Sẽ sớm có lưới điện thông minh tại Việt Nam

Lưới điện thông minh, xu hướng phổ biến tại các quốc gia phát triển, sẽ sớm được triển khai theo đề án phát triển Lưới điện thông minh tại Việt Nam đã được Chính phủ phê duyệt tại QĐ 1670/QĐ-TTg giai đoạn 2012 – 2016, tầm nhìn đến năm 2022.

Sự cần thiết của lưới điện thông minh

Mới đầu hè 2014, 8 tỉnh phía Bắc gồm Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Lào Cai, Lai Châu, Yên Bái, Nam Định, Thái Bình và Sơn La đồng loạt bị mất điện diện rộng, nguyên nhân do một máy biến áp AT2 của trạm biến áp 500kV Hiệp Hòa (Bắc Giang) bất ngờ bị sự cố, khiến pha B tách ra khỏi vận hành, gây gián đoạn cung cấp điện trên lưới 110kV. Tuy sự cố chỉ kéo dài chưa đầy 1 tiếng nhưng khiến tổng công suất bị gián đoạn thiếu hụt đến 594 MW.  Trước đó, ngày 22/5/2013, toàn bộ 22 tỉnh Miền Nam đột nhiên mất điện kéo dài nhiều giờ đồng hồ. Tổng công suất bị mất lên tới 9.400MW. Nguyên nhân là do một tài xế cần cẩu bất cẩn đã chạm vào đường dây 500kV Bắc- Nam đang truyền tải công suất cao, gần trạm biến áp 500kV Tân Định. 

Có thể thấy, hệ thống lưới điện quốc gia luôn luôn có nhiều hiểm hoạ rình rập, đe doạ đến an ninh lưới điện. Trong khi đó, công tác vận hành và quản lý lưới điện hiện tại còn nhiều hạn chế về công nghệ, thiết bị; chưa kể còn nhiều yếu tố khách quan như thời tiết hoặc chủ quan như việc con người không tuân thủ quy tắc an toàn hệ thống điện khiến các sự cố khi xảy ra thường gây thiệt hại lớn cho đời sống và kinh tế. Từ thực trạng đó, Chính phủ đã phê duyệt đề án phát triển Lưới điện thông minh tại Việt Nam giai đoạn 2012 – 2016, tầm nhìn 2022 nhằm từng bước hiện đại hóa công tác quản lý lưới điện, nâng cao năng lực truyền tải và phân phối điện cũng như hạn chế thấp nhất thiệt hại, giảm thời gian gián đoạn cung ứng điện khi có sự cố xảy ra. 

Lưới điện thông minh là gì? Và thông minh đến đâu?   

Lưới điện thông minh (Smart Grid) là hệ thống điện được hiện đại hóa để giám sát, bảo vệ và tối ưu một cách tự động các thành phần của hệ thống, từ các nguồn điện tập trung và phân tán, thông qua mạng lưới truyền tải và phân phối đến các cơ sở sử dụng điện cho công nghiệp và các hệ thống tự động của các tòa nhà, các thiết bị lưu giữ năng lượng và người sử dụng điện đầu cuối. 

Một trong những đặc tính vượt trội của của lưới điện thông minh là khi có sự cố về điện, hệ thống Tự động hoá xuất tuyến có thể tự động tìm ra điểm sự cố, cách ly nó và cung cấp lại điện cho 2/3 số khách hàng mà không cần phải đến tận nơi xảy ra sự cố. Điều này giúp giảm thiểu thời gian mất điện và nhờ đó không làm mất cơ hội kinh doanh điện của công ty Điện lực. 

Hệ thống lưới điện thông minh sẽ tạo bước ngoặt mới, không chỉ tháo gỡ những khó khăn về năng lượng, mà còn nâng cao hiệu quả cho hàng loạt lĩnh vực khác đi kèm.

