Những tiến bộ y học đáng kinh ngạc năm 2017

Tử cung nhân tạo, thiết kế di truyền và đảo ngược quá trình lão hóa nghe có vẻ giống chuyện viễn tưởng. Đó là những tiến bộ năm qua.

Những tiến bộ trong công nghệ đã cách mạng hoá trong thông tin liên lạc, giao thông và kinh doanh. Cùng với đó, việc chia sẻ dữ liệu y tế và cải tiến các trang thiết bị, những tiến bộ trong y học đang diễn ra nhanh hơn bao giờ hết.

Tử cung nhân tạo, thiết kế di truyền và đảo ngược quá trình lão hóa nghe có vẻ giống chuyện viễn tưởng. Tuy nhiên, trong năm qua, đã có nhiều tiến bộ đáng kể trong tất cả những lĩnh vực này. Dưới đây là những khám phá tiêu biểu trong số đó.

Tử cung nhân tạo

Các nhà khoa học đã chế tạo được thiết bị tử cung nhân tạo có khả năng nuôi dưỡng thai nhi rất non tháng phát triển bình thường trong khoảng một tháng. Thiết bị đã được thử nghiệm trên 8 bào thai cừu, được lấy ra sớm từ tử cung của cừu mẹ và chuyển sang tử cung nhân tạo. Các con cừu tiếp tục phát triển, biểu hiện sự tăng trưởng và trưởng thành bình thường cho đến khi chúng được "sinh ra" sau bốn tuần.

Những tiến bộ y học đáng kinh ngạc năm 2017 - 1

Tử cung nhân tạo bao gồm một túi nhựa trong chứa đầy nước ối tổng hợp. Dây rốn của bào thai được nối với một máy cung cấp chất dinh dưỡng và oxy cho máu, tương tự bánh rau.

Thai kỳ bình thường kéo dài khoảng 40 tuần. Mỗi năm có hàng ngàn trẻ bị sinh non - sau khi chưa đầy 26 tuần trong bụng mẹ. Chỉ có khoảng một nửa trong số này sống sót, và những trẻ này thường bị các biến chứng nặng nề như bại não, liệt, và chậm phát triển trí tuệ.

Tử cung nhân tạo được sử dụng cho người sẽ cho phép những em bé sinh non này tiếp tục phát triển trong môi trường giống như tử cung trong một thời gian dài hơn. Những người chế tạo ra thiết bị hy vọng sẽ kiểm tra nó trên người trong vòng 5 năm tới.

Phôi lai người-lợn đầu tiên

Năm nay, các nhà nghiên cứu đã thành công trong việc tạo ra phôi lai người-lợn, tên khoa học gọi là chimera. Chimera là một sinh vật có chứa tế bào từ hai loài khác nhau.

Một cách để tạo ra chimera là đưa cơ quan của một động vật này vào cơ thể của một động vật khác, nhưng điều này mang đến nguy cơ cao là cơ thể vật chủ sẽ chối bỏ cơ quan ngoại lai. Một cách khác để tạo ra chimera là bắt đầu từ phôi, đưa các tế bào của một con vật này vào phôi của một con vật khác và cho phép chúng phát triển cùng nhau.

Những tiến bộ y học đáng kinh ngạc năm 2017 - 2

Các thí nghiệm ban đầu về chimera đã dẫn đến sự tăng trưởng thành công của các tế bào chuột cống trong phôi chuột nhắt. Phôi chuột nhắt được biến đổi di truyền để tạo ra tuyến tụy, mắt và tim của chuột cống, tất cả đều phát triển bình thường. Kết quả đầy hứa hẹn đã dẫn đến các thí nghiệm với tế bào người.

Nội tạng của lợn khá giống với nội tạng của người, đó là lý do tại sao động vật này được chọn làm vật chủ. Tế bào người được tiêm vào phôi lợn giai đoạn sớm. Các phôi lai sau đó được cấy vào lợn nái mang thai hộ và được phép phát triển qua 3 tháng đầu trước khi được lấy ra kiểm tra. Kết quả là 186 phôi chimera có chứa giai đoạn đầu của các cơ quan quan trọng như tim và gan.

