Trẻ em đang bị "bỏ rơi" trong 1000 ngày đầu đời

Dân trí Theo nghiên cứu của tổ chức y tế thế giới (WHO), 1000 ngày của trẻ em được tính từ lúc bắt đầu thai kỳ đến khi trẻ tròn 2 tuổi là “cửa sổ cơ hội” duy nhất của cơ hội để định hình tương lai khỏe mạnh hơn và thịnh vượng hơn. Tuy nhiên, Việt Nam đang “bỏ rơi” việc chăm sóc trẻ ở giai đoạn này.

Thông tin trên được PGS.TS.NGND Nguyễn Võ Kỳ Anh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục phát triển tiềm năng con người đưa ra tại Diễn đàn tham vấn và đề xuất chính sách cải thiện cơ hội chăm sóc, giáo dục sớm trẻ em từ 0-3 tuổi tổ chức sáng nay 12/11 tại Hà Nội.

Trẻ em đang bị "bỏ rơi" trong 1000 ngày đầu đời - 1

Trẻ em mới sinh cần được nâng niu chăm sóc đặc biệt

Não của em bé là một bí ẩn

PGS.TS.NGND Nguyễn Võ Kỳ Anh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục phát triển tiềm năng con người cho biết, sự phát triển trong những năm đầu đời là giai đoạn phát triển quan trọng nhất của một con người, đó là “Giai đoạn vàng”, “Cửa sổ của cơ hội”, là nền tảng cho sự phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần, cũng như văn hóa và nhận thức trong tương lai của cả cuộc đời.

PGS.TS.NGND Nguyễn Võ Kỳ Anh phân tích: Não của em bé còn là một bí ẩn mà các nhà khoa học trên thế giới chỉ mới bắt đầu làm sáng tỏ. Người ta biết rằng hầu hết các tế bào não đã hình thành từ trước khi sinh. Nhưng trong 3 năm đầu đời nếu trẻ được sống trong môi trường chăm sóc, giáo dục sớm đúng đắn, đa dạng, được cung cấp những trải nghiệm phong phú kích hoạt não trẻ sớm ngay từ giai đoạn này, trẻ sẽ hình thành nên hàng tỉ các kết nối và mạng lưới thần kinh dày đặc trên bộ não, giúp trẻ đạt được những tiềm năng trí lực tối đa cho cả cuộc đời.

Các nhà khoa học gọi cái mạng lưới đâm nhánh chằng chịt này là “rừng tế bào thần kinh”. Một trẻ 3 tuổi khỏe mạnh bình thường có số lượng các khớp thần kinh kết nối giữa các tế bào não nhiều hơn gấp 2 lần so với người trưởng thành. Điều này là bởi vì sau 10 – 11 tuổi, não trẻ bị mất đi các khớp thần kinh mà chúng không sử dụng đến.

Nếu bỏ qua cơ hội chỉ đến một lần trong đời lúc thì tiềm năng não bộ của trẻ sẽ giảm dần theo quy luật “sử dụng nó hay đánh mất nó”, nghĩa là giáo dục càng muộn thì tiềm năng có được của con người được phát huy càng ít.

PGS.TS.NGND Nguyễn Võ Kỳ Anh cho hay, ngày nay các nhà khoa học đã khẳng định 3 năm đầu đời là giai đoạn rất quan trọng của sự phát triển não. Trong đó từ 0 – 2 tuổi là thời kỳ phát triển của não phải (đây là giai đoạn thần đồng); từ 3- 4 tuổi là giai đoạn chuyển tiếp sang thời kỳ của não trái. Còn từ 6 - 8 tuổi là thời kỳ của não trái. Theo thuyết phát triển trí lực của nhà giáo dục học Shichida người Nhật Bản: Sự tăng tiến này giống như hình tam giác cân, lúc 0 tuổi (thời kỳ thai nhi) phát triển nhanh nhất chính là đáy của tam giác, lúc 8 tuổi là đỉnh của tam giác, trí lực không phát triển rõ rệt nữa, và sau đó con người chỉ có thể phát triển kỹ năng và tri thức.

