TPHCM muốn trở thành trung tâm nhân tài quốc tế

(Dân trí) - TPHCM được cho là có khả năng trở thành “trung tâm nhân tài quốc tế” trong 5-10 năm tới, song cần đồng thời cải thiện hạ tầng, chất lượng sống và thủ tục cho chuyên gia nước ngoài.

Tại tọa đàm TPHCM thu hút nhân lực tinh hoa toàn cầu cho kỷ nguyên tăng trưởng mới, ông Quách Ngọc Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính TPHCM, cho biết các cực tăng trưởng của thành phố đang được định hình theo ba trụ cột.

Khu vực trung tâm đóng vai trò như “bộ não”, tập trung các hoạt động tài chính, dịch vụ và thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Cực phía Bắc, gồm khu vực TP Thủ Đức và Bình Dương trước đây, được định hướng chuyển từ công nghiệp truyền thống sang công nghiệp sinh thái, thông minh và đổi mới sáng tạo.

Trong khi đó, cực Đông Nam, gồm khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu và Cần Giờ trước đây, sẽ khai thác lợi thế để phát triển kinh tế biển, logistics thế hệ mới và năng lượng sạch.

Theo ông Tuấn, TPHCM xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm chuyển mô hình tăng trưởng từ số lượng sang chất lượng, trong đó ưu tiên gắn chiến lược thu hút đầu tư với phát triển nguồn nhân lực.

TPHCM muốn trở thành trung tâm nhân tài quốc tế - 1

Ông Quách Ngọc Tuấn - Phó Giám đốc Sở Tài chính TPHCM - phát biểu (Ảnh: BTC).

Từ góc độ doanh nghiệp, bà Võ Thị Bích Thủy, Giám đốc vận hành Manpower Việt Nam, cho rằng cuộc cạnh tranh lao động chất lượng cao của TPHCM không còn giới hạn với Hà Nội hay Đà Nẵng.

“Chúng ta sẽ cạnh tranh với Singapore, Thái Lan và tôi cho rằng trong 5-10 năm tới, TPHCM hoàn toàn có thể trở thành talent hub (trung tâm nhân tài quốc tế)”, bà Thủy nói.

Ông Dương Khai Dũng, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam, Chi hội TPHCM, cho biết thành phố hiện có hơn 21.000 dự án đầu tư nước ngoài còn hiệu lực và hơn 168.000 người nước ngoài sinh sống.

Theo ông, quy mô này đã tăng mạnh trong khoảng 20 năm qua nhưng vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng của TPHCM.

Thách thức trong thu hút nhân lực quốc tế, theo ông Dũng, không chỉ nằm ở việc tuyển người mà còn liên quan đến tính ổn định, khả năng dự báo của chính sách và hệ thống dịch vụ hỗ trợ gia đình chuyên gia.

Ông cho rằng nhân sự quốc tế ngày nay không chỉ tìm kiếm một công việc mà còn cân nhắc khả năng gắn bó lâu dài với nơi họ đến làm việc. Vì vậy, muốn giữ chân nhân tài, TPHCM cần xây dựng hệ sinh thái sống đáp ứng nhu cầu của cả gia đình, từ giáo dục, y tế, nhà ở đến đời sống cộng đồng.

TPHCM muốn trở thành trung tâm nhân tài quốc tế - 2

Ông Angus Liew - Chủ tịch Gamuda Land Việt Nam và ông Phạm Bình An - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM (HIDS) tại phiên tham luận (Ảnh: BTC).

Ông Angus Liew, Chủ tịch Gamuda Land Việt Nam, cho rằng để hình thành một hệ sinh thái đô thị đủ sức hấp dẫn nhân tài quốc tế, mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD) và hợp tác công tư (PPP) có vai trò quan trọng.

Theo ông, khả năng di chuyển thuận tiện là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm sống của chuyên gia nước ngoài.

“Ở Kuala Lumpur, Malaysia, các chuyên gia người nước ngoài có thể tự lái xe đi làm, nhưng ở TPHCM chúng tôi không làm được điều này với lượng xe máy lớn lưu thông trên đường”, ông nói.

Vì vậy, hệ thống metro được kỳ vọng trở thành một phần quan trọng trong quá trình nâng cao chất lượng sống đô thị. Đại diện Gamuda Land đánh giá cao kế hoạch phát triển hạ tầng giao thông của TPHCM, trong đó có các tuyến metro, cao tốc và khả năng kết nối với sân bay Long Thành.

Từ kinh nghiệm Kuala Lumpur xây dựng khoảng 100 km metro trong 6 năm, ông Angus Liew kỳ vọng TPHCM có thể thực hiện kế hoạch phát triển khoảng 255 km metro đến năm 2030.

Bên cạnh hạ tầng và không gian sống, thủ tục hành chính cũng được các diễn giả xem là một rào cản lớn trong quá trình tuyển dụng chuyên gia nước ngoài.

Theo ý kiến tại tọa đàm, thời gian xử lý giấy phép lao động trên lý thuyết có thể chỉ từ 10 đến 20 ngày, nhưng toàn bộ quá trình tuyển dụng và hoàn tất thủ tục cho một vị trí lãnh đạo cấp cao như tổng giám đốc trong thực tế có thể kéo dài từ 6 tháng đến một năm.

Các chuyên gia đề xuất TPHCM tiếp tục số hóa thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và công khai tiến độ để doanh nghiệp, người lao động có thể theo dõi.

Một giải pháp khác được đề cập là xây dựng chiến lược “Talent City Branding” (thương hiệu thành phố nhân tài), tương tự cách doanh nghiệp xây dựng thương hiệu nhà tuyển dụng.

Song song đó, thành phố có thể triển khai các chương trình thu hút trí thức người Việt ở nước ngoài trở về làm việc, đặc biệt trong những ngành công nghệ then chốt như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn và sản xuất công nghệ cao.