi “đừng lái xe khi say rượu” sau vụ tai nạn ở hầm Kim Liên
Nghệ sĩ Việt kêu gọi “đừng lái xe khi say rượu” sau vụ tai nạn ở hầm Kim Liên

(Dân trí) - Mới đây, việc chị Đinh Hải Yến - nhân viên của Nhà hát Kịch Việt Nam, một trong hai người bị tử vong do tai nạn tại hầm Kim Liên đã khiến người thân và đồng nghiệp hết sức xót xa.

Thứ năm, 02/05/2019 - 03:03

NSƯT Trung Anh tiết lộ những cú tát “trời giáng” khiến anh lo sợ trong “Về nhà đi con”
NSƯT Trung Anh tiết lộ những cú tát “trời giáng” khiến anh lo sợ trong “Về nhà đi con”

(Dân trí) - Sau mỗi cú tát thật theo kịch bản, NSƯT Trung Anh rất lo sợ các diễn viên nữ bị đau. Bởi thế mà anh rất ngại đóng những cảnh “thượng cẳng chân, hạ cẳng tay” với phụ nữ.

Thứ năm, 02/05/2019 - 02:58

Cảnh phim “tối như hũ nút”, fan phàn nàn vì phải căng mắt ra xem
Cảnh phim “tối như hũ nút”, fan phàn nàn vì phải căng mắt ra xem

(Dân trí) - Bộ phim truyền hình ăn khách nhất ở thời điểm hiện tại - “Trò chơi vương quyền” - đang khiến fan khó chịu vì cảnh phim quá tối, khiến fan phải “căng mắt ra xem” nhưng vẫn khó theo dõi diễn biến.

Thứ năm, 02/05/2019 - 02:08

Nghệ sĩ Lê Bình: Chuyên trị vai nghèo và chưa một lần đóng vai chính
Nghệ sĩ Lê Bình: Chuyên trị vai nghèo và chưa một lần đóng vai chính

(Dân trí) - Dù từng tham gia tới 200 bộ phim lớn nhỏ nhưng nghệ sĩ Lê Bình lại toàn đóng vai phụ và mang cuộc đời nghèo khổ, lam lũ, chân chất...

Thứ năm, 02/05/2019 - 11:43

Quốc Cơ - Quốc Nghiệp mình trần diễn xiếc trên núi tuyết ở Canada
Quốc Cơ - Quốc Nghiệp mình trần diễn xiếc trên núi tuyết ở Canada

(Dân trí) - Anh em “hoàng tử xiếc” đã thử thách cơ thể bằng cách để mình trần thực hiện các động tác biểu diễn dưới thời tiết âm 10 độ C trên núi tuyết.

Thứ năm, 02/05/2019 - 11:40