Việc tạo ra được các cơ quan và mô của người trong một loài khác là một bước tiến lớn hướng tới mục tiêu cuối cùng là nuôi cấy các bộ phận cơ thể người trong phòng thí nghiệm, có thể cứu được tính mạng của hàng nghìn người. Hiện nay, mỗi ngày có 22 người chết trong khi chờ ghép tạng.

Cách điều trị mới cho ung thư da

Một nhóm các nhà nghiên cứu tại Đại học bang Michigan đã khám phá ra một loại thuốc có thể làm giảm đáng kể tỷ lệ tử vong do u hắc tố. Đây là dạng ung thư da chết người nhất vì bệnh có thể nhanh chóng di căn đến các cơ quan như phổi và não. Điều này xảy ra thông qua quá trình phiên mã trong đó gen tạo ra các phân tử ARN và một số protein nhất định trong khối u u ác tính cho phép các tế bào ung thư lan ra.

Một hợp chất hóa học mới đã cho thấy thành công trong việc làm gián đoạn chu trình này. Hợp chất sẽ tắt quá trình phiên mã, ngăn không cho ung thư di căn mạnh mẽ như vậy. Trong các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm về tác dụng với tế bào u ác tính, hợp chất đã thành công trong việc giảm tới 90% sự lan rộng của ung thư.

Vẫn phải chờ thêm vài năm nữa để có thể thử nghiệm loại thuốc tiềm năng này trên người, nhưng các nhà nghiên cứu lạc quan về khả năng của nó. Ngoài điều trị u hắc tố ác tính, hợp chất cũng sẽ được kiểm tra về khả năng ngăn chặn sự lan rộng của các loại ung thư khác.

Thử nghiệm điều trị chống lão hóa trên người

Điều trị chống lão hóa đang ngày một tiến gần hơn đến thị trường. Sau khi các thử nghiệm trên động vật cho thấy thành công đáng kinh ngạc trong việc đảo ngược quá trình lão hóa của tế bào, các thử nghiệm trên người hiện đang được tiến hành.

Các tế bào của chúng ta có khả năng tự sửa chữa, nhưng khả năng này bị giảm sút khi chúng ta già đi. Một chất chuyển hóa gọi là NAD + có mặt trong tất cả các tế bào và rất quan trọng đối với quá trình sửa chữa.

Những tiến bộ y học đáng kinh ngạc năm 2017 - 3

Một nhóm các nhà nghiên cứu từ Đại học New South Wales đã tiến hành những thử nghiệm về NMN, tạo thành một nửa phân tử NAD+. Sau khi tiêm NMN cho chuột già, chúng biểu hiện tăng khả năng sửa chữa tế bào hư hỏng. Chỉ sau một tuần, tế bào của chuột già được điều trị bằng NMN hoạt động tốt ngang với các tế bào của chuột trẻ hơn.

Bước cuối cùng trong thử nghiệm bao gồm phơi nhiễm chuột với bức xạ. Chuột đã được điều trị từ trước bằng NMN cho thấy mức độ tổn thương tế bào thấp hơn những con không được điều trị. Ngay cả những con chuột được điều trị bằng NMN sau khi phơi nhiễm cũng có ít tổn thương tế bào hơn.

Việc điều trị chống lão hóa sẽ không giới hạn ở những bệnh nhân cao tuổi. Các phi hành gia thường gặp phải sự lão hoá do phơi nhiễm với tia bức xạ vũ trụ. Những người thường xuyên đi lại bằng đường hàng không hoặc phải chụp X quang cũng bị phơi nhiễm với bức xạ, mặc dù với lượng nhỏ hơn nhiều. Và những người đã bị ung thư khi còn nhỏ cũng bị lão hóa nhanh, dẫn đến nhiều người bị bệnh mạn tính như bệnh Alzheimer trước khi đến tuổi 45.

