Phát hiện sớm ung thư tiêu hóa: Chuyên gia nhấn mạnh xu hướng tiếp cận từ cấp độ tế bào

Theo các chuyên gia, xu hướng cập nhật và ứng dụng công nghệ hiện đại là “kim chỉ nam” trong nâng cao hiệu quả chẩn đoán sớm ung thư đường tiêu hóa.

Cảnh báo nguy cơ bỏ sót tổn thương sớm trong nội soi

Tại hội thảo “Ứng dụng các kỹ thuật tiên tiến trong nội soi tiêu hóa” do Thu Cúc TCI tổ chức ngày 22/3, nhiều nội dung chuyên môn được trao đổi xoay quanh những tiến bộ về chất lượng hình ảnh và kỹ thuật nội soi, cũng như các thách thức còn tồn tại, trong đó có nguy cơ bỏ sót tổn thương.

Thầy thuốc Ưu tú, PGS.TS.BS Vũ Văn Khiên - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Khoa học Tiêu hóa Việt Nam - Chuyên gia Tiêu hóa tại Thu Cúc TCI - cho biết nguy cơ bỏ sót tổn thương vẫn là vấn đề đáng lưu ý trong thực hành nội soi tiêu hóa.

Trong thực tế lâm sàng, không ít trường hợp ghi nhận ung thư được phát hiện ở những lần nội soi sau, trong khi tổn thương có thể đã tồn tại từ trước đó nhưng chưa được phát hiện đầy đủ. “Không ít trường hợp cho thấy tổn thương đã xuất hiện từ nhiều năm trước nhưng bị bỏ sót ở lần nội soi ban đầu”, bác sĩ Khiên cho biết.

Bác sĩ Vũ Văn Khiên cũng cho biết thêm tỷ lệ bỏ sót trong nội soi tiêu hóa vẫn ở mức đáng kể, trong đó ung thư tiêu hóa trên dao động khoảng 6-11,3%, còn polyp đại trực tràng có thể lên tới 20-47%.

“Nguyên nhân thường liên quan đến đặc điểm tổn thương nhỏ, phẳng, vị trí khuất, chất lượng chuẩn bị người bệnh cũng như yếu tố kinh nghiệm trong quá trình quan sát”, bác sĩ Khiên cho hay.

Ngoài ra, một vấn đề quan trọng được đặt ra là: Làm thế nào để phát hiện các tổn thương nhỏ - yếu tố thường dẫn đến nguy cơ bỏ sót trong quá trình nội soi tiêu hóa. Từ đó, yêu cầu nâng cao khả năng nhận diện tổn thương ngay từ giai đoạn sớm ngày càng được quan tâm, bao gồm việc phát hiện các dấu hiệu bất thường khi chúng chưa biểu hiện rõ ràng về mặt hình thái. 

Nội soi phóng đại cấp độ tế bào dưới góc nhìn chuyên gia

Hiện nay, khi công nghệ y tế hiện đại phát triển mạnh mẽ, nội soi tiêu hóa đang có bước tiến rõ rệt, từ việc quan sát các tổn thương trên bề mặt niêm mạc sang khả năng đi sâu hơn vào những cấu trúc rất nhỏ bên trong mô, đến mức độ tế bào. Theo đó, xu hướng này đã được hiện thực hóa bằng các hệ thống nội soi siêu phóng đại, cho phép quan sát chi tiết cấu trúc niêm mạc đường tiêu hóa. 

Công nghệ nội soi Endocyto 520x với độ phóng đại quang học 520 lần do Tập đoàn Olympus phát triển, cho phép quan sát chi tiết đường tiêu hóa ở cấp độ tế bào. Tại Việt Nam, công nghệ này đã được triển khai tại Thu Cúc TCI, mở ra thêm lựa chọn trong tầm soát và chẩn đoán sớm các bệnh lý đường tiêu hóa.

Bác sĩ Vũ Văn Khiên cho hay: “Trước kia, kỹ thuật nội soi phóng đại quang học của Olympus đạt con số là 135 lần. Hiện tại, hệ thống nội soi Endocyto Endoscopy đã nâng cấp mức phóng đại cao nhất, là 520 lần”.

“Thông qua phóng đại hình ảnh lên 520 lần, các bác sĩ phát hiện các tổn thương đặc biệt nhỏ, giúp định hướng phát hiện ngay tế bào ở trong tổn thương đó có phải là tế bào ung thư hay không.

Công nghệ Endocyto được tích hợp đồng bộ các kỹ thuật hình ảnh nội soi như TXI, EDOF, NBI và RDI. Trong đó, TXI hỗ trợ tăng cường kết cấu, màu sắc và độ sáng của niêm mạc; EDOF mở rộng độ sâu trường ảnh, giúp hình ảnh rõ nét ở cả vùng gần và xa; NBI sử dụng dải ánh sáng hẹp nhằm hỗ trợ phân biệt mô lành và mô bất thường. Bên cạnh đó, RDI góp phần nhận diện mạch máu sâu và hỗ trợ kiểm soát chảy máu trong quá trình nội soi, qua đó góp phần nâng cao độ an toàn của thủ thuật.

Việc ứng dụng công nghệ này tại Việt Nam cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt trong cách tiếp cận chẩn đoán, từ “nhìn thấy” sang “hiểu rõ” tổn thương. Không chỉ dừng ở thiết bị, nội soi hiện đại còn kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống hình ảnh đa tầng, hỗ trợ phân tích theo thời gian thực, góp phần nâng cao độ chính xác và hạn chế bỏ sót. 

Theo đại diện Olympus Việt Nam, ông Hiroki Nagata cho biết, hình ảnh Endocyto 520x được tạo ra dựa trên hai yếu tố chính, gồm nhuộm màu và tiếp xúc trực tiếp với bề mặt niêm mạc.

Sau nhuộm màu, đầu ống soi tiếp xúc nhẹ với niêm mạc, chiếu sáng bề mặt tế bào. Ánh sáng tán xạ ngược nhân tế bào giúp làm rõ ranh giới và tạo độ tương phản, cho phép đánh giá tế bào tương đương mô bệnh học mà không cần lấy mẫu mô.

Trong bối cảnh ung thư đường tiêu hóa vẫn là một trong những nhóm bệnh có tỷ lệ mắc và tử vong cao, các chuyên gia cho rằng việc nâng cao hiệu quả tầm soát và phát hiện sớm có ý nghĩa then chốt trong việc cải thiện tiên lượng cho người bệnh.

Sự kết hợp giữa nội soi cấp độ tế bào, các công nghệ tăng cường hình ảnh và trí tuệ nhân tạo đang mở ra hướng tiếp cận mới, giúp bác sĩ không chỉ quan sát rõ hơn mà còn “đọc vị” được những thay đổi rất sớm ở cấp độ vi thể.

Đây được xem là bước tiến quan trọng trong lộ trình chuẩn hóa và hiện đại hóa nội soi tiêu hóa tại Việt Nam, góp phần giảm thiểu nguy cơ bỏ sót tổn thương, tối ưu hóa hiệu quả điều trị và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng.