Lý do robot phẫu thuật được các bệnh viện hàng đầu thế giới mạnh tay đầu tư

Từ mổ nội soi đến kỷ nguyên robot: Cuộc cách mạng trên bản đồ y học toàn cầu

Lịch sử ngoại khoa đã gắn liền với nhiều bước tiến của công nghệ - từ mổ mở truyền thống đến phẫu thuật nội soi và nay là phẫu thuật robot. Mỗi cuộc cách mạng đều hướng tới mục tiêu chung: Giảm xâm lấn, nâng cao độ chính xác và cải thiện kết quả điều trị cho người bệnh.

Trong khoảng 2 thập kỷ trở lại đây, phẫu thuật robot phát triển mạnh mẽ tại nhiều quốc gia có nền y học tiên tiến. Mỹ được xem là một trong những quốc gia dẫn đầu về số lượng robot phẫu thuật đang hoạt động trên thế giới hiện nay. Công nghệ này cũng được triển khai rộng rãi tại nhiều quốc gia châu Âu như Pháp, Đức, Italy, Tây Ban Nha..., đồng thời phát triển nhanh tại châu Á, nổi bật như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc…

Không chỉ mở rộng quy mô ứng dụng, nhiều quốc gia còn đầu tư mạnh vào nghiên cứu, phát triển các thế hệ robot mới. Nếu trước đây, Da Vinci Xi (Mỹ) gần như là biểu tượng của phẫu thuật robot thì hiện nay, thị trường xuất hiện thêm nhiều hệ thống hiện đại như Hugo RAS (Mỹ), Toumai (Trung Quốc), Hinotori (Nhật Bản) hay Revo-i (Hàn Quốc)… tạo nên sự cạnh tranh và thúc đẩy đổi mới công nghệ trên toàn cầu.

Tại Việt Nam, phẫu thuật robot bắt đầu được ứng dụng từ năm 2016. Dù được triển khai muộn hơn một số quốc gia, lĩnh vực này tại nước ta đang có những bước phát triển đáng kể nhờ sự đầu tư của các bệnh viện lớn và định hướng thúc đẩy y tế chuyên sâu.

Một trong những dấu ấn nổi bật của ngoại khoa Việt Nam thời gian qua là sự ra đời của hệ thống Trung tâm Phẫu thuật Robot Công nghệ cao Vinmec. Trung tâm được xây dựng theo mô hình đa kết nối, liên thông chuyên môn giữa nhiều bệnh viện trong hệ thống, đồng thời tăng cường hợp tác với các chuyên gia và đối tác quốc tế.

Mô hình này không chỉ mở rộng cơ hội tiếp cận công nghệ hiện đại cho người bệnh, mà còn góp phần chuẩn hóa đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và phát triển ngoại khoa công nghệ cao tại Việt Nam.

Vì sao robot được xem là xu hướng của ngoại khoa hiện đại?

Từ những ca phẫu thuật điều trị sỏi mật, thoát vị bẹn, thoát vị thành bụng cho đến các phẫu thuật phức tạp về thần kinh, cột sống hay lồng ngực, phạm vi ứng dụng của robot ngày càng được mở rộng.

Đặc biệt, ung thư là một trong những lĩnh vực ghi nhận nhiều bằng chứng khoa học về hiệu quả của phẫu thuật robot. Công nghệ này hiện được ứng dụng trong điều trị nhiều loại ung thư như ung thư tiết niệu, phụ khoa, tai mũi họng, phổi, trung thất và nhiều bệnh lý phức tạp khác.

Theo PGS.TS.BS Phạm Văn Bình, điểm khác biệt lớn nhất của phẫu thuật robot nằm ở khả năng hỗ trợ bác sĩ quan sát và thao tác chính xác hơn.

Cụ thể, hệ thống camera độ phân giải cao mang đến hình ảnh 3D sắc nét, giúp phẫu thuật viên nhìn rõ các cấu trúc giải phẫu theo chiều sâu, vượt trội so với hình ảnh 2D của nội soi thông thường. Trong khi đó, các cánh tay robot có khả năng xoay linh hoạt tới 540 độ, mô phỏng chuyển động cổ tay con người, cho phép thao tác dễ dàng tại những vị trí sâu, hẹp và khó tiếp cận như tiểu khung hay lồng ngực.

Ngoài ra, robot còn giúp loại bỏ hiện tượng rung tay trong quá trình thao tác, hỗ trợ bóc tách chính xác và hạn chế tối đa tổn thương các mô lành xung quanh.

Nhờ những ưu thế đó, phẫu thuật robot mang lại nhiều lợi ích cho người bệnh như giảm tối đa lượng máu mất trong mổ, giảm đau hậu phẫu, rút ngắn thời gian phục hồi và thời gian nằm viện. Những ca mổ không còn là nỗi ám ảnh về sự đau đớn hay nằm viện dài ngày, giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục sức khỏe và trở lại nhịp sống bình thường.

Bác sĩ vẫn là yếu tố quyết định thành công của mỗi ca phẫu thuật 

Sự phát triển mạnh mẽ của robot phẫu thuật khiến nhiều người đặt câu hỏi: Liệu công nghệ này có thể thay thế vai trò của bác sĩ trong tương lai?

Theo PGS.TS.BS Phạm Văn Bình, câu trả lời là không. Robot không tự đưa ra quyết định điều trị hay tự thực hiện ca mổ, mà chỉ là công cụ giúp bác sĩ phát huy tối đa năng lực chuyên môn.

“Những ưu điểm của phẫu thuật robot so với các phương pháp truyền thống chỉ có thể được phát huy khi nằm dưới sự điều khiển của người phẫu thuật viên có chuyên môn vững vàng, kinh nghiệm lâm sàng phong phú và am hiểu sâu sắc các nguyên tắc ngoại khoa cũng như kỹ thuật phẫu thuật", PGS.TS.BS Phạm Văn Bình chia sẻ.

Để làm chủ công nghệ phẫu thuật robot, bác sĩ không chỉ cần nền tảng chuyên môn về ngoại khoa, mà còn phải trải qua chương trình đào tạo chuyên sâu với nhiều giai đoạn: Huấn luyện trên hệ thống mô phỏng, thực hành tiền lâm sàng và được các chuyên gia giàu kinh nghiệm trực tiếp giám sát trong những ca phẫu thuật đầu tiên.

Không phải ngẫu nhiên các bệnh viện hàng đầu thế giới liên tục đầu tư cho phẫu thuật robot. Đây không đơn thuần là cuộc đua về công nghệ, mà là xu hướng nhằm nâng cao chất lượng điều trị, giảm sang chấn và cải thiện trải nghiệm người bệnh.

Tại Việt Nam, sự đầu tư bài bản của những hệ thống y tế lớn, tiêu biểu như Vinmec đang góp phần đưa phẫu thuật robot trở thành một phần của thực hành ngoại khoa hiện đại. Với đội ngũ phẫu thuật viên được đào tạo chuyên sâu cùng hệ thống robot tiên tiến, người bệnh ngày càng có nhiều cơ hội tiếp cận các kỹ thuật điều trị hiện đại ngay trong nước mà không cần ra nước ngoài.