Hộ chăn nuôi sốc vì vụ 10.000 tấn heo “bẩn”, vạch chiêu thúc heo tăng 30kg/tháng

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM (Phòng Cảnh sát kinh tế) vừa triệt phá đường dây nuôi, vận chuyển và tiêu thụ heo sử dụng chất cấm salbutamol với quy mô đặc biệt lớn.

Không chỉ người tiêu dùng lo lắng trước thông tin hàng nghìn tấn heo sử dụng chất cấm được đưa ra thị trường, những người đang chăn nuôi cũng chịu tác động trực tiếp.

Ông Nguyễn Tấn Hậu - Giám đốc Công ty TNHH MTV Chăn nuôi Tám Do (Lâm Đồng), cho rằng một trong những nguyên nhân khiến chất tạo nạc vẫn tồn tại trong chăn nuôi nhiều năm qua là mức lợi nhuận rất lớn mà hành vi này mang lại.

Thông thường, heo nuôi đạt khoảng 90-100kg là có thể xuất chuồng. Tuy nhiên, một số đối tượng thu mua heo ở mức trọng lượng này hoặc nặng hơn (trong vụ án nêu trên là 100-110kg/con) nhưng không đưa đi giết mổ ngay. Họ giữ heo lại khoảng một tháng để thúc tăng trọng, thường gọi là “nuôi gột”. Khi đạt 130-140kg, heo mới được đưa đi giết mổ.

Theo ông Hậu, ở giai đoạn này heo tăng trọng chậm dần, tốn nhiều thức ăn hơn và dễ tích mỡ, khiến thịt khó bán. Vì vậy, một số đối tượng dùng chất tạo nạc để giảm mỡ, tăng tỷ lệ nạc, giúp heo “đẹp mã” hơn khi bán ra.

Ông Hậu phân tích, từ khi heo con đến lúc đạt 90-100kg, người chăn nuôi phải mất gần 5 tháng. Đây là giai đoạn có tỷ lệ hao hụt lớn do heo còn nhỏ, sức đề kháng yếu, dễ mắc dịch bệnh. Chi phí thức ăn, thuốc men và phòng bệnh cũng cao.

Trong khi đó, ở giai đoạn từ 100-110kg lên 130-140kg, heo đã trưởng thành, sức đề kháng tốt hơn và nguy cơ dịch bệnh thấp hơn. Các đối tượng chỉ cần bỏ thêm chi phí thức ăn, chăm sóc trong khoảng một tháng để “thúc” heo tăng thêm khoảng 30kg.

“Chi phí cho mỗi kg thịt tăng thêm trong thời gian “nuôi gột” chỉ khoảng 30.000 đồng. Nếu vẫn bán được với giá 50.000 đồng/kg như lúc mua vào, người sử dụng chất cấm có thể hưởng khoản chênh lệch khoảng 20.000 đồng/kg”, ông Hậu phân tích.

Mức giá 50.000 đồng/kg mà ông Hậu đưa ra mang tính minh họa. Trên thực tế, giá heo hơi tại miền Nam vào tháng 7/2026 dao động khoảng 61.000-63.000 đồng/kg, nên khoản chênh lệch có thể còn lớn hơn.

Như vậy, theo vị này, chỉ trong khoảng một tháng, mỗi con heo “nuôi gột” có thể mang về khoản chênh lệch ít nhất 600.000 đồng trên phần trọng lượng tăng thêm. Con số này chưa trừ tiền vốn mua heo, rủi ro heo chết, chi phí vận chuyển và chất cấm, nhưng vẫn cho thấy sức hút rất lớn của hành vi này. Trong khi đó, người chăn nuôi chân chính phải mất gần 5 tháng, chịu rủi ro dịch bệnh và biến động giá, nhưng theo ông Hậu, nhiều hộ chỉ mong có lãi 100.000-150.000 đồng/con, chưa kể những hộ nuôi không khéo còn phải gánh lỗ.

Theo ông, đây là kiểu “siêu lợi nhuận”, tạo ra sự cạnh tranh bất bình đẳng với những người chăn nuôi tuân thủ quy trình an toàn. Không chỉ vậy, tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi cũng đã tồn tại nhiều năm và không dễ xử lý dứt điểm.

Người chăn nuôi chân chính khó bám nghề

Ông Nguyễn Văn Linh (ngụ xã Bàu Bàng, TPHCM), từng là chủ trang trại với hơn 100 heo nái và khoảng 1.000 heo thịt. Tuy nhiên, hiện ông chỉ còn nuôi “một ít đủ dùng” và không có ý định mở rộng đàn.

Theo ông Linh, chăn nuôi heo ngày càng đối mặt với nhiều khó khăn, từ dịch bệnh, chi phí đầu vào đến đầu ra phụ thuộc thương lái.

“Chính tôi cũng sốc khi biết một lượng heo lớn có nhiễm chất cấm được đưa ra thị trường trong thời gian qua”, ông Linh nói.

Theo ông, những vụ việc như vậy càng khiến người chăn nuôi, nhất là các hộ nhỏ lẻ, khó bám trụ với nghề. Người nuôi phải bỏ nhiều tháng, chịu rủi ro dịch bệnh và biến động giá để có một lứa heo xuất chuồng, trong khi không thể kiểm soát được con heo sau khi rời khỏi trang trại sẽ được đưa đi đâu.

“Người nông dân nuôi heo tới lứa xuất chuồng phải phụ thuộc vào thương lái. Nhưng khi bán rồi thì không biết đàn heo đó được đưa đi đâu, có vào lò giết mổ ngay hay được giữ lại để tiếp tục nuôi gột”, ông Linh cho hay.

Theo ông Linh, đây là một trong những điểm khiến người chăn nuôi chân chính cảm thấy bất an. Họ kiểm soát được quá trình nuôi tại trang trại nhưng không thể kiểm soát các khâu sau khi vật nuôi được bán ra.

Không chỉ phải cạnh tranh về giá, người chăn nuôi sạch còn bị ảnh hưởng bởi tâm lý e ngại của người tiêu dùng mỗi khi xảy ra vụ việc liên quan đến chất cấm.

Trong trường hợp người tiêu dùng mất niềm tin vào thịt heo nói chung, những người nuôi đúng quy trình cũng bị ảnh hưởng dù không sử dụng chất cấm.

Ông Nguyễn Trường Giang - Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thủy sản Đồng Nai, cho biết, thông thường người chăn nuôi ít sử dụng chất cấm ngay trong quá trình nuôi.

Việc sử dụng chất cấm thường liên quan đến các đối tượng thu mua heo có trọng lượng lớn, sau đó nuôi thúc khoảng 1-1,5 tháng trước khi đưa vào giết mổ nhằm tối đa hóa lợi nhuận.

Theo ông Giang, từ đầu năm đến nay, Đồng Nai đã đẩy mạnh kiểm tra các cơ sở có dấu hiệu nuôi heo “vỗ béo” bằng chất tăng trọng.

Các trường hợp được phát hiện trước đó chủ yếu liên quan đến hình thức thu mua heo có trọng lượng lớn, sau đó tiếp tục nuôi trong thời gian ngắn để tăng trọng trước khi xuất bán.

Ngành chức năng Đồng Nai cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương mở rộng kiểm tra, xác minh việc sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, tập trung vào các điểm thu gom và cơ sở nuôi heo “vỗ béo”.