Nhiều trường học trung tâm TPHCM tuyển không đủ chỉ tiêu

Thu hẹp trường vì thiếu học sinh

Nhiều năm trước, một trường ở phường Cầu Ông Lãnh (quận 1 cũ) dù không thuộc nhóm trường có sức hút tuyển sinh lớn nhất nhưng vẫn luôn duy trì quy mô ổn định nhờ vị trí thuận lợi và nằm trong khu đông dân cư. Thời điểm cao nhất, trường có gần 1.500 học sinh.

Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, số lượng học sinh giảm mạnh. Hiện trường chỉ còn khoảng 500 học sinh với 19 lớp. Tính theo tổng diện tích sàn, bình quân mỗi học sinh có khoảng 25m2 sử dụng, cao hơn nhiều so với quy định tối thiểu 10m2/học sinh của Bộ GD&ĐT. Sĩ số trung bình chỉ khoảng 25 học sinh/lớp.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Trường Tiểu học Hòa Bình (phường Sài Gòn). Nếu như giai đoạn năm 2020, trường có hơn 1.400 học sinh thì đến năm học 2025-2026 chỉ còn khoảng 800 học sinh với 25 lớp.

Đáng chú ý, đây không còn là câu chuyện riêng của một vài trường mà đã trở thành thực trạng phổ biến tại nhiều cơ sở giáo dục ở khu vực trung tâm TPHCM trong những năm gần đây.

Theo thống kê của Sở GD&ĐT TPHCM, trong hai năm học liên tiếp 2023-2024 và 2024-2025, nhiều địa bàn trung tâm ghi nhận tỷ lệ học sinh nhập học thấp hơn đáng kể so với chỉ tiêu tuyển sinh.

Cụ thể, tại quận 1 (cũ), năm học 2023-2024, tỷ lệ nhập học so với chỉ tiêu đạt 88,07% ở bậc mầm non, 67,7% ở lớp 1 và 85,49% ở lớp 6. Sang năm học 2024-2025, tỷ lệ nhập học chung của các bậc học chỉ còn 64,06%.

Tại quận 4 (cũ), tỷ lệ này trong năm học 2023-2024 lần lượt đạt 86,94% đối với mầm non, 70,36% ở lớp 1 và 89,13% ở lớp 6. Đến năm học 2024-2025, tỷ lệ nhập học chung giảm còn 64,94%.

Trong khi đó, quận 3 (cũ) chỉ đạt 52,67% chỉ tiêu tuyển sinh trong năm học 2024-2025. Các địa phương như quận 5, quận 6, Phú Nhuận... cũng ghi nhận tình trạng tương tự.

Sắp xếp mạng lưới trường học để nâng cao hiệu quả hoạt động

Ông Trịnh Vĩnh Thanh, nguyên Trưởng phòng GD&ĐT quận Gò Vấp (cũ), hiện là Phó Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Hồng Hà, cho rằng việc sắp xếp lại hệ thống giáo dục công lập theo hướng giảm đầu mối là yêu cầu phù hợp nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu năng, hiệu lực quản lý, đặc biệt đối với đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục.

Theo ông Thanh, thực tế hiện nay có nhiều trường tiểu học, THCS quy mô nhỏ, ít học sinh nhưng vẫn phải duy trì đủ 28 lớp để đáp ứng điều kiện bố trí 2 phó hiệu trưởng, kéo theo định mức nhân sự và bộ máy hành chính.

"Nhiều trường chỉ có khoảng 500 học sinh nhưng vẫn tổ chức 28 lớp, có 1 hiệu trưởng, 2 phó hiệu trưởng cùng đầy đủ văn thư, thủ quỹ và nhân viên. Điều này gây lãng phí nguồn lực, không tương xứng với quy mô hoạt động và cũng gây khó khăn cho việc xây dựng chiến lược phát triển giáo dục. Vì vậy, việc sáp nhập, tinh gọn, giảm đầu mối đối với những trường này là hoàn toàn cần thiết", ông Thanh nhấn mạnh.

Ông cho rằng việc triển khai 2 mô hình trường học theo định hướng của Bộ GD&ĐT sẽ mở ra không gian phát triển mới cho giáo dục TPHCM, nhất là trong bối cảnh ngành giáo dục đang triển khai nhiều chủ trương đổi mới. Qua đó, tạo thêm nguồn lực để thực hiện hiệu quả các chính sách phát triển giáo dục.

Tuy nhiên, theo ông Thanh, điều quan trọng là mỗi địa phương cần tính toán mô hình phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm tối đa không gian phát triển cho nhà trường sau sắp xếp, giữ vững quyền lợi học sinh, đồng thời lựa chọn đội ngũ cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu của mô hình quản trị mới.

Yến Hoa