Hơn 100 giờ giữa tâm lũ Mường Than

Đêm 16, rạng sáng 17/7, khu vực xã Mường Than, tỉnh Lai Châu xảy ra mưa lớn dẫn đến lũ ống, lũ quét tại bản Chít. 6 người tử vong, 9 người bị thương. Đến sáng 21/7 vẫn còn 2 người mất tích.

Khoảng 100 giờ kể từ khi trận lũ dữ quét qua, nhiều khu vực tại xã Mường Than, tỉnh Lai Châu, vẫn ngổn ngang đất đá, cây gỗ và những mảng bê tông vỡ vụn. Bản làng từng yên bình nằm dọc quốc lộ 32 giờ hiện lên với những khoảng trống đau xót, nơi nhiều căn nhà đã bị dòng nước cuốn đi hoặc phá hủy.

Bản Chít (xã Mường Than) là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất sau trận lũ quét. Đau xót nhất là gia đình anh Nguyễn Thanh Hải (SN 1991). Trận lũ dữ đã cuốn sập hoàn toàn căn nhà, cuốn theo cả vợ và hai con của anh Hải. Chỉ mình anh sống sót sau khi bị dòng nước đẩy đi khoảng 200m.

Đến sáng 20/7, vợ và hai con anh Hải được tìm thấy thi thể. Trong đó, cháu P.B.C. (SN 2016) nằm tại khu vực đập thủy điện cách nhà cháu tới gần 20km.

Anh Lò Văn Bun (40 tuổi) ở bản Chít, xã Mường Than, ngồi thẫn thờ bên đống đổ nát, nơi trước đây vốn là tổ ấm của gia đình anh.

Chỉ sau vài phút kinh hoàng, cũng như anh Hải, anh Bun, nhiều gia đình tại bản Chít đã mất nhà cửa, tài sản và cả những người thân yêu nhất.

Thiên tai qua đi, có người mãi mãi không thể trở về. Ban thờ lập vội cho người đã khuất có khi được đặt ngay trên một mỏm đá, có người còn không có di ảnh. Tiếng khóc lúc lớn lúc mắc nghẹn trong lòng. Cả trăm giờ chờ đợi, hy vọng mong manh, người ở lại đứng lặng giữa mưa gió đổ nát ngóng chờ một phép màu.

Quan sát từ trên cao có thể thấy, dấu tích của dòng lũ hiện rõ giữa thung lũng Mường Than. Một vệt đất đá rộng lớn xé qua bản Chít đã cuốn theo nhà cửa, hoa màu và tài sản của người dân. Hai bên dòng chảy, nhiều thân cây bị bật gốc, nằm chồng chất như minh chứng cho sức tàn phá khủng khiếp của thiên tai.

Sau nhiều ngày liên tục tìm kiếm, cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội và lực lượng cứu hộ vẫn bám trụ tại hiện trường.

Hiện trường tìm kiếm rộng hàng nghìn mét vuông được chia thành từng ô, từng tuyến để rà soát, từ nơi nhà dân bị cuốn trôi đến lòng suối và khu vực hạ lưu, với hy vọng sớm đưa hai người mất tích trở về.

Địa hình hiểm trở, bùn đất nhão và những cây gỗ đan chặt khiến mỗi bước di chuyển của lực lượng tìm kiếm đều tiềm ẩn nguy hiểm. Trong điều kiện thời tiết bất lợi, các tổ công tác vẫn miệt mài men theo lòng suối, kiểm tra những vị trí có dấu hiệu bất thường, không bỏ sót bất cứ khu vực nào.

Những tảng đá lớn, gốc cây, bùn đất từ thượng nguồn tràn xuống, phủ kín khu dân cư. Có nơi, lớp đất đá dày 1-2m khiến nền nhà, đường đi và vật dụng của người dân gần như biến mất. Lực lượng chức năng phải mở từng lối nhỏ để tiếp cận các vị trí nghi có nạn nhân bị vùi lấp.