Việt Nam chưa coi trọng giai đoạn phát triển “thần đồng” của trẻ

Bác sĩ Nguyễn Trọng An chuyên gia cao cấp CS&BV trẻ em cho biết, hiện tại Việt Nam vẫn đứng trong danh sách những quốc gia có tỷ lệ trẻ em bị suy dinh dưỡng thể thấp còi cao nhất thế giới (tỷ lệ năm 2013 là 29,7%). Bên cạnh đó, Việt Nam vẫn đứng trong danh sách những quốc gia có tỷ lệ trẻ em bị tử vong và tàn tật Tai nạn thương tích cao nhất trong khu vực Đông Nam Á, số lượng trẻ em tử vong do TNTT trung bình hàng năm là 7.000 em.

Bác sĩ An nhận định: “Việt Nam chúng ta đang chưa thưc sự quan tâm đúng mức và đầu tư có chất lượng để chăm sóc trẻ em trong 3 năm đầu đời, trong từng gia đình cũng như các dịch vụ xã hội, hiện tại chúng ta đang làm ngược với thế giới là giải tán hệ thống nhà trẻ để chăm sóc trẻ dưới 3 tuổi mà chỉ tập trung vào phát triển mẫu giáo 5 tuổi và cấp học cao hơn. Ngành y tế chưa chú trọng y tế dự phòng cho trẻ lứa tuổi từ 0 – 3; chưa đảm bảo bình đẳng về cơ hội phát triển cho mọi trẻ em”.

Trẻ em đang bị "bỏ rơi" trong 1000 ngày đầu đời - 2

Cha mẹ chính là người thầy đầu tiên ảnh hưởng sâu sắc đến đứa trẻ

Thạc sĩ Hoa Hữu Vân – Phó Vụ trưởng vụ Gia đình, Bộ VHTTDL cho rằng, gia đình là môi trường đầu tiên mang tính quyết định đối với sự hình thành nhân cách con người ngay từ thủa lọt lòng… Giáo dục sớm cho trẻ phải bắt đầu từ gia đình và cộng đồng.

Đồng quan điểm, PGS.TS Từ Đức Văn, khoa tâm lý – giáo dục trường ĐH Sư phạm Hà Nội cho biết, các nhà giáo dục đã khẳng định gia đình là trường học đầu tiên. Cha mẹ chính là người thầy đầu tiên ảnh hưởng sâu sắc đến đứa trẻ. Chính vì trẻ nhỏ trong độ tuổi từ 0 – 3 tuổi chủ yếu được chăm sóc và nuôi dưỡng trong môi trường gia đình nên việc áp dụng giáo dục sớm tại gia đình là thực sự cần thiết để không lãng phí tiềm năng của trẻ.

Tuy nhiên, đứng về khía cạnh xã hội, PGS.TS Từ Đức Văn cho rằng, hiện nay hệ thống nhà trẻ, các trường mầm non không đáp ứng nhu cầu chăm sóc – giáo dục trẻ thơ do thiếu phòng học, thiếu phương tiện học liệu. Các cơ sở giáo dục mầm non công lập chủ yếu là ưu tiên huy động trẻ em mẫu giáo đến trường để đảm bảo hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non 5 tuổi, do đó trẻ dưới 3 tuổi tỷ lệ đến trường lớp mầm non còn rất thấp. Hàng năm, có đến 3 triệu trẻ em lứa tuổi này không được hưởng quyền lợi học tập tại các cơ sở giáo dục mầm non đặc biệt là trẻ em vùng sâu vùng xa.

Theo ông Vũ Oanh, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam, với dân số hơn 90 triệu người, Việt Nam nằm trong nhóm 14 quốc gia đông dân nhất thế giới. Tuy nhiên, nguồn nhân lực của Việt Nam còn yếu về trình độ chuyên môn cũng như kỹ năng công việc, mà nguyên nhân chủ yếu là từ hệ thống đào tạo còn lạc hậu và chậm phát triển. Trong đó, điều đặc biệt quan trọng là chúng ta chưa có sự quan tâm đúng mức tới giai đoạn giáo dục sớm trẻ em từ trong thai và từ 0 đến 6 tuổi.

Tại diễn đàn, các đại biểu đều khuyến nghị đề xuất bổ sung sửa đổi chính sách, pháp luật về trẻ em, chú trọng quan tâm đầu tư chăm sóc giáo dục phát triển trẻ em từ 0- 3 tuổi. Theo đó, phải Luật hóa quyền của trẻ được hưởng các dịch vụ chăm sóc y tế và giáo dục cho sự phát triển toàn diện, đặc biệt ưu tiên trong 1000 ngày đầu đời.

