Thu nhập từ AI đang tái định hình nghề nghiệp, chuyện hẹn hò ở Hàn Quốc

Hai tấm bản đồ lớn choán cả bức tường ở Dongtan, Hàn Quốc, tái hiện tỉ mỉ từng con phố và từng khu chung cư của thành phố. Đứng giữa hai tấm bản đồ là Mark Yoon, một môi giới bất động sản, tay cầm bút laser. Khách ra vào văn phòng mặt tiền của anh, hỏi về giá căn hộ, thời gian đi làm và khu vực tuyển sinh của các trường học trong thành phố nằm cách thủ đô Seoul gần 50km về phía Nam.

Yoon trả lời bằng cách rê những vệt laser trên bản đồ. Tám năm bán nhà ở đây đã dạy anh rằng gần như mọi cuộc trò chuyện rốt cuộc đều dẫn về cùng một điểm đến: chất bán dẫn.

Lý do hiện rõ trên các tấm bản đồ của Yoon và ngay bên ngoài cửa sổ văn phòng anh. Những chuyến xe buýt đưa đón gần đó chở kỹ sư tới các khu tổ hợp bán dẫn rộng lớn của Samsung Electronics ở Hwaseong và Giheung, còn hệ thống cao tốc đưa cơ sở của đối thủ SK Hynix vào tầm với. Điều đó biến Dongtan thành một giao lộ nhà ở của ngành chip Hàn Quốc, ngành sản xuất khoảng 80% lượng chip nhớ băng thông cao của thế giới - thứ đang tiếp sức cho cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI).

Yoon mới đây môi giới thành công một trong những thương vụ đắt giá nhất Dongtan: một căn hộ 84 m2 bán được hơn 2,2 tỷ won (1,5 triệu USD). Người dân Dongtan có thể mua nổi bất động sản đắt đỏ là nhờ một tin tức đã thu hút sự chú ý của cả thế giới. Một số nhân viên làm việc trong lĩnh vực chip của SK Hynix và Samsung dự kiến sẽ nhận khoản thưởng ít nhất 400.000 USD cho năm 2026. Ngay cả trước khi tiền về đến tài khoản ngân hàng của nhân viên, giá chào bán các căn hộ gần ga Dongtan đã tăng thêm hàng trăm triệu won chỉ trong vài tuần.

"Trước đây chúng tôi vẫn ngờ rằng thị trường nhà ở Dongtan chuyển động cùng nhịp với ngành bán dẫn", Yoon nói, thêm rằng "sau đợt tăng giá năm nay, tôi nghĩ điều đó đã được chứng minh. Hai thứ đó gắn với nhau 100%".

Trên khắp thế giới, sự trỗi dậy của AI đã khơi lên đủ thứ cảm xúc: hoài nghi, kinh ngạc và cả sợ hãi. Nhưng ở Hàn Quốc, nó ập đến theo một cách khác. Tại Mỹ, một nhóm tinh hoa gồm những người tốt nghiệp từ các trường đại học hàng đầu đang mở ra kỷ nguyên này từ các dãy văn phòng ở vùng Vịnh San Francisco. Còn ở Hàn Quốc, cơn bùng nổ tỏa ra từ các phân xưởng nhà máy.

Theo Bloomberg, thành công của ngành chip Hàn Quốc đã châm ngòi cho một cơn “cuồng nhiệt” trên thị trường chứng khoán nước này. Cổ phiếu SK Hynix tăng hơn 1.000% trong 12 tháng tính đến đỉnh ngày 22/6, còn Samsung tăng khoảng 500%, đẩy giá trị cổ phiếu giao dịch trên chỉ số chính của Sàn Giao dịch Hàn Quốc vượt qua các thị trường Canada, Đức, Anh, Pháp và Ấn Độ hồi đầu năm nay.

Tháng 7, SK Hynix có màn chào sàn Nasdaq bùng nổ, hai tháng sau khi giá trị thị trường của hãng chạm mốc 1.000 tỷ USD. Các nhà đầu tư nhỏ lẻ, bị cuốn hút bởi mức lợi nhuận ngoạn mục, đã đặt cược mạnh vào cổ phiếu liên quan đến AI và những quỹ hoán đổi danh mục (ETF) đơn lẻ có đòn bẩy đầy tranh cãi.

