Tại sao Starlink lại cần nhiều vệ tinh đến vậy?

Hiện Starlink là chòm sao vệ tinh internet lớn nhất thế giới. Những vệ tinh này hoạt động ở quỹ đạo thấp, tạo thành mạng lưới cung cấp kết nối internet cho người dùng tại nhiều khu vực, trong đó có những nơi hạ tầng viễn thông mặt đất còn hạn chế.

Khi quan sát bầu trời vào thời điểm thích hợp, bạn có thể bắt gặp một chuỗi chấm sáng di chuyển nối tiếp nhau. Đó có thể là các vệ tinh Starlink đang bay qua bầu trời theo cùng một quỹ đạo. Hiện tượng này thường xuất hiện khi các vệ tinh vừa được phóng và chưa phân tán về vị trí hoạt động cuối cùng.

Số lượng vệ tinh Starlink lớn đến mức nào?

Theo dữ liệu theo dõi vệ tinh được cập nhật giữa tháng 10/2026, hơn 11.000 vệ tinh Starlink vẫn ở trên quỹ đạo Trái Đất. Trong số đó, phần lớn đang hoạt động, còn một số đang trong quá trình nâng quỹ đạo hoặc chuẩn bị rời quỹ đạo khi kết thúc nhiệm vụ.

Số liệu cụ thể có thể khác nhau giữa các nền tảng theo dõi, tùy cách phân loại vệ tinh đang hoạt động, vệ tinh còn trên quỹ đạo và vệ tinh trong quá trình chuyển đổi quỹ đạo. Vì vậy, cần phân biệt rõ các nhóm này khi thống kê.

Không phải toàn bộ vệ tinh Starlink đều bay trên cùng một quỹ đạo. Chúng được bố trí tại nhiều độ cao và mặt phẳng quỹ đạo khác nhau, tạo thành những lớp quỹ đạo bao quanh Trái Đất.

Theo dữ liệu danh mục vệ tinh cập nhật ngày 12/10, có khoảng 20.110 vệ tinh còn trên quỹ đạo Trái Đất, bất kể còn hoạt động hay không.

Nếu tính cả thân tên lửa đã qua sử dụng và các mảnh vỡ được theo dõi, tổng số vật thể trong danh mục lên tới khoảng 34.644. Sự gia tăng số lượng vật thể trên quỹ đạo làm tăng yêu cầu phối hợp và tránh va chạm giữa các hệ thống không gian.

Tại sao Starlink cần nhiều vệ tinh?

Lý do chính nằm ở độ cao hoạt động và cách thức cung cấp dịch vụ internet của hệ thống.

Các vệ tinh Starlink hoạt động ở quỹ đạo thấp hơn nhiều so với các vệ tinh viễn thông địa tĩnh truyền thống. Khoảng cách ngắn hơn giúp giảm độ trễ tín hiệu, nhưng mỗi vệ tinh chỉ có thể phục vụ một khu vực nhất định tại từng thời điểm.

Do liên tục di chuyển quanh Trái Đất, một vệ tinh không thể đứng yên để cung cấp kết nối cho cùng một khu vực. Khi vệ tinh đi khỏi vùng phủ sóng, hệ thống cần chuyển kết nối sang vệ tinh khác. Vì vậy, Starlink phải bố trí đủ vệ tinh trên nhiều quỹ đạo để duy trì kết nối liên tục và mở rộng phạm vi phục vụ.

Số lượng vệ tinh lớn cũng giúp tăng tổng dung lượng mạng. Khi có thêm vệ tinh, hệ thống có thể phân bổ tài nguyên kết nối cho nhiều khu vực và người dùng hơn. Tuy nhiên, tốc độ và chất lượng internet thực tế còn phụ thuộc vào số lượng người dùng cùng lúc, dung lượng mạng, điều kiện thời tiết, vật cản và hạ tầng kết nối mặt đất.

Một lý do khác là yêu cầu dự phòng. Vệ tinh có thể gặp trục trặc kỹ thuật, mất khả năng điều khiển hoặc phải rời quỹ đạo sớm. Việc duy trì một chòm sao lớn giúp hệ thống có thể thay thế những vệ tinh không còn đáp ứng nhiệm vụ, đồng thời giảm nguy cơ gián đoạn dịch vụ.

Điều gì xảy ra khi vệ tinh Starlink hết tuổi thọ?

Các vệ tinh Starlink được thiết kế với tuổi thọ nhiệm vụ khoảng 5 năm. Khi kết thúc nhiệm vụ hoặc khi có dấu hiệu không còn bảo đảm hoạt động an toàn, chúng có thể được điều khiển hạ thấp quỹ đạo để quay trở lại khí quyển Trái Đất.

Theo SpaceX, vệ tinh được thiết kế để phần lớn cấu trúc bị phá hủy trong quá trình tái nhập khí quyển. Hãng cũng cho biết việc vận hành ở quỹ đạo thấp giúp những vệ tinh mất khả năng điều khiển dần giảm độ cao do lực cản khí quyển, qua đó hạn chế thời gian tồn tại của chúng trên quỹ đạo.

Dữ liệu theo dõi cho thấy số vệ tinh Starlink tái nhập khí quyển có thể lên tới hàng trăm chiếc mỗi năm. Trong 12 tháng tính đến ngày 11/10/2026, số vệ tinh được ghi nhận rời quỹ đạo trung bình khoảng 1,4 chiếc mỗi ngày. Đây là số liệu thống kê, không có nghĩa vệ tinh đều đặn rơi xuống theo một lịch cố định.

Dù vậy, việc đưa vệ tinh xuống khỏi quỹ đạo không đồng nghĩa mọi rủi ro đều được loại bỏ. Sự gia tăng số lượng vệ tinh và các vật thể nhân tạo khiến việc theo dõi quỹ đạo, chia sẻ dữ liệu và phối hợp tránh va chạm ngày càng quan trọng.

Không chỉ Starlink mở rộng mạng lưới vệ tinh

SpaceX không phải doanh nghiệp duy nhất phát triển mạng lưới vệ tinh quy mô lớn. Amazon Leo, trước đây mang tên Project Kuiper, cùng hệ thống OneWeb của Eutelsat và các chòm sao vệ tinh Qianfan, GuoWang của Trung Quốc cũng đang phát triển dịch vụ kết nối bằng vệ tinh.

Khi ngày càng nhiều hệ thống được đưa lên quỹ đạo thấp, nguy cơ tiếp cận gần và va chạm giữa các vật thể trở thành vấn đề cần quan tâm. Các vệ tinh phải liên tục theo dõi vị trí của những vật thể khác và điều chỉnh quỹ đạo khi cần thiết.

Theo dữ liệu được SpaceX báo cáo với cơ quan quản lý Mỹ, từ tháng 6/2025 đến tháng 5/2026, các vệ tinh Starlink đã thực hiện hơn 355.000 lần điều chỉnh quỹ đạo để tránh va chạm, tương đương trung bình hơn 40 lần mỗi vệ tinh mỗi năm.

Con số này cho thấy việc duy trì một chòm sao vệ tinh lớn không chỉ đòi hỏi năng lực phóng và vận hành, mà còn cần hệ thống theo dõi, điều phối và quản lý an toàn không gian ngày càng chặt chẽ.