Không giảm lãi suất, ngân hàng có thể bị cắt room tín dụng năm tới

Tại văn bản ngày 18/10 về điều hành hoạt động ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng tuyệt đối không chạy đua tăng lãi suất huy động, cạnh tranh không lành mạnh gây bất ổn thị trường tiền tệ. Các ngân hàng trước mắt phải giảm ít nhất 0,5% lãi suất tiền gửi tiết kiệm niêm yết với kỳ hạn 6 tháng trở lên.

Ở chiều cho vay, các ngân hàng cần hạ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Ngân hàng Nhà nước cho biết, các tổ chức tín dụng không tuân thủ việc hạ lãi suất sẽ bị xem xét lại hạn mức tín dụng còn lại của năm nay, giao chỉ tiêu thấp hơn vào năm tới hoặc buộc áp dụng tỷ lệ an toàn cao hơn.

Chỉ đạo được đưa ra trong bối cảnh lãi suất huy động duy trì ở mức cao, trong khi chi phí vay vốn của doanh nghiệp và người dân còn lớn. Từ cuối tháng 4, lãi suất niêm yết cao nhất hệ thống, không tính các khoản tiền gửi lớn hoặc khách hàng VIP, tăng lên vùng 7,6-7,8%/năm. Lãi suất ưu đãi thực tế tại nhiều ngân hàng dao động 8,5-9,5%/năm.

Ở chiều cho vay, theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, lãi suất cho vay bình quân tháng 8 đạt 10,7%/năm, tăng 0,2 điểm phần trăm so với tháng trước và cao hơn khoảng 3 điểm phần trăm so với lãi suất của các khoản vay giải ngân cách đó một năm. Còn trên thực tế, lãi suất cho vay có thể đến 12-13%, phụ thuộc nhiều yếu tố như thời hạn, mục đích vay, tài sản thế chấp, lịch sử tín dụng.

Chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước được đưa ra sau cuộc họp về điều hành chính sách tiền tệ ngày 16/10. Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đánh giá mặt bằng lãi suất cho vay còn cao, ảnh hưởng đến chi phí vốn, hoạt động sản xuất, kinh doanh và khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp, người dân.

Trong khi đó, diễn biến thế giới phức tạp tạo áp lực lớn lên điều hành lãi suất, tỷ giá và lạm phát, nợ xấu và rủi ro ngân hàng còn tiềm ẩn.

Phó Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước đánh giá, rút kinh nghiệm việc thực hiện các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất thời gian qua, sớm có biện pháp giảm lãi suất cho vay. Theo đó, lãi suất cho vay cần giảm từ 1,5-2% với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên nhằm hỗ trợ cho người dân, doanh nghiệp.

"Thống đốc trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về hiệu quả các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất, giảm lãi suất cho vay và bảo đảm thanh khoản cho các ngân hàng", Phó Thủ tướng giao.

Sau chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, loạt ngân hàng quốc doanh gồm BIDV, Vietcombank và Agribank công bố các động thái giảm lãi suất cho vay, với mức giảm lên tới 2%/năm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân. 

Cụ thể, BIDV triển khai chương trình tín dụng ưu đãi trên toàn hệ thống từ ngày 15/10, với lãi suất cho vay từ 6%/năm, thấp hơn tối đa 2 điểm phần trăm so với mức thông thường. Chương trình áp dụng với các khoản vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam, tập trung vào những ngành, lĩnh vực ưu tiên.

Trong khi đó, Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cho biết ngân hàng cam kết giảm tối thiểu 2%/năm lãi suất cho vay từ nay đến cuối năm để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn. 

Mới nhất, Agribank thông báo từ ngày 19/10 triển khai chương trình giảm lãi suất cho vay tới 2%/năm so với mức thông thường, tập trung vào lĩnh vực ưu tiên và khách hàng sản xuất, kinh doanh. Ngân hàng dự kiến dành khoảng 2.000 tỷ đồng để hỗ trợ khách hàng giảm chi phí vốn.