Hoạt động đầu cơ tiếp nhiên liệu cho những cú dao động dữ dội của thị trường, và đến cuối tháng 7 đã chứng kiến một đợt lao dốc mạnh khi cả nhà đầu tư lớn lẫn nhỏ đều đua nhau bán tháo. Dù vậy, SK Hynix gần đây vẫn có giá trị hơn 800 tỷ USD.

Bác sĩ, luật sư, và giờ là kỹ sư chip

Cơn sốt thu nhập nhờ AI đã bắt đầu ảnh hưởng đến xã hội Hàn Quốc, cho dù hơn 98% lực lượng lao động của đất nước không làm trong ngành chip, bán dẫn.

Vào một chiều thứ Sáu cuối tháng 6, khách mua sắm dạo qua lại giữa những chiếc túi xách đắt tiền Saint Laurent và các tủ trưng bày đồng hồ Omega tại chi nhánh Dongtan của trung tâm mua sắm Lotte. Trên tầng, các phòng chờ sang trọng rộn ràng khi khách nán lại dùng trà chiều. Nhiều người trong số họ làm trong ngành bán dẫn. Số đơn đăng ký thẻ tín dụng dành riêng cho nhân viên Samsung, loại thẻ đi kèm ưu đãi tại cửa hàng Dongtan, đang tăng khoảng 100 đơn mỗi tháng. Hơn 8.000 thẻ đã được phát hành kể từ năm 2021, theo Hyunwoo Kim, người phụ trách nhóm hoạch định bán hàng của chi nhánh.

Doanh số chung 6 tháng đầu năm 2026 của chi nhánh Dongtan tăng 25% so với cùng kỳ năm trước, còn hàng xa xỉ tăng 40%, thuộc nhóm tăng trưởng doanh số nhanh nhất trong các cửa hàng của Lotte trên toàn quốc. 

Cholmin Kwon, một tài xế taxi dành cả ngày chở nhân viên Samsung qua lại giữa các khu chung cư, nhà ga và những khu tổ hợp chip trải rộng, nói rằng mùa thưởng đã làm thay đổi hẳn giọng điệu các câu chuyện ở ghế sau xe anh. "Lúc nào tôi cũng nghe nhân viên Samsung nói về tiền thưởng của họ. Phần lớn câu chuyện là về việc mua nhà hoặc chuyển sang một căn hộ tốt hơn", anh kể.

Đúng như lời bác tài xế, cơn bùng nổ AI đang tạo ra một tầng lớp tinh hoa mới. Suốt 15 năm, Eunsun Kang đã chứng kiến thị trường hẹn hò lần lượt nâng tầm hết nghề này đến nghề khác: công chức, rồi giáo viên. Bác sĩ và luật sư thì từ lâu vẫn chiếm giữ những vị trí cao trong bảng xếp hạng. Cô nói mỗi chu kỳ như vậy phản ánh điều mà người trẻ Hàn Quốc tin là con đường an toàn nhất để cùng nhau xây dựng cuộc sống. Kang, quản lý cấp cao tại Gayeon, một trong những công ty mai mối lớn nhất nước, nói rằng các kỹ sư bán dẫn đang ở thời khắc của họ. "Ngay lúc này là đỉnh điểm. Trong 15 năm làm nghề, tôi chưa từng thấy nhân viên ngành bán dẫn được ưa chuộng đến thế”, cô nói.

Cô cho biết có những phụ nữ trước đây một mực chỉ chịu gặp bác sĩ hoặc luật sư thì nay chủ động đề nghị được gặp kỹ sư của SK Hynix và Samsung. Đồng thời, nhiều kỹ sư trong số đó cũng trở nên kén chọn hơn, khi ý thức được rằng vị thế của mình trên thị trường hẹn hò đã được nâng lên. "Vài năm trước, một số cuộc giới thiệu kiểu này thậm chí còn chẳng diễn ra", cô nói, thêm rằng "ngày nay, nếu ai đó làm ở một hãng chip, những cuộc gặp trước kia rất khó sắp xếp thì giờ đã thành khả thi".