Cán bộ, chiến sĩ cúi sát mặt đất sình lầy, rà từng tảng đá, gốc cây và khe bùn để tìm kiếm dấu vết của các nạn nhân. Có những vị trí máy móc không thể tiếp cận, lực lượng cứu hộ phải dùng xẻng, cuốc và đôi tay để bóc từng lớp đất đá, cành cây đang chồng lấp lên nhau.

Trước nguy cơ sạt lở tiếp tục đe dọa khu dân cư, trong tối 18/7, gần 1.000 người dân ở bản Noong Thăng (Mường Than) đã được di chuyển gấp đến Trường Tiểu học, Mầm non Pắc Ta (xã Pắc Ta). 

Do di chuyển vội nên bà con chỉ kịp mang theo một số vật dụng thiết yếu, rời ngôi nhà đã gắn bó nhiều năm để đến nơi tránh trú an toàn.

Trẻ nhỏ được mẹ bế đến điểm tránh trú.

Tại điểm tránh trú, các lớp học được bố trí thành nơi ngủ tạm cho người dân. Những bát mì nóng, chai nước, tấm chăn được trao tận tay người già, trẻ nhỏ. Sau một đêm di chuyển trong mưa, sự sẻ chia của cán bộ và người dân địa phương phần nào giúp các gia đình vùng lũ vơi bớt bất an.

Máy xúc, máy ủi được huy động đến bản Chít để hỗ trợ đào bới những khu vực bị đất đá vùi sâu. Mỗi gầu xúc đều được điều khiển thận trọng, trong khi cán bộ cứu hộ đứng sát bên để quan sát, tránh làm ảnh hưởng đến các dấu vết có thể liên quan tới người mất tích.

Sau khi nước lũ rút, hai anh em Lò Văn Hoa và Lò Văn Hành (bản Chít, xã Mường Than) quay trở lại nhà để tìm lại 2 chiếc xe máy bị vùi lấp dưới lớp bùn sâu. May mắn 2 chiếc xe vẫn còn.

"Nước vào nhanh quá, mọi người chỉ kịp chạy giữ lấy mạng, bỏ lại hết mọi thứ. Giờ nước rút hết rồi mới quay lại để tìm lại những thứ còn sót lại", anh Hoa cho hay.

Do lũ ập về quá nhanh khiến nhiều gia đình không kịp di chuyển tài sản, thực phẩm đến nơi an toàn. Ước tính thiệt hại tài sản do thiên tai tại xã Mường Than khoảng trên 190 tỷ đồng. Tổng thiệt hại do mưa lũ gây ra ở Lai Châu là khoảng 270 tỷ đồng.

Mới đây, Thủ tướng đã quyết định hỗ trợ 50 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương cho Lai Châu để khắc phục thiệt hại mưa lũ. 

Bên cạnh nhiệm vụ tìm kiếm nạn nhân, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ được huy động giúp người dân thu dọn bùn đất, cây gỗ và đá tràn vào nhà. Trong lớp bùn ngập quá mắt cá chân, các chiến sĩ miệt mài làm việc, cố gắng giúp bà con sớm có chỗ sinh hoạt tạm thời.

Không chỉ giúp người dân dọn dẹp, di chuyển các vật dụng trong nhà, gia súc gia cầm cũng được các chiến sĩ mang vác, di chuyển giúp bà con.

Sau trận lũ dữ, hàng trăm tảng đá lớn nằm ngổn ngang dọc quốc lộ 32.

Bên rìa hiện trường, người thân các nạn nhân lặng lẽ hướng mắt về phía lực lượng tìm kiếm. Mỗi tiếng máy xúc dừng lại, mỗi đoàn cán bộ từ lòng suối trở về đều khiến họ thấp thỏm đứng lên, mong chờ một thông tin về người thân đã mất liên lạc sau trận lũ.

Bản Chít từng hiện lên thanh bình, tươi đẹp giữa thung lũng, với những thửa ruộng bậc thang xanh mướt ôm lấy chân núi. Nay dòng lũ dữ đã xé toạc cảnh quan, vùi lấp ruộng đồng, nhà cửa, để lại một vệt tan hoang kéo dài.