Học STEM, kỹ năng sống miễn phí: Phụ huynh mong chờ, trường nói rất khó
(Dân trí) - Trong khi nhiều phụ huynh mong con được học STEM, khoa học công nghệ, kỹ năng sống… miễn phí theo quy định mới thì các trường cho biết khó triển khai khi thiếu giáo viên chuyên trách và kinh phí.
Phụ huynh mong chờ con được học miễn phí
Chia sẻ trên các diễn đàn, nhiều phụ huynh không khỏi mong mỏi sẽ có một sự “thay máu” trong chương trình học của con ở trường khi Thông tư 85 của Bộ GD&ĐT về tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông, có hiệu lực từ ngày 15/11.
Thông tư này nêu rõ, các trường có thể tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học.
Trong đó, riêng hoạt động giáo dục tăng cường được tổ chức trong thời gian dạy học 2 buổi/ngày hoặc theo lộ trình dạy học 2 buổi/ngày (đối với những cơ sở giáo dục chưa đủ điều kiện). Đáng chú ý, nhà trường không được thu tiền của người học khi tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường.
Hoạt động giáo dục tăng cường rất đa dạng, gồm: giáo dục toàn diện (đạo đức, nhân cách, các kỹ năng sống, khoa học công nghệ, STEM, hướng nghiệp…). Đây là những hoạt động trước nay được nhiều trường tổ chức dạy dưới dạng các môn liên kết (thuộc chương trình nhà trường và có thu phí).
Do vậy, việc sắp tới con có thể được học miễn phí những hoạt động này khiến nhiều phụ huynh quan tâm, bàn luận và không khỏi mong chờ.
“Từ trước tới nay nhiều trường vẫn tổ chức dạy các môn này nhưng chủ yếu hợp đồng với các công ty bên ngoài để tổ chức do vậy chất lượng cũng tùy môn. Chưa kể, việc tổ chức các môn thu phí trở thành gánh nặng với nhiều người. Chúng tôi rất mong chờ việc các trường thay đổi chương trình, hoạt động trong thời gian tới khi Thông tư có hiệu lực”, chị Hồng Nga (ngụ TPHCM) chia sẻ.
Cũng theo phụ huynh, hiện các trường triển khai hàng loạt môn liên kết có thu phí như: học ngoại ngữ với người nước ngoài, kỹ năng sống, lớp năng khiếu, STEM, tăng cường tiếng Anh, tin học quốc tế (IC3)… với mức thu khác nhau ở mỗi trường.

Học sinh tham gia một hoạt động trải nghiệm tại trường (Ảnh minh họa: Nguyễn Loan).
Trường nói khó tổ chức vì thiếu giáo viên, kinh phí
Ông H.Đ., Hiệu trưởng một trường THCS tại TPHCM phân tích, theo Thông tư 85, ngoài chương trình chính khóa của Bộ GD&ĐT các trường có thể tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường hoặc hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học vào buổi 2.
Tuy nhiên, theo ông, thực tế khó trường nào tổ chức được chương trình tăng cường. Bởi theo quy định, đội ngũ nhân sự thực hiện là nhà giáo của cơ sở giáo dục hoặc huy động đội ngũ chuyên gia. Trong khi, hiện nay chưa có quy định nào về vị trí việc làm riêng dành cho giáo viên dạy STEM, kỹ năng sống hay một số chương trình giáo dục khoa học, công nghệ… như chương trình yêu cầu.
Theo ông H.Đ., giáo viên các môn công nghệ, toán, văn, tiếng Anh có thể tích hợp hoặc đảm nhiệm một số nội dung STEM trong quá trình giảng dạy nhưng lại không đáp ứng đầy đủ yêu cầu về văn bằng, chứng chỉ chuyên môn.
“Giáo viên có thể dạy được, nhưng nếu không được đào tạo hoặc không có chứng chỉ phù hợp thì nhà trường sẽ gặp khó khi bị kiểm tra”, ông H.Đ. nói.
Bài toán tiếp theo là kinh phí. Theo vị hiệu trưởng, kinh phí cấp cho các trường dựa trên nhiều yếu tố: môn học, sĩ số học sinh, hoạt động và tiền lương để chi trả cho đội ngũ. Trong đó, tiền lương đã chiếm hơn một nửa tổng kinh phí được cấp.
