Thời trang xa xỉ: “Xanh” không chỉ nằm trên chiếc áo

Những chiếc túi, bộ vest hay đôi giày xa xỉ thường được gắn với chất lượng và khả năng sử dụng lâu dài. Nhưng phía sau vẻ hào nhoáng ấy là một chuỗi sản xuất tiêu thụ nguyên liệu, nước và năng lượng, đồng thời tạo ra lượng phát thải đáng kể.

Các thương hiệu lớn đang đầu tư vào điện tái tạo, vật liệu ít tác động hơn, nhà máy xanh và các mô hình kéo dài vòng đời sản phẩm. Tuy nhiên, những nỗ lực đó đang thực sự làm giảm dấu chân môi trường đến đâu?

Từ chiếc áo “bền vững” đến nguồn điện sạch

Tháng 3/2026, Ralph Lauren công bố chiến lược Timeless by Design 2030, hướng tới việc xây dựng những sản phẩm có chất lượng và giá trị đủ lâu để được sử dụng qua nhiều thế hệ. Hãng cho biết đã giảm 34% phát thải khí nhà kính so với mức cơ sở năm 2020 và 99% sản phẩm hiện đáp ứng ít nhất một tiêu chí về vật liệu bền vững.

Bên cạnh vật liệu, Ralph Lauren cũng mở rộng các chương trình sửa chữa, bán lại và tái sử dụng sản phẩm. Cách tiếp cận này cho thấy câu chuyện ESG của thời trang đang dần chuyển từ câu hỏi “chiếc áo được làm bằng gì?” sang “chiếc áo được sử dụng trong bao lâu?”

Với ngành thời trang, kéo dài vòng đời sản phẩm có thể giúp giảm nhu cầu sản xuất mới và qua đó hạn chế lượng tài nguyên, năng lượng được sử dụng trong toàn bộ chuỗi giá trị.

Từ vòng đời sản phẩm, bài toán ESG tiếp tục đi sâu vào nơi những sản phẩm này được tạo ra. Ralph Lauren đặt mục tiêu duy trì 100% điện tái tạo tại các cơ sở do hãng sở hữu và vận hành, đồng thời hợp tác với các nhà cung cấp để giảm sử dụng than trong sản xuất.

Đây là mắt xích đáng chú ý bởi dấu chân môi trường của thời trang không chỉ phát sinh tại cửa hàng hay văn phòng của thương hiệu, mà còn nằm sâu trong các nhà máy sản xuất nguyên liệu và thành phẩm.

Một nghiên cứu đánh giá vòng đời (LCA) mới của Textile Exchange và SCS Consulting Services cũng cho thấy nguồn điện có thể làm thay đổi đáng kể lượng phát thải trong quá trình sản xuất polyester. Vì vậy, ngay cả polyester tái chế cũng chưa chắc có dấu chân carbon thấp nếu được sản xuất tại khu vực phụ thuộc nhiều vào điện than.

Điều này cho thấy việc thay thế một loại vật liệu bằng vật liệu khác mới chỉ là một phần của bài toán. Nguồn năng lượng được sử dụng để sản xuất vật liệu đó cũng có ý nghĩa không kém.

Khi nhà máy trở thành một phần của ESG

Tại Italy, Prada phát triển mô hình “garden factory”, đưa không gian xanh và cảnh quan tự nhiên vào các cơ sở sản xuất. Khu phức hợp Valvigna ở Tuscany là một ví dụ tiêu biểu, với thiết kế kết hợp không gian sản xuất, cây xanh và mặt nước.

Cách tiếp cận này cho thấy ESG có thể được tính đến ngay từ thiết kế cơ sở sản xuất, thay vì chỉ bổ sung các giải pháp môi trường sau khi nhà máy đã vận hành. Với ngành thời trang, đây cũng là câu chuyện về hiệu quả sử dụng tài nguyên, môi trường làm việc và khả năng thích ứng của cơ sở sản xuất trong dài hạn.

Không dừng ở từng nhà máy, một số thương hiệu còn tìm cách phối hợp để thúc đẩy nguồn điện sạch ở quy mô lớn hơn.

Ralph Lauren, Prada cùng nhiều thương hiệu khác tham gia sáng kiến mua điện tái tạo tập thể của Fashion Pact tại châu Âu. Thông qua các hợp đồng mua điện dài hạn, sáng kiến hướng tới hỗ trợ bổ sung nguồn điện tái tạo mới cho lưới điện.

Cách làm này cho thấy các thương hiệu thời trang đang nhìn nhận việc giảm phát thải không chỉ nằm ở sản phẩm cuối cùng, mà còn phụ thuộc vào nguồn năng lượng vận hành toàn bộ hoạt động kinh doanh và chuỗi cung ứng. Điều này đặc biệt đáng chú ý đối với các công đoạn như dệt, nhuộm và hoàn tất, vốn tiêu thụ nhiều năng lượng.

Bài toán ESG mở rộng sang nước và thiên nhiên

Nếu năng lượng là một trong những yếu tố quan trọng quyết định phát thải, nguồn nước lại là một bài toán khác mà ngành thời trang khó bỏ qua.

Kering đang mở rộng chiến lược ESG từ giảm phát thải sang quản trị nguồn nước và bảo vệ thiên nhiên. Tập đoàn triển khai chiến lược Water-Positive tại các lưu vực nước có liên quan đến chuỗi giá trị, đồng thời đầu tư vào các chương trình phục hồi hệ sinh thái và giảm áp lực lên tài nguyên nước.

Đối với thời trang cao cấp, vấn đề này đặc biệt đáng chú ý bởi nhiều nguyên liệu tự nhiên, từ cotton đến da, gắn với đất, nước và hệ sinh thái ngay từ đầu chuỗi cung ứng. Như vậy, dấu chân môi trường của một sản phẩm có thể bắt đầu từ rất lâu trước khi nguyên liệu được đưa vào nhà máy và kết thúc rất lâu sau khi sản phẩm rời khỏi cửa hàng.