Hai ca can thiệp tim mạch phức tạp không cần mở lồng ngực

Ngày 10/11, GS.TS Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim Mạch, Bệnh viện 19-8, Bộ Công an, thông tin về 2 ca can thiệp tim mạch đặc biệt, được trình diễn trực tiếp từ phòng can thiệp ra hội trường tại Hội nghị Tim mạch can thiệp toàn quốc 2026 vừa diễn ra ở Hải Phòng.

Bệnh nhân đầu tiên là người đàn ông 86 tuổi, trú tại Ninh Bình. Một tháng trước, khi đi khám tại bệnh viện tuyến tỉnh, ông được phát hiện suy tim.

Hai tuần gần đây ông liên tục đau tức ngực, khó thở khi gắng sức, mệt nhiều và hầu như không đi lại được. 

Bệnh nhân được chẩn đoán hẹp van động mạch chủ, hở van động mạch chủ nhiều, van động mạch chủ hai lá bẩm sinh (người bình thường có ba lá) trên nền tăng huyết áp, rung nhĩ và suy giảm chức năng thận.

Đặc biệt ở ca bệnh này, động mạch chủ bị xoắn vặn, khiến việc đưa dụng cụ đến van tim trở nên phức tạp. Trong hoàn cảnh người bệnh không thể phẫu thuật, các bác sĩ quyết định sử dụng phương pháp TAVI điều trị cho người bệnh.

Với kỹ thuật này, các bác sĩ đưa van nhân tạo được thu gọn trên hệ thống ống thông, đi theo đường mạch máu đến vị trí van bị bệnh, sau đó triển khai van mới. Người bệnh được thay van mà không cần mở lồng ngực.

Ngay sau can thiệp, người bệnh phục hồi, tỉnh táo.

Trường hợp thứ 2 là nam bệnh nhân 63 tuổi. Khoảng 2 tháng nay, mỗi lần gắng sức người bệnh lại bị đau ngực trái, mỗi cơn kéo dài 2-3 phút.

Bệnh nhân được chẩn đoán hẹp van động mạch chủ nặng, có động mạch chủ lên giãn và van mạch chủ nằm ngang. GS Hùng cho biết, với tổn thương của người bệnh, phẫu thuật bắc cầu chủ vành thường được ưu tiên. Các bác sĩ đã tư vấn phương án này, nhưng bệnh nhân từ chối mổ.

Trong khi đó, chức năng tim và thận của bệnh nhân không tốt, mạch vành ít vôi hóa, nên ê-kíp quyết định can thiệp bằng phương pháp TAVI.

Đặc điểm giải phẫu này gây khó khăn khi đưa hệ thống dụng cụ đến van và định vị van nhân tạo. Các bác sĩ phải kiểm soát hướng đi, giữ hệ thống ổn định và điều chỉnh thao tác chính xác để đưa van đến đúng vị trí.

Khi can thiệp, người bệnh không phải gây mê toàn thân, tỉnh táo ngay sau thủ thuật và hiện tình trạng ổn định.

Theo GS Hùng, cả hai ca bệnh đều đặt ra những vấn đề đáng thảo luận trong thực hành TAVI: lựa chọn chiến lược khi người bệnh cao tuổi, xử trí đường mạch máu xoắn vặn và kiểm soát dụng cụ khi động mạch chủ có tư thế bất lợi. Chính những đặc điểm ấy tạo nên giá trị đào tạo của chương trình truyền hình trực tiếp.

Ông cho biết, tại các hội nghị lớn trên thế giới về tim mạch can thiệp ở châu ÂU (EuroPCR) và Hoa kỳ (TCT), truyền hình trực tiếp ca can thiệp là một hình thức đào tạo nổi bật. Hình ảnh từ phòng can thiệp được kết nối với hội trường, nơi các chuyên gia và đại biểu cùng theo dõi, đặt câu hỏi, phân tích từng bước xử trí.

Người học có thể quan sát cách bác sĩ lựa chọn dụng cụ, điều chỉnh chiến lược và giải quyết khó khăn ngay khi tình huống diễn ra. Những kinh nghiệm tinh tế trong thao tác và tư duy lâm sàng, vốn khó truyền đạt đầy đủ qua một bài báo cáo, nhờ đó được chia sẻ sinh động hơn.

Tuy nhiên, việc thực hiện can thiệp được truyền hình trực tiếp đặt ra yêu cầu cao với cả ê-kíp. Bên cạnh thao tác chuyên môn, bác sĩ phải giải thích quyết định, trao đổi với chuyên gia tại hội trường và duy trì sự tập trung trước những diễn biến không thể biết trước hoàn toàn, trong đó, an toàn người bệnh được đặt lên hàng đầu.