Thực tế cho thấy, lưới điện thông minh ở mỗi quốc gia không hoàn toàn giống nhau bởi nó không phải là mô hình cố định theo tiêu chuẩn mà là mô hình tùy biến theo yêu cầu và thực trạng triển khai, với sự bổ trợ của các công nghệ và thiết bị hiện đại, phù hợp.

Mô hình lưới điện thông minh của Stedin là một ví dụ. Công ty điện lớn nhất Hà Lan này cần đảm bảo cung cấp điện cho hơn 2 triệu khách hàng và chịu trách nhiệm đảm bảo nguồn điện cho các công trình quan trọng của Chính phủ. Mô hình lưới điện thông minh của Stedin được tư vấn, thiết kế và triển khai bởi Schneider Electric, chuyên gia toàn cầu về quản lý năng lượng với mục tiêu đảm bảo an ninh hệ thống điện và tái cấp điện nhanh nhất có thể.

Bến tàu Rotterdam là một phần của khu vực
Bến tàu Rotterdam là một phần của khu vực sử dụng giải pháp tự khắc phục của Stedin

Chỉ sau một năm hợp tác, Schneider Electric đã giúp Stedin đưa vào vận hành hệ thống lưới điện ngầm thông minh có khả năng phân cấp và tự khắc phục đầu tiên tại Châu Âu. Hệ thống này bao gồm mạng lưới vòng lặp hở của 33 trạm trung thế trong nội đô Rotterdam, ứng dụng thiết bị trạm đầu xa (RTU) Easergy T200 của Schneider Electric.

Sau khi được cài đặt ở các trạm trung thế trong mạng lưới vòng lặp hở, các thiết bị Easergy T200 truyền đạt thông tin theo giao thức P2P, sử dụng mạng ảo hóa riêng. Nếu có sự cố xảy ra trong mạng lưới, trung tâm kiểm soát sẽ được thông báo, nhưng không cần chờ phản ứng của người vận hành. Thay vào đó, các thiết bị Easergy T200 giao tiếp với nhau để tự động phát hiện ra nơi xảy ra sự cố, cô lập khu vực đó, và tái cấp điện cho các khu vực không bị ảnh hưởng trên lưới điện. Ví dụ trường hợp sự cố mất điện lẽ ra kéo dài 2 giờ, hệ thống lưới điện thông minh đã giảm thời gian tái cấp điện xuống chưa đầy 30 giây cho các khu vực không bị ảnh hưởng của lưới điện. Điều này đảm bảo nguồn điện ổn định hơn cho các khách hàng kinh doanh quan trọng, cũng như các cơ quan trọng yếu của Chính phủ. Ngoài ra, nhờ tự động cách ly khu vực bị ảnh hưởng trên mạng lưới, thời gian tìm kiếm, chuẩn đoán và sửa chữa cũng ngắn hơn, giảm thời gian gián đoạn mang lưới đến 240 lần!

Mạng lưới điện tự khắc phục giúp cô lập khu vực bị sự cố,
Mạng lưới điện tự khắc phục giúp cô lập khu vực bị sự cố, tái cấp điện cho các khách hàng thuộc khu vực không bị ảnh hưởng
 của Stedin trong vòng 30 giây

Là chuyên gia quản lý năng lượng, Schneider Electric tham gia tư vấn, thiết kế và hỗ trợ triển khai các hệ thống lưới điện thông minh tại nhiều quốc gia, cung cấp các thiết bị, công nghệ tiên tiến như: thiết bị trung hạ thế thông minh, tự động hóa trạm biến áp (SAS), tự động hóa xuất tuyến (DAS), giải pháp quản lý lưới phân phối (SCADA/DMS/OMS), hệ thống quản lý, tạo lập mô hình lưới điện (GIS), Hệ thống đo đếm thông minh (AMI, MDM), điều khiển lưới cục bộ (Microgrid Control) và đáp ứng phụ tải (Demand respond)…

Nhất Long

Đang được quan tâm