Vụ án tại Viện Pháp y tâm thần TW: Khi phòng bệnh thành khách sạn hạng sang

Liên quan đến vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương thành phố Hà Nội, chiều 23/6, tại họp báo của Công an TP Hà Nội, ông Đào Thịnh Cường, Viện trưởng VKSND TP Hà Nội, đã có những đánh giá về vụ việc.

Khi phòng bệnh thành khách sạn hạng sang

Cho rằng đây là vụ án có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, ông Cường nhận định thêm, các đối tượng đã lợi dụng chính sách nhân đạo của Việt Nam là miễn giảm trách nhiệm hình sự đối với người mắc bệnh tâm thần.

Viện trưởng VKSND TP Hà Nội cho biết, các đối tượng phạm tội đã câu kết với cơ sở y tế để làm giả hồ sơ bệnh tâm thần, sau đó tiếp tục móc ngoặc với trung tâm giám định pháp y, cơ sở chữa bệnh bắt buộc để làm sai, lệch kết quả từ không mắc bệnh tâm thần trở thành mắc bệnh tâm thần hạn chế hoặc mất năng lực hành vi. Mục đích của chúng là để giảm trách nhiệm hình sự.

"Đây cũng là điều mà chúng tôi khi xem xét giải quyết vụ án hình sự rất trăn trở, tìm lối ra để làm sao giải quyết tận gốc vấn đề các hành vi vi phạm pháp luật", ông Cường nhấn mạnh.

Trong vụ án này, ông Cường cho biết quá trình điều tra, rà soát, nhiều đối tượng làm giả hồ sơ bệnh án đã phạm những tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng và thậm chí bị truy cứu ở khung hình phạt cao nhất là tử hình.

Riêng đối với chủ mưu là Nguyễn Thị Mai Anh (46 tuổi, ở quận Thanh Xuân, Hà Nội), ông Cường cho biết đối tượng có rất nhiều tiền án, với khung hình phạt lên đến 20 năm tù. Tuy nhiên, mỗi lần phạm tội, cô ta đều có bệnh án tâm thần.

"Đối tượng thao túng gần như cả Viện Pháp y tâm thần Trung ương, với vòng tròn khép kín từ lãnh đạo đến bảo vệ, gây khó khăn trong quá trình điều tra", Viện trưởng VKSND Hà Nội nói và cho biết nhiều lần, VKS trưng cầu, giám định nhưng kết quả vẫn bị làm sai lệch.

Mai Anh và đồng bọn thao túng Viện Pháp y đến mức, các đối tượng trước khi ra khỏi bệnh viện có một thỏa thuận là bệnh viện đều lập biên bản bệnh nhân bỏ trốn, và khi quay trở lại sẽ hủy tờ giấy này.

Theo ông Cường, đây là biện pháp đối phó của các đối tượng với cơ quan chức năng.

"Các đối tượng bắt buộc chữa bệnh nhưng ra vào như đi chợ, ở như khách sạn hạng sang", ông Cường nói.

Vị Viện trưởng đánh giá, hiện nay, có nhiều kẽ hở trong quá trình khám chữa bệnh, không đảm bảo tính minh bạch nên các bác sĩ pháp y và cơ sở khám chữa bệnh mới lợi dụng, vì lợi nhuận đã câu kết, thông đồng làm trái các quy định.

Qua vụ án này, ông Cường có một số kiến nghị về quy trình giám định cần sự minh bạch, có sự theo dõi, giám sát chặt chẽ; việc giám định tâm thần phải có 2 cấp.

Bên cạnh đó, Viện trưởng VKSND Hà Nội cho rằng cần sửa sớm Nghị định 64/2011 của Chính phủ về việc hướng dẫn chữa bệnh bắt buộc.

Theo quy định, đối với người chữa bệnh bắt buộc mà bỏ trốn thì chỉ áp dụng biện pháp là cơ sở chữa bệnh phối hợp cơ quan chức năng và gia đình truy tìm. Ông Cường đánh giá quy định trên là biện pháp hành chính, nhưng lại áp dụng đối với các đối tượng phạm tội là không phù hợp.

Thực tế đã có nhiều vụ án, nhiều trường hợp khi truy tìm được các đối tượng đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.

Do đó, người đứng đầu VKSND TP nhận định cần phải sửa đổi quy định khi đối tượng bỏ trốn, mới đảm bảo các đối tượng không lợi dụng kẽ hở để tránh thi hành án. 

Đưa cả khoa đi du lịch trong thời gian chữa bệnh

Theo Công an Hà Nội, năm 2016, sau khi phạm tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Nguyễn Thị Mai Anh bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương.

Tại đây, Mai Anh đã cấu kết với các cán bộ, giám định viên của Viện để được ra ngoài.

Năm 2020, Mai Anh tiếp tục phạm tội Làm giả con dấu, sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức và tiếp tục được bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh.

3 năm sau, đối tượng cùng chồng là Lê Văn Đông (47 tuổi) lại Gây rối trật tự công cộng. Cả 2 vợ chồng Mai Anh cùng bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương.

Trong thời gian bắt buộc chữa bệnh, Mai Anh đã hối lộ các lãnh đạo, nhân viên của Viện để mỗi người được bố trí một phòng riêng, có điều hòa và các thiết bị âm thanh để tổ chức ăn chơi, thậm chí là sử dụng ma túy tại Viện và được ra ngoài.

Theo cáo buộc, vợ chồng Mai Anh thường xuyên đi ra ngoài, thậm chí đi du lịch, nghỉ mát và mời cả Khoa ở Viện Pháp y đi cùng.

Mai Anh đã dắt mối, đặt vấn đề với lãnh đạo Viện Pháp y để lo “chạy” kết luận giám định tâm thần cho các bị can khác. Một số trường hợp Mai Anh nhận hàng tỷ đồng, sau đó chuyển cho Trần Văn Trường, nguyên Viện trưởng vài trăm triệu đồng.

Trong khi đó, Trường nhận và chia cho các thành viên hội đồng giám định. Sau khi nhận tiền, các giám định viên viết thêm vào hồ sơ bệnh án các biểu hiện của bệnh tâm thần hoặc viết không đúng về tình trạng bệnh để có kết luận phù hợp so với hồ sơ bệnh.

Mai Anh đã chuyển rất nhiều tiền với nhiều trường hợp cho Trần Văn Trường để lo “chạy” kết luận giám định.

Ngoài ra, Mai Anh còn móc nối với nhân viên khoa giám định, Phòng Kế hoạch tổng hợp để nắm thông tin gia đình các bị can đến giám định để đặt vấn đề “chạy” kết luận giám định, hưởng lợi hàng tỷ đồng từ việc làm trên.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Hà Nội đã khởi tố bị can, áp dụng biện pháp ngăn chặn với 40 đối tượng, trong đó có các bị can có 36 người là lãnh đạo, cán bộ Viện Pháp y tâm thần Trung ương và 2 bị can là bệnh nhân đang chữa bệnh tâm thần bắt buộc.

Chiều 23/6, với chiến công xuất sắc triệt phá vụ án, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an, đã có thư khen tới Giám đốc Công an TP Hà Nội, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, và ban chuyên án.

Thành ủy Hà Nội cũng ghi nhận, đánh giá cao và gửi thư khen tới Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hà Nội vì thành tích triệt phá đường dây, ổ nhóm tội phạm nêu trên.