Sửa chữa ADN phôi

Lần đầu tiên, các nhà khoa học đã thành công trong việc chỉnh sửa ADN trong phôi người mà không gây ra những đột biến tai hại không mong muốn.

Một nhóm các nhà khoa học quốc tế đã tiến hành thí nghiệm bằng cách sử dụng một kỹ thuật biên tập gen mới. Tinh trùng được lấy từ người cho mang đột biến gen gây ra bệnh cơ tim, một rối loạn làm tim suy và gây ra loạn nhịp tim, các vấn đề về van tim và suy tim.

Tinh trùng được sử dụng để thụ tinh cho trứng, và sau đó công cụ biên tập sẽ chỉnh sửa đột biến. Các nhà khoa học mô tả nó như một dạng “vi phẫu”, trong đó họ sẽ tìm cách cắt chính xác các gen đột biến.

Những tiến bộ y học đáng kinh ngạc năm 2017 - 4

Khi gen đã được cắt, phôi được kích hoạt để tự sửa chữa gen bị thiếu. Kỹ thuật này được sử dụng trên 58 phôi, và đột biến gen đã được hiệu chỉnh thành công ở 70% trong số đó. Điều quan trọng nhất là việc sửa chữa không gây ra những khiếm khuyết không mong muốn ở các vùng ADN khác, như trong các thí nghiệm trước đây.

Các phôi không được sử dụng để tạo ra các em bé. Cần phải kiểm tra thêm trước khi có thể làm điều này.

Những người chỉ trích việc biến đổi gen trong phôi bày tỏ sự lo ngại về một số yếu tố. Những thay đổi trong ADN của phôi sẽ được truyền cho các thế hệ sau, vì thế bất kỳ sai lầm nào trong quá trình biên tập gen có thể gây ra các bệnh di truyền mới. Cũng có lo ngại rằng nghiên cứu có thể dẫn đến "những đứa trẻ theo thiết kế", nơi cha mẹ lựa chọn những đặc điểm cho con cái trước khi sinh, tạo ra một đứa trẻ có những khía cạnh và khả năng về mặt thể chất nhất định.

Các nhà khoa học nghiên cứu về biến đổi di truyền phôi thai tuyên bố rằng công trình của họ chỉ nhằm mục đích ngăn ngừa các bệnh di truyền, chứ không phải tạo ra những đứa trẻ theo đơn đặt hàng. Các bệnh có thể ngăn ngừa bằng cách chỉnh sửa gen trong phôi bao gồm bệnh Huntington, bệnh xơ nang, và các trường hợp ung thư vú và buồng trứng do đột biến gen BRCA.

Theo Cẩm Tú

Sức khỏe & Đời sống

MỚI NHẤT
Những người ăn Tết ở bệnh viện
Những người ăn Tết ở bệnh viện

(Dân trí) - Năm mới Mậu Tuất 2018 đã “gõ cửa”, người người, nhà nhà đang vui xuân, đón cái Tết cổ truyền của dân tộc. Tuy nhiên, vẫn còn hàng trăm người không may mắn khi phải đón giao thừa ở bệnh viện.

Thứ năm, 15/02/2018 - 11:57

18 mục tiêu sức khỏe trong năm 2018
18 mục tiêu sức khỏe trong năm 2018

(Dân trí) - Nếu bạn đang mong muốn cải thiện sức khỏe trong năm mới thì đây chính là thời điểm tốt để bạn bắt đầu

Thứ năm, 15/02/2018 - 01:31

Uống rượu bao nhiêu là vừa?
Uống rượu bao nhiêu là vừa?

(Dân trí) - Theo một nghiên cứu gần đây được đăng trên tạp chí Scientific Reports, lượng cồn thấp có thể thực sự tốt cho não.

