Vì sao vết muỗi đốt luôn gây ngứa?

Cảm giác ngứa ngáy, thậm chí đau rát, sau khi bị muỗi đốt sẽ khiến không ít người cảm thấy khó chịu. Muỗi cái cần máu của các loài động vật máu nóng để nuôi trứng trong cơ thể. Muỗi chỉ hút một lượng máu rất nhỏ, nhưng để lại những nốt đỏ mẩn ngứa gây khó chịu.

Nhiều người cho rằng chính việc muỗi châm mũi kim vào cơ thể của họ để hút máu đã gây ra cảm giác ngứa ngáy này, nhưng sự thật không hoàn toàn như vậy.

Cách hút máu của muỗi là một quá trình hết sức đặc biệt, trong đó muỗi đóng vai trò như một “bác sĩ phẫu thuật”.

Trên thực tế, muỗi tấn công vật chủ không phải chỉ bằng một mà đến 6 chiếc kim siêu nhỏ khác nhau. Khi đã tiếp cận được vật chủ, muỗi sẽ sử dụng 2 chiếc kim có răng cưa để cắt xuyên qua da; 2 chiếc kim khác đóng vai trò như kẹp phẫu thuật để giữ phần da bị rạch luôn mở; một chiếc kim dùng để bơm nước bọt có chứa chất chống đông máu và chiếc kim cuối cùng có nhiệm vụ hút máu vật chủ.

Nước bọt của muỗi có chứa hoạt chất chống đông máu, giúp muỗi hút máu được dễ dàng hơn. Ngoài ra, nước bọt của muỗi còn có vai trò như chất gây tê, chính là lý do khiến chúng ta khó phát hiện đang bị muỗi hút máu.

Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ, nước bọt của muỗi là một hỗn hợp nhiều loại protein khác nhau và các protein lạ này đã kích thích cơ thể tiết ra histamine, là một chất hóa học tự nhiên do hệ miễn dịch và một số tế bào khác trong cơ thể tổng hợp và dự trữ, giúp đưa các tế bào miễn dịch đến vùng bị tổn thương và hỗ trợ cơ thể xử lý tác nhân lạ (chính là các protein lạ từ nước bọt của muỗi).

Khi histamine được giải phóng sẽ gây ra các triệu chứng ngứa, nổi mề đay hoặc mẩn đỏ… đây chính là lý do muỗi đốt sẽ khiến da bị sưng tấy và gây ngứa.

Thông thường, tổng thời gian kể từ khi muỗi đáp xuống mục tiêu đến khi rời đi kéo dài khoảng từ 3 đến 4 phút. Sau thời điểm này, vật chủ mới bắt đầu thấy ngứa do lượng thuốc tê trong nước bọt của muỗi đã hết tác dụng và các phản ứng miễn dịch của cơ thể bắt đầu xuất hiện.

Các vết sưng và ngứa do muỗi gây ra thường chỉ kéo dài vài giờ hoặc một đến 2 ngày. Tuy nhiên, với một số người nhạy cảm sẽ có phản ứng mạnh và nghiêm trọng hơn với nước bọt của muỗi, gọi là hội chứng Skeeter.

Theo Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, hội chứng Skeeter xảy ra khi phản ứng cục bộ chuyển sang toàn thân, kéo dài hơn bình thường và tạo ra vết sưng tấy nghiêm trọng hơn.

Các triệu chứng khi bị muỗi đốt không chỉ là sưng hay ngứa đơn thuần, mà còn gây sưng nề một vùng lớn quanh vết đốt, làm thay đổi kết cấu hoặc nhiệt độ da, đau nhức xung quanh vết đốt… một số người nhạy cảm quá mức còn có thể bị sốt, nôn mửa hoặc khó thở.

Bất kỳ ai cũng có nguy cơ xuất hiện hội chứng Skeeter, nhưng một số người có nguy cơ cao hơn như trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, người có hệ miễn dịch yếu, người ít khi bị muỗi đốt hoặc bị một loài muỗi mới đốt lần đầu…

Để điều trị hội chứng Skeeter có thể sử dụng thuốc kháng histamine đường uống, bôi các loại kem chống dị ứng vào vết đốt, chườm đá hoặc chườm lạnh vào vết muỗi đốt, sử dụng thuốc hạ sốt không cần kê đơn nếu cơ thể bị sốt sau khi muỗi đốt. Bệnh nhân cần phải tư vấn bác sĩ nếu các triệu chứng sau khi bị muỗi đốt ngày càng nghiêm trọng.