Chiết khấu lại về 0, doanh nghiệp bán lẻ than thở "càng bán càng lỗ"

Giá dầu tăng lên mức cao nhất trong vòng một tháng trong phiên giao dịch ngày 14/7 sau khi Mỹ tái áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran, động thái được cho là sẽ làm giảm lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Diễn biến này kéo giá xăng dầu thành phẩm tại Singapore tăng mạnh, qua đó làm gia tăng áp lực lên giá cơ sở trong nước. Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu tiếp tục phản ánh những bất cập trong cơ chế phân chia lợi nhuận định mức và tình trạng chiết khấu từ các doanh nghiệp đầu mối ở mức rất thấp, khiến hoạt động kinh doanh thêm khó khăn.

Chiết khấu thấp, nguồn hàng khan

Theo phản ánh của một số doanh nghiệp, chiết khấu xăng dầu từ các doanh nghiệp đầu mối liên tục giảm từ đầu tháng nay, có thời điểm về mức 0 đồng. Điều đó khiến hoạt động kinh doanh của các đại lý bán lẻ gần như không có lãi, thậm chí thua lỗ.

Nhiều doanh nghiệp bán lẻ cho biết phải chấp nhận lỗ để nhập hàng về bán, tuy nhiên nguồn hàng hạn chế, đặc biệt là mặt hàng dầu. Hiện đa số các doanh nghiệp đầu mối, phân phối xăng dầu đều thông báo chiết khấu về mức rất thấp, nhiều nơi về 0, thậm chí âm tại một số kho.

Cụ thể, các kho của PVOIL tại Vũng Tàu, Nhà Bè, Vũng Rô, Nghi Sơn đồng loạt thông báo chiết khấu 20-50 đồng/lít với xăng E10, E5 và dầu DO; trong khi một số đơn vị khác áp dụng mức 0-100 đồng/lít tùy khu vực, phương thức thanh toán và sản lượng.

Đại diện một cửa hàng bán lẻ xăng dầu ở Hà Nội cho biết việc kinh doanh xăng E10 đang gặp nhiều khó khăn do tỷ lệ hao hụt cao, trong khi mức chiết khấu không đủ bù đắp phần hao hụt và các chi phí vận hành. 

"Điều chúng tôi mong muốn là một cơ chế chiết khấu hợp lý, đủ bù đắp chi phí thực tế. Nếu tình trạng này kéo dài, nhiều cửa hàng sẽ rất khó duy trì hoạt động ổn định, nhất là những đơn vị phải vay vốn để duy trì nguồn hàng và phục vụ người dân", vị này chia sẻ.

Bên cạnh áp lực chiết khấu, nhiều cửa hàng bán lẻ cũng phản ánh tình trạng nguồn cung, đặc biệt là dầu diesel, đang khan hiếm cục bộ tại một số khu vực. Trên các diễn đàn, nhiều chủ cửa hàng cho biết phải chờ nhiều ngày mới lấy được hàng, thậm chí đã chuyển tiền nhưng vẫn chưa được giao.

Một số ý kiến cũng cho biết nhiều cửa hàng phải treo biển hết dầu không phải vì chủ động ngừng bán mà do không nhập được hàng hoặc giá dầu nhập vào cao hơn từ 300-1.000 đồng/lít so với mức giá bán lẻ đang áp dụng, khiến việc tiếp tục kinh doanh càng làm gia tăng thua lỗ.

Do nguồn hàng hạn chế và không có chiết khấu từ doanh nghiệp đầu mối, một số cửa hàng đã phải cắt giảm ưu đãi cho khách hàng. Chẳng hạn, một cửa hàng xăng dầu ở TP Huế vừa thông báo tạm dừng chương trình chiết khấu trực tiếp 400 đồng/lít, chỉ duy trì chính sách này đối với nhóm khách hàng thân thiết đã đăng ký trước.

Bộ Công Thương yêu cầu chia sẻ nguồn hàng, lợi nhuận

Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp cũng góp ý đối với dự thảo nghị định mới về kinh doanh xăng dầu. Theo đó, các doanh nghiệp bán lẻ phản ánh cơ chế hình thành giá và phân chia lợi nhuận trong chuỗi phân phối vẫn còn nhiều bất cập.

Cụ thể, phần lớn lợi nhuận tập trung ở khâu đầu mối, trong khi thương nhân phân phối và doanh nghiệp bán lẻ phải gánh phần lớn chi phí vận hành nhưng lợi nhuận rất hạn chế.

Các doanh nghiệp đề xuất cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng bảo đảm phân chia lợi ích hài hòa hơn giữa các chủ thể, đồng thời xem xét điều chỉnh các quy định về hao hụt, giao nhận xăng dầu và chi phí kinh doanh để phản ánh sát thực tế, góp phần hạn chế nguy cơ méo mó thị trường và tạo điều kiện cho hệ thống bán lẻ hoạt động bền vững.

Trước đó, đầu tháng 7, trước diễn biến phức tạp của thị trường năng lượng thế giới, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đã có văn bản yêu cầu các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối chủ động xây dựng phương án tạo nguồn, duy trì nguồn cung ổn định để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng trong nước.

Cơ quan quản lý yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện đầy đủ tổng nguồn xăng dầu tối thiểu được giao, bảo đảm cả về sản lượng và cơ cấu chủng loại, đồng thời chủ động dự báo diễn biến thị trường, đa dạng hóa nguồn cung từ cả nguồn sản xuất trong nước và nhập khẩu, duy trì mức dự trữ lưu thông theo quy định.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng nhấn mạnh yêu cầu tuyệt đối không găm hàng chờ tăng giá, không để xảy ra gián đoạn nguồn cung ở bất kỳ khâu nào trong hệ thống phân phối.

Các thương nhân đầu mối và phân phối phải bảo đảm cung cấp đầy đủ xăng dầu cho các cửa hàng bán lẻ, đồng thời tăng cường chia sẻ nguồn hàng và phân chia lợi nhuận hài hòa trong hệ thống để duy trì hoạt động kinh doanh ổn định.

Cơ quan quản lý cũng cho biết sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định.