Thứ năm, 15/02/2018 - 09:19

Đà Nẵng: Hỗ trợ suất ăn miễn phí đến bệnh nhân trong ngày Tết
Đà Nẵng: Hỗ trợ suất ăn miễn phí đến bệnh nhân trong ngày Tết

(Dân trí) - UBND TP Đà Nẵng hỗ trợ suất ăn miễn phí cho bệnh nhân lưu trú điều trị tại Bệnh viện Đà Nẵng trong 4 ngày từ 15/2 - 18/2 (nhằm 30 tháng Chạp đến mùng 3 Tết).

Thứ năm, 15/02/2018 - 07:25

Lưu ý phòng những tai nạn đáng tiếc hay gặp với trẻ trong ngày Tết
Lưu ý phòng những tai nạn đáng tiếc hay gặp với trẻ trong ngày Tết

(Dân trí) - Ngày Tết, nhà nào cũng trang hoàng để không gian thêm long lanh, đẹp mắt hơn. Nhưng chính những ngọn đèn lấp lánh, những vật dụng trang trí ngày Tết sẽ là một sự hấp dẫn không tưởng với trẻ nhỏ, có thể gây những tai nạn thương tích cho trẻ.

Thứ năm, 15/02/2018 - 07:00

9 bệnh nguy hiểm sẽ có vắc xin trong thập kỷ tới
9 bệnh nguy hiểm sẽ có vắc xin trong thập kỷ tới

(Dân trí) - Một trong những biện pháp tốt nhất để ngăn ngừa nhiễm vi rút là vắc xin. Vắc xin giúp hệ miễn dịch chuẩn bị sẵn sàng để chống lại một nhiễm trùng sắp đến; thành công của vắc-xin đã được ghi nhận với việc thành toán rộng rãi bệnh đậu mùa và gần như xóa sổ bệnh bại liệt.

Thứ năm, 15/02/2018 - 05:19

7 việc có thể làm ngay để giảm nguy cơ huyết áp cao
7 việc có thể làm ngay để giảm nguy cơ huyết áp cao

(Dân trí) - Không có dấu hiệu rõ ràng nào cảnh báo khi huyết áp tăng đến mức nguy hiểm, ngoài số đo huyết áp, đó là lý do tại sao nhiều người gọi cao huyết áp là "kẻ giết người thầm lặng." Khó có thể nhìn thấy dấu hiệu bên ngoài của áp lực đang tăng lên trong mạch máu cho đến khi quá muộn, và áp lực tăng lên này sẽ dẫn đến cơn đau tim, đột quỵ hoặc suy tim.

Thứ tư, 14/02/2018 - 04:32

5 dấu hiệu cho thấy bạn chưa uống đủ nước
5 dấu hiệu cho thấy bạn chưa uống đủ nước

(Dân trí) - Khoảng 60% cơ thể chúng ta là nước. Khi cơ thể đủ nước, các hoạt động trong cơ thể sẽ trơn tru và ngược lại, sẽ dẫn tới các “sự cố”. Vậy các biểu hiện của cơ thể đang mất nước, từ nặng đến nhẹ, sẽ như thế nào?

Thứ tư, 14/02/2018 - 01:24

Treo cờ ngày Tết, hai vợ chồng bị điện giật
Treo cờ ngày Tết, hai vợ chồng bị điện giật

(Dân trí) - Trong lúc leo lên hàng rào treo cờ Tổ quốc đón Tết, vợ chồng anh D. không may bị cán cờ làm bằng kim loại chạm vào đường dây điện thế, cú giật mạnh khiến đôi hai vợ chồng ngã lăn ra đất bất tỉnh phải nhập viện cấp cứu.

Thứ tư, 14/02/2018 - 10:00

Chuối hãy còn xanh an lành hơn chín!
Chuối hãy còn xanh an lành hơn chín!

(Dân trí) - Nói chung, chuối chứa khá nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể như chất bột, chất xơ, chất đạm, các khoáng chất và vitamin….

