(Dân trí) - Hà Nội triển khai chuỗi hoạt động kéo dài đến tháng 7/2027, từ chăm lo người có công, chỉnh trang nghĩa trang đến tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ.
Sau các hoạt động kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, Hà Nội bước vào giai đoạn chuẩn bị cho cột mốc 80 năm, với nhiều nhiệm vụ được triển khai từ năm 2026 và kéo dài đến tháng 7/2027.
Ngày 24/6, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng ký Kế hoạch 242 về tổ chức các hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027). Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở chương trình chung của Chính phủ, bao gồm các hoạt động chăm lo người có công, tu bổ công trình ghi công, giáo dục truyền thống và tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ phối hợp tổ chức một số hoạt động quy mô toàn quốc, trong đó có hội nghị tri ân người có công, trao trả kỷ vật cho thân nhân liệt sĩ; Lễ kỷ niệm đặc biệt cấp Nhà nước và tuyên dương người có công tiêu biểu toàn quốc vào năm 2027.
Thủ đô cũng là một trong 6 điểm cầu của chương trình truyền hình trực tiếp giao lưu nghệ thuật tri ân các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và người có công, cùng TP HCM, Thái Nguyên, Quảng Trị, Điện Biên và An Giang. Thành phố dự kiến tổ chức các đoàn thăm người có công, lễ thắp nến tri ân, dâng hương tại các nghĩa trang và hội nghị biểu dương người có công, tập thể, cá nhân tiêu biểu.
Quy mô thực hiện chính sách người có công tại Hà Nội tương đối lớn. Theo số liệu được thành phố công bố tháng 7/2026, Hà Nội có hơn 800.000 người có công, trong đó 6.723 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, hơn 60.000 thương binh, hơn 80.000 liệt sĩ và hơn 13.000 người bị nhiễm chất độc hóa học.
Trong Kế hoạch 242, thành phố đặt yêu cầu cùng toàn dân chăm sóc, thăm hỏi, động viên, giúp đỡ 100% thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và gia đình người có công với cách mạng. Bên cạnh thực hiện các chế độ hiện hành, Hà Nội sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách đặc thù, cải tạo các trung tâm nuôi dưỡng, điều dưỡng người có công, hỗ trợ nhà ở và duy trì phong trào vận động Quỹ Đền ơn đáp nghĩa.
Các hoạt động hướng tới kỷ niệm 80 năm được triển khai trên nền công tác chăm lo người có công đang thực hiện thường xuyên tại thành phố.
Năm 2025, Hà Nội vận động Quỹ Đền ơn đáp nghĩa được hơn 26 tỷ đồng, trao 1.102 sổ tiết kiệm, hỗ trợ sửa chữa hoặc nâng cấp 149 căn nhà và tu sửa 28 công trình ghi công liệt sĩ. Thành phố tổ chức điều dưỡng cho 9.505 lượt người có công và thân nhân liệt sĩ; khám, chữa bệnh, cấp thuốc và tặng quà cho hơn 40.000 đối tượng chính sách.
Dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ năm 2026, Hà Nội trao 114.562 suất quà với tổng kinh phí hơn 273 tỷ đồng. Thành phố đồng thời tổ chức các hoạt động thăm hỏi gia đình chính sách, dâng hương và thắp nến tại các nghĩa trang liệt sĩ. Thành ủy Hà Nội cũng đề nghị các đơn vị tiếp tục rà soát những trường hợp còn khó khăn về nhà ở, sinh kế và chăm sóc sức khỏe để có phương án hỗ trợ phù hợp.
Song song với chăm lo người đang hưởng chính sách, việc cải tạo các nghĩa trang, công trình ghi công liệt sĩ là một nhóm nhiệm vụ lớn trong kế hoạch chuẩn bị cho năm 2027.
Hà Nội hiện có 340 nghĩa trang liệt sĩ. Trong đó, ba nghĩa trang do thành phố trực tiếp quản lý gồm Mai Dịch, Nghĩa trang liệt sĩ Nhổn và Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi; 337 nghĩa trang còn lại do các xã, phường quản lý.
Nghĩa trang Mai Dịch rộng khoảng 60.000 m2, có 1.227 mộ liệt sĩ và hai mộ tập thể. Nghĩa trang liệt sĩ Nhổn rộng hơn 22.800 m2 với 2.205 phần mộ, trong đó có 41 mộ Mẹ Việt Nam anh hùng. Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi rộng gần 9.000 m2, có 1.315 mộ liệt sĩ.
Theo kế hoạch được thành phố công bố đầu tháng 6, việc cải tạo, chỉnh trang Nghĩa trang Mai Dịch cơ bản hoàn thành và dự kiến kết thúc trong tháng 6/2026. Hai nghĩa trang Nhổn và Ngọc Hồi đang hoàn thiện thủ tục đầu tư, các hạng mục dự kiến hoàn thành vào khoảng tháng 5/2027 nếu triển khai đúng tiến độ. Riêng Dự án cải tạo, nâng cấp Nghĩa trang liệt sĩ Nhổn được xác định là một công trình trọng điểm phục vụ kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.
