Người hùng thầm lặng của đoàn quân Viking, chắp cánh "siêu nhân" Haaland
(Dân trí) - Đằng sau cỗ máy ghi bàn Erling Haaland, Na Uy còn sở hữu một người kiến tạo lặng lẽ, người đội trưởng vừa là nhạc trưởng, vừa là “hậu vệ” đầu tiên của đội bóng, đó là Martin Odegaard.
Kiến trúc sư thầm lặng
Trước thềm World Cup 2026, Na Uy được nhiều người dự đoán là một trong những "ngựa ô" của giải đấu. Nhưng theo hệ thống Opta Power Ratings, họ thực chất đã phải trải qua hành trình khó khăn nhất để vào đến tứ kết trong số tất cả các đội - điều khiến thành tích của họ càng đáng nể.
Odegaard là người hùng thầm lặng của Na Uy (Ảnh: Getty).
Tất nhiên, mọi thứ dễ dàng hơn khi trong tay có một cỗ máy ghi bàn toàn năng như Erling Haaland dẫn dắt hàng công. Nhưng bóng đá là môn thể thao tập thể và đằng sau mỗi đội bóng mạnh luôn là một đội trưởng đầy ảnh hưởng.
Đó chính là Martin Odegaard: kiến trúc sư thầm lặng đứng sau sự trỗi dậy của Na Uy.
Người ta luôn kỳ vọng Odegaard sẽ trở thành ngôi sao. Năm 2014, khi mới 15 tuổi, anh đã ra mắt đội tuyển quốc gia Na Uy.
Sự nghiệp ở cấp độ CLB của Odegaard bắt đầu ở Stromsgodset, nơi anh lần đầu tập luyện cùng đội một ở tuổi… 13, và nhanh chóng tạo dựng tên tuổi như một trong những tài năng trẻ đáng chú ý nhất bóng đá thế giới.
Chẳng bao lâu sau, Real Madrid, CLB lớn nhất hành tinh, chiêu mộ Odegaard, với thỏa thuận trị giá khoảng 2,7 triệu bảng vào năm 2015.
Ở thời điểm ấy, áp lực đè nặng lên đôi vai non nớt của Odegaard, và anh chật vật để đạt đến tầm vóc mà Los Blancos hình dung.
Hành trình tìm kiếm sự ổn định và cơ hội thi đấu đưa anh qua các bản hợp đồng cho mượn ở Heerenveen, Vitesse, Real Sociedad và Arsenal.
Chính tại phía Bắc thành London, Odegaard cuối cùng đã tìm thấy nơi có thể gọi là nhà. Mikel Arteta đón nhận anh, dìu dắt anh hoàn thành hành trình từ một thần đồng chật vật thành một đội trưởng đẳng cấp của Arsenal.
Lối chơi của Na Uy xoay quanh Odegaard (Ảnh: Getty).
Những con số của một nhạc trưởng
Không có gì bất ngờ khi Haaland - hiện đứng thứ ba trong cuộc đua Chiếc giày vàng World Cup - là người chiếm trọn các dòng tít về Na Uy. Nhưng đã đến lúc phải dành lời khen xứng đáng cho Odegaard.
Anh dẫn đầu Na Uy ở nhiều chỉ số khác nhau tại giải đấu và là mắt xích then chốt trong hệ thống của HLV Stale Solbakken.
Odegaard là phần không thể thiếu trong khâu đưa bóng lên phía trước, thực hiện nhiều pha dẫn bóng hơn bất kỳ cầu thủ Na Uy nào khác (104 lần). Anh là mẫu cầu thủ cực kỳ tích cực, luôn cố gắng đưa bóng lên bất cứ khi nào có thể.
Không có khoảng trống để dẫn bóng? Không sao. Những con số về phát triển bóng của Odegaard cũng cao nhất toàn đội.
Anh dẫn đầu về số đường chuyền kết thúc ở một phần ba cuối sân (102), số đường chuyền thành công ở phần sân đối phương (139), số đường chuyền thành công vào vòng cấm đối phương (20) và số đường chọc khe (2).
Bóng luân chuyển liên tục qua chân của Odegaard (Ảnh: Opta).
Anh cũng đóng vai trò lớn trong việc xuyên phá trực diện hàng thủ đối phương, với số đường chuyền phá vỡ tuyến phòng ngự nhiều nhất trong đội (7) - và thực tế, không cầu thủ nào tại cả giải đấu này làm được tốt hơn con số đó.
Lời thừa nhận của Vinícius
Tầm ảnh hưởng của anh không lọt khỏi mắt những người trong cuộc. Sau chiến thắng 2-1 của Na Uy trước Brazil, chính Vinícius Júnior đã nêu bật vai trò của Odegaard: "Kế hoạch chiến thuật của chúng tôi có phải là để Na Uy kiểm soát bóng rồi cố phản công không? Không, đó hoàn toàn không phải kế hoạch của chúng tôi."
"Na Uy khiến chúng tôi bất ngờ. Họ di chuyển rất tốt, họ kiểm soát trận đấu - như Odegaard vẫn luôn làm - và chúng tôi không tìm ra được thời điểm để gây áp lực và giành lại bóng", ngôi sao của đội tuyển Brazil thừa nhận.