Thứ tư, 14/02/2018 - 07:02

Hàng nghìn bác sĩ, bệnh nhân "cắm chốt" bệnh viện ngày Tết
Hàng nghìn bác sĩ, bệnh nhân "cắm chốt" bệnh viện ngày Tết

(Dân trí) - Tính đế ngày 29 Tết, các bệnh viện đã lên hết các phương án trực Tết. Có những khoa đặc thù, quân số đi làm 100% như ngày thường, cả bác sĩ, bệnh nhân đều không có nghỉ Tết.

Thứ tư, 14/02/2018 - 06:00

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thăm, tặng quà bệnh nhân ung thư
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thăm, tặng quà bệnh nhân ung thư

(Dân trí) - Chiều 13/2 ( tức ngày 28 Tết), Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã tới thăm, tặng quà những bệnh nhân ung thư đang điều trị tại Bênh viện K (cơ sở Tân Triều, Thanh Trì - Hà Nội) và động viên các cán bộ, y bác sỹ tại đây.

Thứ tư, 14/02/2018 - 05:42

ĐÁNG QUAN TÂM
Hơn 1000 ca cúm trong tháng đầu năm, Bộ Y tế họp khẩn phòng chống dịch
Hơn 1000 ca cúm trong tháng đầu năm, Bộ Y tế họp khẩn phòng chống dịch

(Dân trí) - Trước sự gia tăng của các ca mắc cúm, chiều 13/2 (tức 28 Tết), Bộ Y tế họp khẩn phòng chống dịch cúm, yêu cầu các bệnh viện lên kế hoạch trực cấp cứu, cách ly, chuẩn bị đủ thuốc.

Thứ ba, 13/02/2018 - 07:00

Dễ “mất Tết” chỉ vì một món ăn này!
Dễ “mất Tết” chỉ vì một món ăn này!

(Dân trí) - Những ngày cuối năm đã cận kề, nhiều nhà đang “đụng lợn” chung vui đón Tết và thường không thể thiếu món tiết canh, lòng lợn nóng hổi. Bộ Y tế cảnh báo, rất dễ mất Tết bởi một bát tiếc canh. Thực tế, năm nào cũng có vài ca nhập viện vì liên cầu lợn do ăn tiết canh khiến cả gia đình mất Tết, thậm chí bệnh nhân không qua khỏi.

Thứ ba, 13/02/2018 - 01:09

Hà Nội: Trực tiêm chủng tất cả các buổi sáng trong kỳ nghỉ Tết
Hà Nội: Trực tiêm chủng tất cả các buổi sáng trong kỳ nghỉ Tết

(Dân trí) - TS Nguyễn Nhật Cảm, Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội cho biết, đơn vị này sẽ có nhân lực trực tất cả các buổi sáng trong 6 ngày nghỉ Tết. Đảm bảo, bệnh nhân cần tiêm chủng trong các tình huống khẩn cấp, như vắc xin uấn ván khi bị ngã, xây xát; vắc xin phòng dại nếu không may bị chó cắn.

Thứ ba, 13/02/2018 - 01:04

Bắt 200kg nội tạng động vật “trôi nổi” đem tiêu thụ dịp Tết
Bắt 200kg nội tạng động vật “trôi nổi” đem tiêu thụ dịp Tết

(Dân trí) - Hơn 200kg nội tạng động vật không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc và giấy kiểm dịch đang trên đường từ Hà Nội đưa về Thanh Hóa tiêu thụ dịp Tết đã bị CSGT Ninh Bình bắt giữ, đem đi tiêu hủy.

Thứ ba, 13/02/2018 - 10:01

Sa trực tràng do mải chơi điện tử trong toilet
Sa trực tràng do mải chơi điện tử trong toilet

(Dân trí) - Một người đàn ông Trung Quốc đã phải vào viện lúc nửa đêm sau khi thấy một khối lạ bằng cỡ quả bóng lồi ra từ hậu môn.