Tăng cường vai trò, trách nhiệm của cha mẹ, gia đình vào việc thực hiện các chính sách liên quan đến trẻ em và chính sách về hôn nhân và gia đình. Đặc biệt, nhà nước và xã hội cần xác định vị trí, vai trò của giáo dục sớm tại gia đình là một bộ phận quan trọng của giáo dục quốc dân. Các bậc phụ huynh phải được trả lại vị trí là người đồng hành cùng gia đình trong sự nghiệp giáo dục sớm nói riêng và giáo dục nói chung cho mọi trẻ em.

Hồng Hạnh

 

MỚI NHẤT
Sẽ thi tuyển một số chức danh lãnh đạo để nâng cao nguồn nhân lực
Sẽ thi tuyển một số chức danh lãnh đạo để nâng cao nguồn nhân lực

(Dân trí) - Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tỉnh Cà Mau cho biết từng bước thực hiện thi tuyển một số chức danh cán bộ lãnh đạo, quản lý để tăng tính cạnh tranh và tạo điều kiện cho cán bộ trẻ có cơ hội cống hiến.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 08:50

“Sinh viên số” giải oan cho công nghệ
“Sinh viên số” giải oan cho công nghệ

(Dân trí) - Một cuộc hội thảo mới đây cho rằng, học sinh sinh viên thời kĩ thuật số tiếp xúc với công nghệ để chơi là chủ yếu. Nhiều người đã lên tiếng giải oan cho việc “số hóa”.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 08:13

Quảng Bình: Không tiếp khách nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam
Quảng Bình: Không tiếp khách nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam

(Dân trí) - Chiều 12/11, trao đổi với Dân trí, ông Đoàn Đức Liêm, Giám đốc Sở GD&ĐT Quảng Bình cho biết, Sở vừa ra văn bản không tiếp khách đến chúc mừng dịp kỷ niệm 70 năm nền Giáo dục Cách mạng Việt Nam và kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 07:44

Lạng Sơn: Sa thải cô giáo mầm non nhốt trẻ
Lạng Sơn: Sa thải cô giáo mầm non nhốt trẻ

Chiều 12/11, ông Vi Văn Tuấn, Chủ tịch UBND xã Xuân Mai, huyện Văn Quan, Lạng Sơn cho biết, Hội đồng kỷ luật huyện Văn Quan đã tiến hành họp bàn, xem xét mức độ sai phạm của hai cô giáo Hoàng Thị Thủy và Hoàng Thanh Tâm, giáo viên trường mầm non xã Xuân Mai.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 07:30

630.000 thí sinh Hàn Quốc bước vào kỳ thi đại học “sinh tử”
630.000 thí sinh Hàn Quốc bước vào kỳ thi đại học “sinh tử”

(Dân trí) - Ngày 12/11, các thí sinh Hàn Quốc đã chính thức bước vào kỳ thi đại học hằng năm. Nhằm đảm bảo cho một kỳ thi diễn ra tốt đẹp, chính phủ Hàn Quốc đã tiến hành nhiều biện pháp như kiểm soát giao thông và giảm tiếng ồn xung quanh các địa điểm thi.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 07:26

Tuyên dương 64 giáo viên “cắm bản” tiêu biểu cả nước
Tuyên dương 64 giáo viên “cắm bản” tiêu biểu cả nước

(Dân trí) - Tối qua (12/11), 64 giáo viên “cắm bản” tiêu biểu đang công tác tại 64 huyện nghèo trên cả nước đã được tuyên dương tại Hà Nội trong chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô”.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 02:30

Học sinh Đà Nẵng thi hiểu biết về Cộng đồng ASEAN
Học sinh Đà Nẵng thi hiểu biết về Cộng đồng ASEAN

(Dân trí) - Ngày 12/11, tại Đà Nẵng đã diễn ra Cuộc thi tìm hiểu về ASEAN và Cộng đồng ASEAN cho học sinh THPT khu vực miền Trung.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 12:49

Phụ huynh bất bình với nhiều khoản thu không hợp lý
Phụ huynh bất bình với nhiều khoản thu không hợp lý

(Dân trí) - Một số khoản nộp đầu năm của học sinh Trường Tiểu học số 1 Khe Sanh (huyện Hướng Hóa, Quảng Trị) được cho là không phù hợp. Có khoản nộp đối với học sinh bán trú ở trường này cũng cao hơn so với các trường trên địa bàn.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 12:20

Chất lượng các giáo sư, phó giáo sư ngày càng nâng cao
Chất lượng các giáo sư, phó giáo sư ngày càng nâng cao

