Đề xuất so sánh điểm thi tốt nghiệp với kết quả học để ngăn ngừa tiêu cực

Bên cạnh các giải pháp như lắp camera giám sát tại phòng thi, bố trí thí sinh đến từ nhiều trường khác nhau trong cùng phòng, cơ quan an ninh còn khuyến cáo nên phân tích dữ liệu sau kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Đề xuất này được Đại tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ (A03, Bộ Công an), nêu ra tại Hội nghị Tổng kết kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 và chuẩn bị cho kỳ thi năm 2027, vừa được tổ chức tại Đà Nẵng.

Theo Đại tá Nguyễn Anh Tuấn, việc phân tích dữ liệu sau kỳ thi không chỉ là một hoạt động thống kê, tổng hợp kết quả, mà phải trở thành một bộ phận của hệ thống quản trị rủi ro.

“Nếu không có cơ chế so sánh kết quả giữa các môn thi, giữa điểm thi với dữ liệu học tập trước đó, giữa các phòng thi, nhóm thí sinh và các điều kiện tổ chức thi, thì những dấu hiệu bất thường có thể không được phát hiện kịp thời”, Đại tá Nguyễn Anh Tuấn nói.

Theo đại diện A03, việc phân tích sâu những dữ liệu này và công khai kết quả không chỉ có ý nghĩa phòng ngừa tiêu cực mà còn có ý nghĩa rất quan trọng, giúp các địa phương nhìn thẳng vào thực chất của kết quả dạy và học tại địa phương mình.

Nhấn mạnh về nguyên nhân xuất phát từ nhận thức và ý thức trách nhiệm của người tham gia tổ chức thi, Đại tá Nguyễn Anh Tuấn cho rằng dù có trang bị các giải pháp kỹ thuật như camera giám sát, kỳ thi vẫn không thể an toàn nếu người thực hiện thiếu trách nhiệm, không tuân thủ nguyên tắc hoặc cố tình vi phạm.

Đại tá Nguyễn Anh Tuấn đề xuất cần xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, có năng lực chuyên môn, nhận thức đầy đủ, chấp hành quy định pháp luật, đồng thời bổ sung chế tài xử lý nghiêm khắc để cán bộ không dám và không có điều kiện vi phạm.

Bên cạnh đó, đại diện A03 cho rằng quy mô kỳ thi quá lớn, có tới 1,2 triệu thí sinh, gần 2.500 điểm thi với hơn 200.000 cán bộ, giáo viên tham gia coi thi trong cùng thời điểm, tạo nhiều khó khăn, gây áp lực lớn đối với bảo đảm an ninh, an toàn, nhận diện, phòng ngừa đầy đủ các nguy cơ tiêu cực.

Ngoài ra, sự phát triển của công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo (AI), cùng các thiết bị gian lận tinh vi như tai nghe siêu nhỏ, camera ngụy trang, tiếp tục đặt ra thách thức mới.

Để ứng phó, Đại tá Nguyễn Anh Tuấn kiến nghị nhiều giải pháp, trong đó cần bổ sung thiết bị kiểm tra an ninh cầm tay, camera giám sát tại các điểm thi. Nghiên cứu phần mềm tự động đánh số báo danh, xếp phòng thi ngẫu nhiên.

Tăng cường việc kiểm tra, giám sát theo hướng đột xuất, bí mật ở các khâu coi thi. Thiết lập kênh tiếp nhận thông tin tố giác gian lận bảo mật.

Đại diện A03 cũng đề xuất đẩy nhanh các điều kiện để tiến tới tổ chức thi trên máy tính, qua đó giảm thiểu nguy cơ tiêu cực xuất phát từ yếu tố con người.