WHO và FDA: Cân bằng giữa bảo vệ giới trẻ và giảm tác hại cho người hút thuốc

WHO: Cần cân bằng giữa bảo vệ giới trẻ và động lực chuyển đổi của người dùng trưởng thành

Báo cáo WHO TobReg 2025 cảnh báo, thách thức của chính sách hiện nay là cân bằng giữa bảo vệ thanh thiếu niên và thúc đẩy các mục tiêu sức khỏe cộng đồng.

Trong nhiều thập kỷ, cai thuốc hoàn toàn vẫn là thách thức đối với nhiều người hút thuốc. Do nicotine gây phụ thuộc mạn tính, phần lớn người hút phải trải qua nhiều lần thất bại trước khi cai thành công, đồng nghĩa với việc tiếp tục phơi nhiễm với các chất độc hại từ khói thuốc trong thời gian dài.

Tại Mỹ, dữ liệu của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cho thấy 67,7% người hút thuốc trưởng thành muốn bỏ thuốc và 53,3% đã thử cai trong một năm trước đó, tuy nhiên, chỉ khoảng 8,8% cai thuốc thành công.

Vì vậy, chính sách của Mỹ không chỉ hướng tới mục tiêu cai thuốc hoàn toàn mà còn hỗ trợ giảm tác hại cho người dùng trưởng thành. Dữ liệu gần đây cho thấy tỷ lệ sử dụng các sản phẩm nicotine mới trong giới trẻ tiếp tục giảm, phản ánh hiệu quả của mô hình quản lý dựa trên thẩm định khoa học, cấp phép có điều kiện và giám sát chặt chẽ doanh nghiệp.

Ngày 23/6, Khảo sát Thuốc lá Thanh thiếu niên Quốc gia Hoa Kỳ (NYTS) 2025 cùng một bài báo khoa học đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) bình duyệt cho thấy, tỷ lệ học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông sử dụng thuốc lá tiếp tục giảm trong giai đoạn 2022–2025. Đáng chú ý, tỷ lệ sử dụng thuốc lá nung nóng (HTP) chỉ 0,7% và túi ngậm nicotine duy trì ở mức thấp 1,7%.

FDA chỉ cho phép lưu hành một số sản phẩm mới khi đi kèm các biện pháp nghiêm ngặt như xác minh độ tuổi, kết nối thiết bị với điện thoại thông minh và kiểm tra sinh trắc học định kỳ nhằm bảo đảm người sử dụng từ 21 tuổi trở lên.

Hướng tiếp cận cẩn trọng và cấp tiến của FDA trong các sản phẩm nicotine mới

Sau các thành tựu trong việc giảm tỷ lệ hút thuốc ở giới trẻ, Mỹ tiếp tục triển khai trụ cột giảm tác hại cho người hút thuốc dựa trên cơ sở khoa học.

Cuối tháng 6, FDA chính thức cho phép 20 sản phẩm túi ngậm nicotine được công bố là sản phẩm "giảm tác hại" so với thuốc lá điếu truyền thống.

TS. Bret Koplow, quyền Giám đốc Trung tâm Sản phẩm Thuốc lá (CTP) của FDA, nhấn mạnh đây là kết quả của quy trình đánh giá nghiêm ngặt nhằm bảo đảm người hút thuốc trưởng thành được tiếp cận thông tin minh bạch, bằng chứng khoa học về mức độ rủi ro của các sản phẩm thuốc lá khác nhau để đưa ra quyết định sáng suốt hơn. FDA cũng xem xét khuyến nghị từ cuộc họp của Ủy ban Cố vấn Khoa học về Sản phẩm Thuốc lá ngày 22/1 cùng các dữ liệu tham vấn công khai và bằng chứng khoa học từ nhiều nguồn khác.

Đáng chú ý, FDA không cấp phép cho toàn bộ túi ngậm nicotine, mà chỉ cho phép lưu hành 20 sản phẩm cụ thể sau khi thẩm định khoa học nghiêm ngặt và chỉ chứa hàm lượng nicotine 3 mg hoặc 6 mg mỗi túi, tương đối gần với các liệu pháp thay thế nicotine (NRT) được sử dụng phổ biến trong cai thuốc lá, vốn thường chứa 2 mg hoặc 4 mg nicotine mỗi viên ngậm hoặc kẹo nhai.

Tại Việt Nam, một trong những mối lo của ngành y tế đối với túi ngậm nicotine nằm ở hàm lượng nicotine của sản phẩm. Trong khi các liệu pháp y tế thay thế nicotine trong y tế chỉ sử dụng mức khoảng 3–4 mg, trên thị trường vẫn ghi nhận một số sản phẩm túi ngậm có hàm lượng 9–12 mg/túi mỗi túi, thậm chí lên tới 150 mg/túi, làm gia tăng nguy cơ lệ thuộc nicotine và ảnh hưởng sức khỏe.

Việc FDA chỉ cấp phép 20 sản phẩm túi ngậm nicotine ở liều lượng 3 mg và 6 mg cho thấy cách tiếp cận cẩn trọng. FDA quản lý theo từng sản phẩm, chỉ cấp phép khi đáp ứng tiêu chí khoa học nghiêm ngặt về chất lượng, mức độ phơi nhiễm, nguy cơ đối với thanh thiếu niên và lợi ích sức khỏe đối với người hút thuốc trưởng thành.

Quan trọng hơn, FDA không đánh giá sản phẩm dựa trên số miligam nicotine mà xem xét đồng thời thành phần hóa học, mức độ phơi nhiễm các chất độc hại, khả năng giúp người hút thuốc trưởng thành chuyển đổi hoàn toàn khỏi thuốc lá điếu và tác động ở cấp độ dân số.

Cách tiếp cận này có thể là kinh nghiệm đáng tham khảo đối với những quốc gia đang xây dựng khung pháp lý cho các sản phẩm nicotine mới.