Seunghyun Jeong, 25 tuổi, đang đặt cược tương lai vào chip. Sau khi tốt nghiệp ngành kỹ thuật điện, anh ghi danh vào một chương trình đào tạo bán dẫn do KAIST, một trường đại học khoa học và công nghệ của Hàn Quốc, phối hợp với thành phố Hwaseong tổ chức.

Jeong nói anh tự tin về triển vọng của mình hơn hẳn so với thời ngành này suy thoái 3 năm trước, khi mà giờ đây các hãng chip lớn đang mở rộng tuyển dụng. Anh không ngần ngại nói ra nơi mình muốn làm việc. "Tôi thích SK Hynix hơn", anh nói.

AI khuấy đảo ngành công nghiệp văn hóa

Cũng như ở phần lớn thế giới, AI đang khuấy đảo ngành công nghiệp văn hóa của Hàn Quốc. Nhiều công ty giải trí Hàn Quốc đang tạo ra những thần tượng K-pop ảo và video ca nhạc do AI dựng nên, cùng với những người có ảnh hưởng kỹ thuật số có thể biểu diễn, phát trực tiếp và tương tác với người hâm mộ suốt ngày đêm.

Galaxy Corp, studio đứng sau G-Dragon, thủ lĩnh của nhóm nhạc huyền thoại BigBang, cho biết họ không xem AI là thứ thay thế các ngôi sao bằng xương bằng thịt, mà là một cách để tạo ra tài sản trí tuệ mới, mở rộng tầm với toàn cầu và phát triển những thương hiệu giải trí chi phí thấp hơn, có thể sinh doanh thu song song với các nghệ sĩ truyền thống.

Ở Hollywood, nhiều biên kịch và diễn viên đang chống lại AI. Ở Hàn Quốc, ngành công nghiệp này lại đón nhận công nghệ đó giữa lúc trải qua một đợt sa sút điện ảnh thuộc hàng nghiêm trọng nhất thế giới. Khi doanh thu phòng vé Hàn Quốc vẫn chưa hồi phục hoàn toàn sau đại dịch, các nhà làm phim ngày càng cắt giảm chi phí bằng cách dùng AI để tạo bảng phân cảnh, hiệu ứng hình ảnh và cả những cảnh phim trọn vẹn.

Tháng 7, thành phố Bucheon, nằm ở rìa phía tây Seoul và từng là nơi đặt nhà máy bán dẫn đầu tiên của cả nước, đăng cai Liên hoan phim kỳ ảo Quốc tế Bucheon lần thứ 30. Ban tổ chức trình chiếu các bộ phim do AI tạo ra, chủ trì những hội nghị thượng đỉnh của ngành, đồng thời mở một học viện làm phim bằng AI cùng Hệ thống Phát thanh Truyền hình Seoul và tổ chức các buổi tập huấn trong trường học. Mục tiêu: đào tạo 10.000 nhà sáng tạo AI vào năm 2029.

Nhưng không phải ai cũng yên tâm. Đạo diễn Park Chan-wook hy vọng AI sẽ chỉ dừng ở mức "một phần mở rộng trong hộp đồ nghề của chúng ta", song cảnh báo nó "cũng có thể lấy đi rất nhiều việc làm và thay đổi tận gốc mỹ học của điện ảnh".

Câu hỏi lớn nhất vẫn để ngỏ. Bumki Son, nhà kinh tế tại Barclays, cho rằng còn quá sớm để biết liệu nhu cầu AI sẽ duy trì ở mức cao hay rốt cuộc là bong bóng. Hàn Quốc đang tận hưởng một khoảnh khắc kỳ diệu, nhưng theo ông Rhee Chang-yong, cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương nước này, “chúng ta không nên vội mở tiệc lớn, chúng ta cần nghĩ đến cách duy trì năng lực cạnh tranh trong tương lai".

(Theo Bloomber; The Economist)