Thứ ba, 13/02/2018 - 04:42

Vụ hôn mê sau gọt cằm: Nạn nhân đã tử vong
Vụ hôn mê sau gọt cằm: Nạn nhân đã tử vong

(Dân trí) - Sau gần 5 tháng được chữa trị ở nhiều bệnh viện trong đó có cả bệnh viện ở Singapore, tuy nhiên do tình trạng quá nặng, người phụ nữ bị tai biến khi phẫu thuật gọt cằm tại Bệnh viện Thẩm mỹ Emcas đã không thể qua khỏi.

Thứ hai, 12/02/2018 - 06:33

Mạng xã hội - Thủ phạm khiến 20% sinh viên trầm cảm và rối loạn lo âu
Mạng xã hội - Thủ phạm khiến 20% sinh viên trầm cảm và rối loạn lo âu

(Dân trí) - Nhiều người tin rằng học đại học là giai đoạn kỳ diệu của những trải nghiệm mới và tự do khám phá các ý tưởng cũng như tìm thấy chính bản thân mình. Tuy nhiên, trầm cảm và rối loạn lo âu đang tăng lên đáng báo động trong giới sinh viên.

Thứ hai, 12/02/2018 - 04:11

Ấm áp những chuyến xe nghĩa tình đưa bệnh nhân về quê ăn Tết
Ấm áp những chuyến xe nghĩa tình đưa bệnh nhân về quê ăn Tết

(Dân trí) - Sáng 12/2, tại Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương đã có 3 chuyến xe, đưa người bệnh ở các tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Yên Bái, Hải Dương, Hưng Yên, Hải PHòng, Hà Nam, Ninh Bình về quê nhà ăn tết.

Thứ hai, 12/02/2018 - 02:18

Nữ bác sĩ nội trú bước vào đại phẫu ung thư vì từ chối điều trị để sinh con
Nữ bác sĩ nội trú bước vào đại phẫu ung thư vì từ chối điều trị để sinh con

(Dân trí) - Đang mang thai em bé thứ hai được 6 tháng, bác sĩ nội trú Nguyễn Thị Hạnh bị thai lưu và phát hiện ung thư tuyến vỏ thượng thận. Lúc này, đứng trước quyết định điều trị hóa chất và có cơ hội để sinh con thứ 2, nữ bác sĩ đã từ chối điều trị, với mong muốn sinh thêm người con để hai chị em có thể đỡ đần nhau.

Thứ hai, 12/02/2018 - 01:30

Mẹo giúp trẻ chống say xe khi về quê ăn Tết
Mẹo giúp trẻ chống say xe khi về quê ăn Tết

Ngày xưa mỗi lần đi taxi, con gái nhỏ của tôi rất hay khóc, giờ cháu được 15 tháng tôi mới phát hiện hình như cháu say xe. Trẻ rất nhỏ cũng có thể say xe? Tôi phải làm gì?

Thứ hai, 12/02/2018 - 10:19

Ăn súp lơ xanh như thế nào để phòng ung thư?
Ăn súp lơ xanh như thế nào để phòng ung thư?

(Dân trí) - Các bà mẹ từ lâu đã luôn hướng trẻ tới những lợi ích của súp lơ xanh, từ chất xơ, vitamin C, canxi, folate đến phòng ngừa ung thư. Còn các nhà nghiên cứu Trung Quốc lại chỉ ra cách chế biến mới nhất giúp tăng cường lợi ích được trông chờ nhất của thực phẩm này.

Thứ hai, 12/02/2018 - 08:03

Biết rau dư lượng thuốc trừ sâu thì đã ăn vào bụng
Biết rau dư lượng thuốc trừ sâu thì đã ăn vào bụng

"Khi phát hiện ra mẫu không đạt chất lượng thì dân thành phố đã ăn hết rồi. Các cơ quan chức năng cần có phương pháp kiểm tra cho kết quả nhanh hơn...”

Thứ hai, 12/02/2018 - 04:34