Đối với 337 nghĩa trang do cơ sở quản lý, các xã, phường được giao hoàn thành nâng cấp, sửa chữa và chỉnh trang trước tháng 4/2027. Thành phố yêu cầu việc đầu tư được triển khai đồng bộ, gắn với quản lý lâu dài các công trình.
Kế hoạch 242 cũng đặt ra phong trào thanh niên tình nguyện tham gia chỉnh trang, sửa chữa, chăm sóc công trình ghi công liệt sĩ theo tiêu chí “sáng - xanh - sạch - đẹp”; tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống trong trường học, liên hoan văn nghệ về thương binh, liệt sĩ và người có công.
Một nhiệm vụ khác được Hà Nội triển khai hướng tới cột mốc 80 năm là “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.
Chiến dịch tại Hà Nội được thực hiện từ ngày 15/5/2026, với yêu cầu hoàn thành các mục tiêu trước ngày 27/7/2027. Ba nội dung chính gồm tiếp tục tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên địa bàn; khảo sát các phần mộ chưa xác định thông tin tại các nghĩa trang để phục vụ giám định ADN; lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ.
Theo báo cáo của thành phố, Hà Nội hiện quản lý hơn 54.200 mộ liệt sĩ, trong đó hơn 8.000 phần mộ cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN. Phần lớn các trường hợp còn thiếu thông tin liên quan đến liệt sĩ hy sinh trong các thời kỳ kháng chiến, khiến việc khảo sát hồ sơ, xác minh và lấy mẫu gặp nhiều khó khăn sau hàng chục năm.
Đến đầu tháng 6, 126/126 xã, phường của Hà Nội đã hoàn thành cập nhật dữ liệu thông tin liệt sĩ, gồm họ tên, quê quán, đơn vị, thời gian hy sinh, thông tin Bằng Tổ quốc ghi công và dữ liệu về phần mộ. Thành phố cũng thành lập tổ công tác liên ngành gồm 25 thành viên để trực tiếp theo dõi, hướng dẫn quá trình triển khai tại cơ sở.
Việc thực hiện được phân công cho nhiều cơ quan. Bộ Tư lệnh Thủ đô là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, phụ trách tổ chức lực lượng, khảo sát, lấy mẫu và cập nhật dữ liệu. Sở Nội vụ hướng dẫn địa phương rà soát, chuẩn hóa dữ liệu về liệt sĩ và mộ liệt sĩ. Công an thành phố rà soát thông tin thuộc lực lượng Công an nhân dân và tham gia đối sánh, xác định danh tính; ngành y tế hỗ trợ chuyên môn trong quá trình lấy, bàn giao mẫu phục vụ giám định ADN.
Tại cơ sở, việc lấy mẫu ADN thân nhân đã được triển khai ở nhiều địa bàn. Chẳng hạn, cuối tháng 6, phường Chương Mỹ rà soát 185 thân nhân liệt sĩ thuộc diện lấy mẫu và thu nhận được 178 mẫu, đạt 96,2%. Các mẫu được thu nhận cùng thông tin liên quan để phục vụ quá trình đối sánh sau này.
Cùng với công tác giám định, Hà Nội tiếp tục khai thác hồ sơ để bổ sung thông tin cho các phần mộ. Theo Bộ Tư lệnh Thủ đô, lực lượng chức năng đã phối hợp cung cấp, trích lục hồ sơ phục vụ giám định ADN ba trường hợp; xác định danh tính một trường hợp hài cốt còn thiếu thông tin; đính chính hồ sơ 64 trường hợp, trích lục thông tin 49 trường hợp và giải mã phiên hiệu đơn vị cho 161 trường hợp.
Từ nay đến tháng 7/2027, các nhiệm vụ chăm lo người có công, nâng cấp nghĩa trang, tìm kiếm và xác định danh tính liệt sĩ sẽ tiếp tục được thực hiện song song. Theo kế hoạch của thành phố, dịp kỷ niệm 80 năm sẽ có các hoạt động tưởng niệm tại Hà Nội và các nghĩa trang quốc gia có nhiều phần mộ liệt sĩ quê Hà Nội ở các địa phương khác.
Cùng với lễ kỷ niệm và các chương trình tri ân, tiến độ của những công việc đang triển khai từ năm 2026 như sửa chữa công trình ghi công, hỗ trợ các gia đình chính sách, chuẩn hóa dữ liệu và giám định ADN sẽ là những nội dung được tiếp tục thực hiện trong hành trình hướng tới ngày 27/7/2027.
