Hoa quả bảo quản bằng hóa chất: Người ăn, kiến “chê”

Hiện chưa có kết luận ca tử vong của cháu bé ở Nghệ An có phải do ngộ độc thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) tồn dư trong quả táo hay không, nhưng theo TS Nguyễn Văn Khải - Giám đốc Trung tâm Tư vấn Đèn Tiết kiệm Điện năng & Dung dịch Hoạt hoá Điện hoá - táo Trung Quốc thu hoạch từ tháng Bảy, tháng Tám mà đến giờ vẫn còn bán, thậm chí có thể mua bất kỳ thời điểm nào trong năm, hẳn phải ngâm thuốc bảo quản.

PGS.TS Nguyễn Kim Vũ - Nguyên Viện phó Viện Công nghệ Sau thu hoạch - cũng cho biết: Nếu bảo quản bằng các biện pháp an toàn (xử lý vật lý, dùng nhiệt, dùng các sản phẩm thuốc tím, cao lanh hấp thụ khí etylen sinh ra trong quá trình quả chín), thời gian cam tươi có thể kéo dài từ 1 – 2 tháng, mận tươi 10 ngày, vải tươi 3 – 4 ngày chứ không hoa quả nào giữ được tới 4 – 6 tháng như nhiều loại bán trên thị trường hiện nay.

Được sử dụng phổ biến nhất để bảo quản hoa quả là đất đèn và một số hóa chất độc hại khác. Thậm chí, người ta còn mua hóa chất rẻ tiền không nguồn gốc, pha trộn vô tội vạ, liều lượng tùy ý, miễn sao hoa quả tươi càng lâu, càng bóng đẹp càng tốt.

TS Khải từng đến thăm những bể hoá chất ngâm tẩm hoa quả khổng lồ của Trung Quốc. Đứng cách xa hàng mét ông đã ngửi thấy mùi hắc khó chịu. Ông còn thấy những người làm tại đây lâu năm môi thâm, bàn tay bàn chân bợt bạt.

Một số nơi ở Hà Giang, người ta thay những bể lớn bằng các chậu nhựa để ngâm hoa quả. Táo, cam, quýt sau khi ngâm trong hóa chất được vớt ra, để ráo, cho vào bao lưới  hoặc túi bóng, đóng trong thùng giấy, vận chuyển đi tiêu thụ.

Đối với chuối, người ta xâu dây thép vào cuống, nhúng trong hoá chất, sau kéo lên, treo cho khô. Sau khi qua những công đoạn này, hoa quả để hàng tháng không hỏng, thậm chí bổ ra để lăn lóc thế mà kiến cũng không dám bò vào.

Hẳn nhiều người vẫn chưa quên công nghệ bảo quản ngô bằng thuốc “đầu lâu xương chéo” làm 9 người tại bản Phố (Hà Giang), ngộ độc, trong đó có một người chết ngày 9/6/2003. Loại thuốc bảo quản đó xuất xứ từ Trung Quốc.

Họ nói, thuốc này tốt lắm, đem ngâm ngô để 2 - 3 tháng sau mới bị mọt. Thật kinh hoàng khi bà con mang túi đựng thuốc ra. Đó là thuốc bảo vệ thực vật và nhà sản xuất đã cẩn thận in lên bao bì hình đầu lâu xương chéo để cảnh báo người dùng!

Theo TS Nguyễn Văn Khải, thuốc bảo vệ thực phẩm (BVTV) tồn dư trong trái cây quá mức cho phép có thể gây ra bệnh đường ruột. Nặng hơn có thể gây ra ngộ độc cấp tính. Nghiêm trọng hơn, việc thường xuyên sử dụng các loại trái cây bảo quản bằng hoá chất khiến chất độc tích tụ ở gan, lâu dần có thể dẫn tới ung thư.

Tồn dư hóa chất trong trái cây khó có thể gây tử vong tức thì. Tuy nhiên, trường hợp này cũng có thể xảy ra nếu ăn phải hoa quả đã qua bảo quản nhưng bị giập, thối, môi trường thuận lợi để các độc tố vi nấm phát triển.

Khi hỏi một số nhà quản lý về việc xử lý vi phạm liên quan đến thuốc BVTV, chúng tôi chỉ nhận được những câu trả lời chung chung. Một quan chức Cục BVTV cho hay thanh tra Cục chỉ xử lý các vụ vi phạm dư lượng thuốc BVTV trên rau xanh chứ trên hoa quả thì chưa.

Hơn nữa, Cục chỉ quản lý ở phương diện sản xuất, đối với hoa quả tiêu thụ trên thị trường phải hỏi Cục Vệ sinh An toàn Thực phẩm (VSATTP). Sang Cục VSATTP, ông Nguyễn Thanh Phong, trưởng phòng Truyền thông, khẳng định “có nghe nói về hoa quả ngâm hoá chất bảo quản nhưng đi kiểm tra thì chưa phát hiện vụ sai phạm nào”.

Theo Mỹ Hằng
Tiền Phong