Y học chính xác trong điều trị ung thư

Theo PGS.TS Bùi Diệu, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam, dưới áp lực gánh nặng ung thư ngày càng gia tăng và xu hướng trẻ hóa, việc ứng dụng các tiến bộ y học là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả điều trị.

“Việc triển khai các kỹ thuật chẩn đoán tiên tiến, như sinh thiết lỏng trong xét nghiệm sinh học phân tử. Kết hợp hạ tầng dữ liệu số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán, theo dõi cũng là những công cụ đắc lực, từ đó nâng cao hiệu quả lâm sàng trên từng cá thể và tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực của hệ thống y tế”, PGS.TS Bùi Diệu nhấn mạnh.

Tại hội thảo, các giải pháp đang định hình tương lai ung thư học được chia sẻ, cập nhật. Các bài trình bày tập trung thảo luận sâu về vai trò của Hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) và các tiến bộ công nghệ sinh học, ứng dụng AI.

Các chuyên gia đã dẫn chứng các nghiên cứu quốc tế cho thấy bệnh nhân ung thư có thể cải thiện thời gian sống thêm hơn 15 tháng nếu áp dụng MDT vào chẩn đoán và điều trị so với không áp dụng.

Tuy nhiên, có nhiều nguyên nhân dẫn tới việc vận hành MDT chưa được thường quy. Các chuyên gia chia sẻ giải pháp nằm ở việc triển khai các nền tảng MDT số hóa, kết nối trực tiếp với hồ sơ bệnh án điện tử để theo dõi kết quả điều trị theo thời gian thực.

Theo TS.BS Jomtana Siripaibun, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Chulabhorn, Thái Lan: “MDT là một chiến lược sống còn trong điều trị ung thư, và chuyển đổi số là điều kiện bắt buộc để mô hình này vận hành bền vững”.

“Thay vì dựa hoàn toàn vào sinh thiết mô xâm lấn, sinh thiết lỏng cho phép phân tích DNA khối u lưu hành (ctDNA) để phát hiện sớm các dấu hiệu tái phát hoặc kháng thuốc. Bên cạnh đó, khi kết hợp với AI, quy trình chẩn đoán được nâng cao tính nhất quán, rút ngắn thời gian và hỗ trợ định lượng dấu ấn sinh học”, TS.BS Jomtana Siripaibun cho biết thêm.

TS.BS. Chien-Feng Li, Trưởng khoa Giải phẫu bệnh lâm sàng và Xét nghiệm Trung tâm Y tế Chi Mei, Giáo sư kiêm nhiệm, Trường Y khoa, Đại học Quốc gia Sun Yat-sen, Đài Loan (Trung Quốc) nhận định: “Những tiến bộ trong sinh thiết lỏng và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo nên một chuyển đổi mang tính bước ngoặt trong chẩn đoán và điều trị ung thư, nhất là khi được triển khai theo mô hình chẩn đoán đa phương thức, kết hợp dữ liệu mô học, dữ liệu phân tử, sinh thiết lỏng và AI để hỗ trợ y học chính xác”.

Có mặt trong lĩnh vực ung thư tại Việt Nam từ năm 1994, AstraZeneca đã mang đến Việt Nam nhiều giải pháp tiến bộ trong điều trị ung thư, đồng thời hỗ trợ định hình một hệ sinh thái y tế gắn kết chặt chẽ giữa điều trị, nghiên cứu lâm sàng, chính sách và cộng đồng.

Hành trình này được thể hiện rõ nét qua các hợp tác chiến lược với các Hội chuyên ngành và bệnh viện trên toàn quốc.

Vào tháng 9/2025, AstraZeneca đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác toàn diện dài hạn với Hội Ung thư Việt Nam (VCA); phối hợp cùng các bệnh viện như Bệnh viện K và Bệnh viện Ung Bướu TPHCM và nhiều bệnh viện khác triển khai nhiều hoạt động có ý nghĩa để nâng cao công tác chẩn đoán và điều trị bệnh ung thư.

AstraZeneca đã triển khai 78 dự án nghiên cứu lâm sàng tại Việt Nam, trong đó có 69 nghiên cứu lâm sàng ung thư tại 31 cơ sở y tế trên toàn quốc, với sự tham gia của 1.200 bệnh nhân.

Ông Atul Tandon - Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc AstraZeneca Việt Nam - khẳng định: “AstraZeneca cam kết cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh thông qua đổi mới điều trị, nghiên cứu khoa học và hợp tác sâu rộng với hệ thống y tế”.

“Chúng tôi tin rằng chuyển đổi chăm sóc ung thư cần được thúc đẩy đồng thời ở nhiều trụ cột từ chuẩn hóa hướng dẫn, nâng cao năng lực đa chuyên khoa, phát triển dữ liệu đời thực, đến ứng dụng chuyển đổi số trong chẩn đoán và theo dõi điều trị. Tiếp tục hành trình này, chúng tôi sẽ mở rộng, thúc đẩy hợp tác và đồng hành cùng chiến lược phòng chống ung thư quốc gia vì mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân”, ông Atul Tandon nhấn mạnh.

AstraZeneca sẽ tiếp tục phát triển các liệu pháp đột phá như liên hợp kháng thể - thuốc (ADC), kháng thể đặc hiệu kép (Dual Specific Antibodies) hay liệu pháp tế bào; mở rộng đầu tư vào nghiên cứu lâm sàng và hỗ trợ hệ thống y tế Việt Nam phát triển bền vững và hiện đại hóa quy trình chăm sóc ung thư trong kỷ nguyên y học chính xác.

Theo số liệu GLOBOCAN 2022, mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới, với hơn 120.000 ca tử vong do ung thư. Theo các dự báo, số ca ung thư mới tại Việt Nam có thể tăng hơn 60-70% vào năm 2050.