Giải mã, công bố 2 bức ảnh nghi liên quan mộ tập thể có 70-90 liệt sĩ
(Dân trí) - Sau nhiều năm thu thập, phân tích, giải mã tư liệu, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ngãi cùng các chuyên gia đã có đủ cơ sở nhận định vị trí khu mộ tập thể liệt sĩ tại khu vực đường Trường Chinh.
Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 5 phối hợp Ban Chỉ đạo, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Hội thảo xác minh, kết luận thông tin về khu vực chôn cất liệt sĩ tại đường Trường Chinh, thuộc địa bàn 2 phường Đăk Cấm và Kon Tum vào chiều 29/5.
Tại hội thảo, ông Nguyễn Xuân Thắng, thành viên nhóm nghiên cứu hỗn hợp Việt Nam - Hoa Kỳ, cho biết cuối năm 2021, ông Bob Connor, cựu binh Mỹ từng tham chiến tại thị xã Kon Tum vào tháng 2/1968, cung cấp thông tin về một ngôi mộ tập thể của quân giải phóng.

Hội thảo đã công bố nhiều hình ảnh, tư liệu để làm rõ vị trí tìm kiếm và quy tập mộ liệt sĩ tập thể ở đường Trường Chinh (Ảnh: Phạm Hoàng).
Theo thông tin ông Bob Connor sau cuộc tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân năm 1968, có khoảng 70-90 hài cốt quân giải phóng được chôn cất trong rãnh thoát nước ven đường, nằm giữa khu vực phía tây Biệt khu 24 và phía đông bắc trại MACV Kon Tum (bây giờ là khu vực đường Trường Chinh, giáp ranh phường Đăk Cấm và Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi).
Ông Thắng cho hay cựu binh Bob Connor còn cung cấp 2 bức ảnh quý. Một bức ảnh ghi lại cảnh chôn cất các liệt sĩ bên đường, được nhận định là khu vực đường Trường Chinh hiện nay. Bức còn lại chụp toàn cảnh Biệt khu 24, trong đó có đánh dấu bằng nét bút màu xanh vị trí rãnh thoát nước, nơi được cho là địa điểm chôn cất các liệt sĩ.
Nhóm còn thu nhập các ảnh vệ tinh trong khoảng thời gian năm 1967-1968 về Biệt khu 24 và đường Trường Chinh nhằm làm rõ vị trí chôn cất các liệt sĩ.

Bức ảnh được nhận định là nơi chôn cất các liệt sĩ sau trận đánh xuân Mậu Thân 1968 (Ảnh: Hội thảo cung cấp).
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin và các tài liệu liên quan, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi đã phối hợp với Nhóm nghiên cứu hỗn hợp Việt Nam - Hoa Kỳ cùng chính quyền địa phương tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân nhằm thu thập thêm thông tin phục vụ công tác xác minh.
Các cơ quan chức năng thành lập tổ công tác chuyên trách để kiểm chứng nguồn tin, nghiên cứu bản đồ, ảnh vệ tinh, tài liệu lịch sử và làm việc với các nhân chứng liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến trận đánh vào thị xã Kon Tum trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân năm 1968.
"Đến năm 2026, các tài liệu, chứng cứ thu thập được đã đủ cơ sở để đánh giá và kết luận vị trí rãnh mộ tập thể của các liệt sĩ Trung đoàn 24 hy sinh trong trận đánh vào thị xã Kon Tum năm 1968", ông Thắng cho biết.

Khu vực rãnh chôn cất khoảng 70-90 hài cốt liệt sĩ quân giải phóng (đường màu xanh) thuộc đường Trường Chinh (trong khung vàng) (Ảnh: Hội thảo cung cấp).
Ông Trần Thanh Hòa (SN 1947, trú tại phường Pleiku, Gia Lai, nguyên Tiểu đội trưởng Đội trinh sát thuộc Trung đoàn 24, Mặt trận Tây Nguyên) nhận định 2 bức ảnh do cựu binh Mỹ cung cấp được chụp sau trận đánh xuân Mậu Thân năm 1968 là có cơ sở.
Theo ông Hòa, những bức ảnh được quân đội Mỹ chụp từ vệ tinh trong năm 1968 cũng mang giá trị quan trọng, góp phần củng cố thêm căn cứ xác định khu vực chôn cất các liệt sĩ ở đường Trường Chinh ngày nay.
Cũng tại hội thảo, các cơ quan chức năng đã công bố nhiều bằng chứng, tư liệu để làm rõ thông tin về khu vực nghi chôn cất tập thể các liệt sĩ hi sinh năm 1968 tại đường Trường Chinh.
Căn cứ các tài liệu, cơ quan chức năng nhận định có các rãnh mộ liệt sĩ nằm ở phía Bắc và phía Nam đường Trường Chinh. Các liệt sĩ được xác định thuộc Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 24 (A), hi sinh ngày 2/2/1968 (sai số trước hoặc sau một ngày), số lượng 70-90 liệt sĩ.
Năm 2008, tại khu vực đường Trường Chinh, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Kon Tum (nay là Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Ngãi) đã tìm kiếm, phát hiện 22 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật. Các liệt sĩ sau đó được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ phường Đăk Cấm.