Mở rộng trợ giúp pháp lý miễn phí cho đồng bào dân tộc thiểu số

Theo báo cáo của các địa phương, từ năm 2021 đến năm 2025 có 42.655 lượt người DTTS được trợ giúp pháp lý, chiếm 27,6% tổng số người được trợ giúp pháp lý; trong đó, số vụ việc được trợ giúp pháp lý bằng hình thức tham gia tố tụng là 36.568 vụ việc, chiếm 86% tổng số vụ việc; 5.707 vụ việc tư vấn chiếm tỷ lệ 13% tổng số vụ việc tư vấn pháp luật và 380 vụ việc đại diện ngoài tố tụng chiếm tỷ lệ 1% tổng số vụ việc.

Như vậy, số lượng vụ việc trợ giúp pháp lý bằng hình thức tham gia tố tụng cho người DTTS có xu hướng tăng lên hàng năm và chiếm tỷ lệ khá lớn (60%) trong tổng số vụ việc trợ giúp pháp lý.

Qua theo dõi, kiểm tra và báo cáo của các địa phương, hầu hết các vụ việc trợ giúp pháp lý, trong đó có vụ việc trợ giúp pháp lý cho người DTTS được thực hiện được đánh giá đạt chất lượng khá và tốt. Nhiều vụ việc được đánh giá hiệu quả và xác định là vụ việc thành công.

Các vụ việc trợ giúp pháp lý cho người DTTS luôn được các địa phương quan tâm, ưu tiên phân công kịp thời các trợ giúp viên pháp lý, luật sư có chuyên môn và kinh nghiệm thực tế thực hiện nhằm kịp thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân tộc thiểu số thuộc diện được trợ giúp pháp lý theo quy định của pháp luật.

Nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân tộc thiểu số thuộc diện được trợ giúp pháp lý, công tác truyền thông về luật và các văn bản hướng dẫn thi hành đã được Bộ Tư pháp và các địa phương đẩy mạnh bằng nhiều hình thức, phù hợp với điều kiện thực tế của trung ương và địa phương.

Nhiều hội nghị tập huấn về luật và các văn bản hướng dẫn thi hành; nhiều phóng sự, bài viết trên các phương tiện thông tin đại chúng, góp phần nâng cao nhận thức của xã hội, của các bộ, ngành và các địa phương về lĩnh vực trợ giúp pháp lý, bảo đảm cho người dân, trong đó có người DTTS được tiếp cận, thụ hưởng dịch vụ miễn phí của nhà nước.

Để chính sách đi vào đời sống, cùng với bảo đảm nguồn lực, việc tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật được các địa phương đặc biệt chú trọng. Hình thức tuyên truyền cũng được triển khai phù hợp đặc điểm địa bàn, điều kiện sinh hoạt và khả năng tiếp cận thông tin của từng cộng đồng.

Đặc biệt, hình thức truyền thông về trợ giúp pháp lý lưu động tại cơ sở được đánh giá là rất hiệu quả đối với đồng bào DTTS vùng sâu, vùng xa, biên giới. Các đoàn trợ giúp pháp lý lưu động phối hợp với chính quyền địa phương, tổ chức đoàn thể tổ chức các buổi truyền thông trực tiếp, nói chuyện chuyên đề phổ biến pháp luật tại các thôn, bản nghèo, đặc biệt khó khăn.

Nội dung truyền thông được lồng ghép các quy định pháp luật thiết thực và thông tin về chính sách trợ giúp pháp lý. Qua đó, người dân được cung cấp thông tin, tài liệu pháp luật, mẫu đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý và được tư vấn pháp luật trực tiếp ngay tại địa phương, giúp họ tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại.

Tại các địa bàn vùng cao, những vấn đề liên quan đất đai, hôn nhân và gia đình, thừa kế, chính sách xã hội, tranh chấp dân sự thường gắn trực tiếp với đời sống người dân. Khi có đội ngũ trợ giúp pháp lý đồng hành, người dân có thêm điều kiện tìm hiểu quy định pháp luật, bảo vệ quyền lợi chính đáng và lựa chọn phương án giải quyết phù hợp.

Việc trợ giúp pháp lý tại các xã vùng cao, vùng dân tộc thiểu số vì thế mang ý nghĩa vô cùng quan trọng, không chỉ đơn thuần là hỗ trợ về mặt pháp luật mà còn là một biện pháp thiết yếu nhằm thúc đẩy công bằng xã hội và bảo vệ quyền con người tại những khu vực còn nhiều khó khăn.

Bảo Châu