(Dân trí) - Số ứng viên có các công trình khoa học đăng trên các tạp chí quốc tế uy tín ngày càng tăng lên; các giáo sư, phó giáo sư mới ngày càng được trẻ hóa, trình độ ngoại ngữ ngày càng nâng cao; tỉ lệ giảng viên trong tổng số 522 GS, PGS mới của năm nay cao hơn so với các năm trước…

Thứ sáu, 13/11/2015 - 12:05

Giáo viên cắm bản vùng cao sắp về hưu vẫn không nguôi trăn trở
Giáo viên cắm bản vùng cao sắp về hưu vẫn không nguôi trăn trở

(Dân trí) - Cô giáo Lê Thị Hằng (huyện Lang Chánh, Thanh Hóa) và nhiều giáo viên cắm bản ở những vùng xa xôi, khó khăn nhất của đất nước đã gửi gắm những tâm sự xúc động về nghề giáo trong chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô 2015”.

Thứ năm, 12/11/2015 - 05:10

Tân nữ giáo sư Toán học Việt Nam: Đừng bắt giới trẻ “nhịn đói” để làm khoa học
Tân nữ giáo sư Toán học Việt Nam: Đừng bắt giới trẻ “nhịn đói” để làm khoa học

(Dân trí) - Tân nữ giáo sư toán học thứ 2 của Việt Nam Lê Thị Thanh Nhàn: “Thời chúng tôi và những thế hệ đi trước có thể ăn đói, chịu đựng khó khăn mà vẫn say mê làm khoa học và cống hiến, nhưng đừng yêu cầu các bạn trẻ thời nay phải thế”.

Thứ năm, 12/11/2015 - 04:16

Tôn vinh 522 tân Giáo sư, Phó giáo sư năm 2015
Tôn vinh 522 tân Giáo sư, Phó giáo sư năm 2015

(Dân trí) - Sáng 12/11, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình, Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước đã long trọng tổ chức lễ công bố Quyết định trao Giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Giáo sư, Phó giáo sư năm 2015. Theo đó, Việt Nam có thêm 52 Giáo sư và 470 Phó giáo sư.

Thứ năm, 12/11/2015 - 02:21

ĐÁNG QUAN TÂM
Học sinh Việt Nam đoạt 11 huy chương bạc và đồng tại cuộc thi quốc tế IMSO
Học sinh Việt Nam đoạt 11 huy chương bạc và đồng tại cuộc thi quốc tế IMSO

(Dân trí) - 11 học sinh của Việt Nam thuộc trường Ngôi Sao Hà Nội tham dự kỳ thi Olympic Toán và Khoa học Quốc tế (IMSO) đã xuất sắc đoạt được 11 tấm Huy chương, trong đó có 2 Huy chương Bạc và 9 Huy chương Đồng.

Thứ năm, 12/11/2015 - 11:57

Con học giới tính, phụ huynh “đỏ mặt”
Con học giới tính, phụ huynh “đỏ mặt”

Chương trình giáo dục tiểu học hiện nay đang áp dụng lồng ghép giữa kiến thức cơ bản với các vấn đề về giới tính, đặc biệt là dạy kỹ năng sống cho học sinh đề cập nhiều bài học liên quan tới giới tính. Tuy nhiên, không ít phụ huynh cảm thấy “đỏ mặt” khi chứng kiến học sinh tiểu học thuộc lòng những câu từ giới tính nhạy cảm.

Thứ năm, 12/11/2015 - 09:40

Từ bỏ Facebook sẽ đem lại cuộc sống hạnh phúc hơn?
Từ bỏ Facebook sẽ đem lại cuộc sống hạnh phúc hơn?

(Dân trí) - Một nghiên cứu khoa học mới đây đã chỉ ra rằng những người không sử dụng mạng xã hội Facebook trong vòng một tuần sẽ cảm thấy thỏa mãn về cuộc sống của mình hơn và phần lớn trong số đó cho rằng họ có một cuộc sống hạnh phúc.

Thứ năm, 12/11/2015 - 07:18

Bộ Giáo dục "bác" thông tin khai tử môn Lịch sử
Bộ Giáo dục "bác" thông tin khai tử môn Lịch sử

(Dân trí) - Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển cho biết, lịch sử cũng sẽ đứng độc lập như một môn tự chọn trong chương trình trung học phổ thông, dành cho những học sinh chọn thi đại học vào các khối có tuyển sinh môn Lịch sử.

