Đa dạng hóa mô hình, tạo sinh kế bền vững để giảm nghèo

Trong hành trình giảm nghèo đó, các địa phương đều lồng ghép giới, hỗ trợ phụ nữ đa dạng hóa các mô hình sinh kế phù hợp, để vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống.

Triển khai trên 10.587 dự án hỗ trợ

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giai đoạn 2021-2025 cả nước đã triển khai trên 10.587 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cho hộ nghèo, cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số. Hơn 320.000 hộ đã được trực tiếp hưởng lợi từ các hình thức đa dạng: cấp giống cây trồng, vật nuôi, hỗ trợ phân bón, công cụ sản xuất.

Nhiều mô hình tuy nhỏ nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt. Điển hình như mô hình trồng cây ăn quả ở Sơn La, giúp hộ dân có nguồn thu ổn định từ xoài, nhãn, mận hậu. Nuôi ong lấy mật ở Hà Giang, vừa bảo tồn hệ sinh thái, vừa tạo sản phẩm hàng hóa có giá trị.

Hay nuôi bò sinh sản ở Gia Lai, góp phần cải thiện sinh kế và tăng tích lũy cho đồng bào dân tộc… Những mô hình này không chỉ cung cấp chỗ dựa trước mắt, mà còn đặt nền móng cho các bước phát triển dài hạn.

Tỉnh Đồng Nai cũng đã cho thấy sức mạnh đó. Nhờ huy động đồng bộ nguồn lực từ ngân sách, doanh nghiệp và cộng đồng, Đồng Nai đang tạo dấu ấn rõ nét trong công tác giảm nghèo bền vững.

Từ một tỉnh từng có nhiều vùng còn khó khăn, Đồng Nai đã xây dựng được nhiều mô hình giảm nghèo đa chiều, hiệu quả, trong đó đặc biệt nhấn mạnh bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ. Đây được xem là động lực quan trọng để thúc đẩy sinh kế, phát triển cộng đồng và bảo đảm tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau".

Hỗ trợ sinh kế, toàn tỉnh Đồng Nai đã triển khai hơn 10.500 mô hình sản xuất, chăn nuôi, kinh doanh nhỏ, giúp hàng chục nghìn hộ dân có thêm thu nhập, từng bước thoát nghèo bền vững.

Chú trọng đến việc hỗ trợ sinh kế cho phụ nữ

Xã Phú Hòa là một trong những điểm sáng nổi bật của tỉnh. Theo UBND xã Phú Hòa, hiện địa phương đã xóa hoàn toàn hộ đói, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều còn rất thấp, còn hộ cận nghèo dưới 1%. Thu nhập bình quân đầu người tăng nhanh, từ 45 triệu đồng năm 2020 lên 93 triệu đồng năm 2024.

Đóng góp lớn vào kết quả này là các mô hình tuyên truyền giảm nghèo thông tin, cho đến các mô hình sinh kế do phụ nữ nâng cao kỹ năng, kinh nghiệp từ đó tiến tới tự tin làm chủ các mô hình phát triển kinh tế. Nhiều chị em mạnh dạn đầu tư trồng bưởi da xanh, mít Thái, nuôi dê…, mang lại thu nhập từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng mỗi năm.

Từ những người từng gặp khó khăn, họ trở thành những "hạt nhân lan tỏa", tích cực hỗ trợ vốn, chia sẻ kỹ thuật, hướng dẫn cách làm ăn hiệu quả cho phụ nữ nghèo trong thôn, ấp.

Trường hợp của bà Trần Thị Liên, ở Ấp 4, xã Phú Hòa là một ví dụ điển hình. Từng thuộc diện hộ nghèo, bà được tiếp cận vốn vay ưu đãi, giống cây trồng và các lớp tập huấn kỹ thuật giúp nâng cao kỹ năng, kinh nghiệm lao động sản xuất. Nhờ đó, bà xây dựng được mô hình kinh tế tổng hợp và thoát nghèo bền vững.

"Không chỉ được hỗ trợ vốn, chúng tôi còn được hướng dẫn cách tính toán hiệu quả. Có điều kiện rồi thì tôi cố gắng giúp lại các chị em khác", bà Liên chia sẻ.

Cùng với sự chủ động của các xã, tỉnh Đồng Nai còn triển khai nhiều chính sách hỗ trợ quy mô lớn. Trong giai đoạn 2014-2024, tỉnh Đồng Nai đã ủy thác hơn 1.362 tỷ đồng qua Ngân hàng Chính sách xã hội để cho vay các hộ khó khăn, trong đó trên 60% người vay là phụ nữ.

Hay như xã Mỹ Tịnh An, tỉnh Đồng Tháp có bước chuyển mình mạnh mẽ trong công tác giảm nghèo nhờ chủ trương đa dạng hóa mô hình sinh kế, lồng ghép hiệu quả nhiều nguồn lực hỗ trợ.

Theo thống kê, xã Mỹ Tịnh An hiện còn 89 hộ nghèo (chiếm 1,04%). Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025 - 2030 đặt mục tiêu đến năm 2030 xóa hoàn toàn hộ nghèo trên địa bàn.

Ông Trương Kim Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Tịnh An cho biết, thời gian tới, xã tiếp tục nhân rộng hai mô hình chủ lực là nuôi bò sinh sản và đan nón bàng, qua đó tạo thêm thu nhập, cải thiện đời sống và hướng đến thoát nghèo bền vững…

Không chỉ chăn nuôi, xã Mỹ Tịnh An còn phát triển mô hình đan nón bàng - nghề truyền thống giúp phụ nữ có việc làm tại nhà, phù hợp với những chị em không thể đi làm xa. Gia đình bà Châu Thị Nga ở ấp Hòa Ninh là một trong những hộ gắn bó lâu năm với nghề.

Nhờ sự hỗ trợ của Hội Liên hiệp Phụ nữ xã, bà Nga có nguồn thu ổn định suốt hơn 10 năm qua. Bà Nga chia sẻ: "Làm nón bàng giúp tôi vừa chăm sóc mẹ, lo việc nhà, vừa có thu nhập mỗi ngày. Chị em nào bận đưa đón con cháu cũng có thể nhận việc về làm".

Hiện xã có 2 tổ đan nón bàng tại ấp Trung Hòa và Hòa Ninh; riêng tổ đan nón ấp Hòa Ninh có 20 thành viên, thu nhập bình quân 5-7 triệu đồng/tháng.

Số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, giai đoạn 2021-2025, đã có hơn 1.200 mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị được hình thành, mở ra hướng đi mới cho nông sản vùng khó khăn.

Một số điển hình như liên kết trồng lúa chất lượng cao ở Đồng Tháp, giúp hơn 2.000 hộ nghèo nâng thu nhập gấp 1,5 lần so với trước. Chuỗi trồng, chế biến và xuất khẩu chuối ở Quảng Trị, giải quyết việc làm cho 800 lao động nghèo, đưa sản phẩm tham gia thị trường xuất khẩu. Liên kết nuôi tôm - cá - lúa ở Cà Mau, vừa nâng cao giá trị sản xuất, vừa thích ứng biến đổi khí hậu.

Các mô hình này giúp hộ nghèo không chỉ “sản xuất để đủ ăn”, mà còn tham gia thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và tăng sức cạnh tranh.

Thành Công