Giáo viên phải hoàn thành định mức giảng dạy của chương trình chính khóa. Nếu tiếp tục bố trí họ dạy các hoạt động giáo dục tăng cường, trường phải tính toán tiền công gấp 1,5 lần (150%) tiền lương của một tiết dạy bình thường theo quy định. Chi phí này tạo áp lực rất lớn cho các trường.
“Ví dụ, một người có thâm niên hàng chục năm mỗi tiết phụ trội của họ có thể lên tới 750.000-900.000 đồng/tiết, mỗi học kỳ họ dạy hàng trăm tiết thì trường lấy tiền đâu để trả khoản này”, ông H.Đ. đặt vấn đề.
Theo ông, nếu sử dụng kinh phí hoạt động để chi trả cho việc dạy tăng cường trường sẽ thiếu nguồn lực cho những khoản chi khác như mua sắm, sửa chữa cơ sở vật chất, thu nhập tăng thêm của giáo viên…

Nhiều môn liên kết như học ngoại ngữ với người nước ngoài, kỹ năng sống, năng khiếu, STEM, tăng cường tiếng Anh, IC3... tổ chức có thu phí đang trở thành gánh nặng của phụ huynh (Ảnh: Chụp màn hình).
Cần đào tạo giáo viên, có pháp lý mới thực hiện được
Thực tế này cũng được bà H.T, Hiệu trưởng một trường tiểu học ở TPHCM đưa ra. Bà cho rằng để hoạt động giáo dục tăng cường có thể triển khai thực chất, cần giải quyết những vấn đề căn bản như đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, bố trí nhân sự phù hợp và bảo đảm kinh phí.
Nếu giáo viên hiện có được giao đảm nhiệm thêm nội dung mới, nhà trường phải tính đến chi phí tập huấn, bồi dưỡng và tiền công giảng dạy.
“Thực tế, giáo viên của mình có thể dạy được STEM, kỹ năng sống, khoa học công nghệ… nhưng cần được tập huấn để đáp ứng yêu cầu chuyên môn, ít nhất là có chứng chỉ phù hợp. Vấn đề là tập huấn ở đâu, kinh phí thế nào?
Nếu muốn triển khai, cơ quan quản lý cần giao vị trí việc làm cho giáo viên ở những lĩnh vực này, khi các trường tuyển dụng sẽ có nguồn ngân sách nhà nước để chi trả kinh phí. Còn hiện nay, chương trình tăng cường không có nhân sự riêng, không có kinh phí riêng thì nhà trường biết xoay xở ở đâu?”, bà H.T. băn khoăn.
Theo nữ hiệu trưởng, quy định mới giúp phân định rõ hoạt động giáo dục tăng cường không thu tiền và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học, tránh tình trạng các trường sử dụng chương trình thỏa thuận với phụ huynh để tổ chức trong buổi học thứ hai. Tuy nhiên, để các trường thực hiện được hoạt động tăng cường, bên cạnh quy định về cách thức tổ chức, cần có lời giải cho bài toán nhân sự và nguồn lực.
Thế nào là hoạt động giáo dục tăng cường?
Theo Thông tư 85 của Bộ GD&ĐT (có hiệu lực từ ngày 15/11) hoạt động giáo dục tăng cường ưu tiên những nội dung giáo dục cần thiết, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, tăng cường thực hành, trải nghiệm, vận dụng kiến thức vào thực tiễn và phát triển phẩm chất, năng lực người học.
Hoạt động này được tổ chức trong thời gian dạy học 2 buổi/ngày hoặc theo lộ trình dạy học 2 buổi/ngày đối với cơ sở giáo dục chưa đủ điều kiện và không được thu tiền của người học.
Nhà trường phải bảo đảm bình đẳng về cơ hội tiếp cận, lựa chọn và tham gia; không dạy trước, dạy lại nội dung chương trình các môn học, không ôn tập, luyện thi hoặc tổ chức như hoạt động dạy thêm, học thêm. Nội dung giáo dục tăng cường phải phù hợp với mục tiêu, yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông và được xây dựng thành kế hoạch tổ chức cụ thể.