Odegaard khiến cả những cầu thủ Brazil nể phục (Ảnh: Goal).
Odegaard kết thúc trận gặp Brazil với 101 đường chuyền thành công - chỉ đồng đội Sander Berge (117) là chuyền nhiều hơn, trong khi con số của anh cao gần gấp ba bất kỳ cầu thủ Brazil nào trên sân.
Và đó không phải những đường chuyền vô nghĩa: ba pha kiến tạo của Odegaard tại World Cup 2026 là thành tích cao nhất trong số các cầu thủ Na Uy, ngang bằng Andreas Schjelderup.
Trong trận gặp Bờ Biển Ngà, anh trở thành cầu thủ thứ ba trong lịch sử được ghi nhận (từ năm 1966) kiến tạo một bàn thắng ở cả ba trận World Cup đầu tiên của mình, sau Igor Belanov của Liên Xô năm 1986 và Michael Ballack của Đức năm 2002.
Và nếu bỏ qua yếu tố đây là kỳ World Cup đầu tiên của anh, Odegaard cũng là cầu thủ đầu tiên kiến tạo bàn thắng trong ba trận World Cup liên tiếp sau 16 năm - kể từ Dirk Kuyt năm 2010.
Hậu vệ đầu tiên của cả đội
Nhưng Odegaard không chỉ là một chuyền thủ đẳng cấp - anh còn làm việc rất chăm chỉ khi không có bóng.
Tại World Cup 2026, anh dẫn đầu Na Uy về khâu pressing, thực hiện nhiều pha gây áp lực cường độ cao ở phần sân đối phương (83) và nhiều pha phản công-áp lực cường độ cao (24) hơn bất kỳ đồng đội nào.
Chính công việc không bóng ấy là điều HLV Solbakken trân trọng nhất.
Odegaard là chốt chặn đầu tiên trong hệ thống chiến thuật của Na Uy (Ảnh: Getty).
Ông chia sẻ với báo giới: "Cậu ấy chưa bao giờ là một số 10 thuần túy với Na Uy, cậu ấy luôn là cầu thủ chơi hai chiều, có ảnh hưởng ở mọi giai đoạn của trận đấu. Cậu ấy luôn là người làm việc chăm chỉ nhất, bao quát cả sân và bứt tốc. Cậu ấy là hậu vệ đầu tiên. Cậu ấy là ngòi nổ. Cậu ấy quyết định liệu chúng tôi phòng ngự theo sơ đồ 4-1-4-1 hay 4-4-2. Cậu ấy đọc trận đấu và định đoạt nhịp điệu."
Odegaard là đội trưởng của cả Na Uy lẫn Arsenal, và dù không phải mẫu thủ quân truyền thống hay quát tháo, kích động đồng đội, anh là hình mẫu hoàn hảo của một thủ lĩnh hiện đại - điều gần nhất mà một đội bóng có thể có với việc sở hữu một huấn luyện viên ngay trên sân cỏ.
Cuộc hẹn với Tam Sư
Một mùa giải CLB đầy chấn thương, cộng với một vài màn trình diễn nhạt nhòa khi có mặt trên sân, đã khiến một bộ phận người hâm mộ Arsenal có vẻ như sẵn sàng với ý tưởng bán đi đội trưởng của mình.
Dù vậy, anh vẫn có số pha kiến tạo nhiều nhất đội tại Premier League mùa trước (6), ngang bằng Leandro Trossard.
Anh chỉ chơi 1.370 phút ở Premier League mùa 2025/26 - xếp thứ 13 về thời gian thi đấu trong đội hình Arsenal - nhưng các chỉ số trung bình mỗi 90 phút của anh vẫn tỏa sáng.
Tính trên mỗi 90 phút, Odegaard tạo ra nhiều cơ hội nhất (2,6), thực hiện nhiều pha dẫn bóng thứ hai đội (21,4), và trung bình nhiều đường chuyền thành công kết thúc ở một phần ba cuối sân nhất (26,2).
Haaland và Odegaard là niềm hy vọng hàng đầu giúp Na Uy thắng đội tuyển Anh (Ảnh: Opta).
Anh không phải lúc nào cũng có mặt, nhưng khi ra sân, anh tạo ra ảnh hưởng - và kết thúc mùa giải bằng việc nâng cao chiếc cúp vô địch Premier League.
Thử thách tiếp theo của Odegaard và các đồng đội tại World Cup 2026 là cuộc hẹn ở tứ kết với đội tuyển Anh.
Theo 25.000 lượt mô phỏng trước trận của siêu máy tính Opta, Na Uy có thể sẽ phải xách vali về nước: họ bị Tam Sư loại trong 62,3% số kịch bản.
Dù khả năng không cao, bóng đá đã từng chứng kiến những điều kỳ lạ hơn thế nhiều. Và nếu Odegaard tiếp tục thi đấu theo cách anh đã thể hiện, một cú sốc hoàn toàn có thể xảy ra vào rạng sáng mai.
Người đội trưởng lặng lẽ ấy - kẻ không quát tháo, không phô trương, chỉ đọc trận đấu và định đoạt nhịp điệu bằng đôi chân - đã đưa Na Uy đến nơi họ chưa bao giờ đặt chân tới. Và có lẽ, hành trình ấy vẫn chưa kết thúc.