Thứ năm, 12/11/2015 - 07:11

Vẻ đẹp “tỏa nắng” của các nữ sinh năm cuối
Vẻ đẹp “tỏa nắng” của các nữ sinh năm cuối

(Dân trí) - Nụ cười rạng ngời của các nữ sinh thể hiện sự tự tin khi bước qua ngưỡng cửa cuộc đời, chia tay mái trường, bạn bè, thầy cô.

Thứ năm, 12/11/2015 - 06:28

Góp lúa giúp sinh viên nghèo được đến trường
Góp lúa giúp sinh viên nghèo được đến trường

(Dân trí) - Hàng chục suất học bổng đã được trao đến các em sinh viên trước ngày nhập trường là những phần quà ý nghĩa, thể hiện sự tâm huyết, được góp từ thành quả lao động của nhiều gia đình bà con nông dân ở huyện Triệu Phong (Quảng Trị).

Thứ năm, 12/11/2015 - 05:00

Trường tiểu học quy định học sinh đi chắp tay sau lưng
Trường tiểu học quy định học sinh đi chắp tay sau lưng

(Dân trí) - Một trường tiểu học ở Anh mới đây đã ra quy định buộc các học sinh phải để tay ra sau lưng khi đi trong hành lang ở trường. Tuy nhiên, quy định trên ngay lập tức đã vấp phải sự phản đối của phụ huynh.

Thứ tư, 11/11/2015 - 09:27

Tạm đình chỉ hiệu trưởng để làm rõ nghi vấn ăn bớt khẩu phần ăn của trẻ
Tạm đình chỉ hiệu trưởng để làm rõ nghi vấn ăn bớt khẩu phần ăn của trẻ

(Dân trí) - Ngày 11/11, thông tin từ Phòng GD&ĐT huyện Nghi Xuân (Hà Tĩnh) cho biết đã ra quyết định tạm đình chỉ 15 ngày đối với bà Nguyễn Thị Duyên, Hiệu trưởng Trường Mầm non Xuân Phổ để làm rõ có hay không chuyện nhà trường ăn bớt khẩu phần ăn của học sinh.

Thứ tư, 11/11/2015 - 09:24

Xót xa cảnh cậu học sinh giỏi trong căn nhà tạm rách nát
Xót xa cảnh cậu học sinh giỏi trong căn nhà tạm rách nát

(Dân trí) - Hoàn cảnh của em Trần Văn Tải học sinh lớp 12 A9 trường THPT Nghi Lộc 5, Nghệ An thật đau lòng, bố bị bệnh tâm thần lang thang suốt ngày ngoài đường, người mẹ nghèo với nghề nông liên tục đau yếu nhưng vẫn quyết tâm cho con học. Nhưng, đến nay sức mẹ nghèo đã kiệt, Tải xin nghỉ học để mẹ bớt gánh nặng.

Thứ tư, 11/11/2015 - 08:44

Học thứ bảy, nghỉ thứ năm từ hàng chục năm nay
Học thứ bảy, nghỉ thứ năm từ hàng chục năm nay

(Dân trí) - Từ khi chia tách tỉnh Quảng Nam và Đà Nẵng (năm 1999), học sinh Đà Nẵng các cấp THCS và THPT đã được tổ chức lịch học thứ bảy, nghỉ học thứ năm. Và hầu như chưa ghi nhận trường hợp phụ huynh nào bày tỏ phản đối lịch học này ở các trường trên địa bàn thành phố.

Thứ tư, 11/11/2015 - 07:30

Thú vị với cách đặt tên lớp học theo tên các hòn đảo Việt Nam
Thú vị với cách đặt tên lớp học theo tên các hòn đảo Việt Nam

(Dân trí) - Kể từ ngày 9/11, các lớp học ở Trường THPT Nhân Việt (quận Tân Phú, TPHCM) đều có một tên gọi riêng thay đặt tên theo thứ tự A, B, C như trước kia. Việc đặt lên lớp gắn với tên các hòn đảo của đất nước gợi lên tình cảm hướng về biển đảo của học sinh.

Thứ tư, 11/11/2015 - 05:05

Người thầy bỏ tiền tỷ để làm thiết bị thí nghiệm tặng trường học
Người thầy bỏ tiền tỷ để làm thiết bị thí nghiệm tặng trường học

(Dân trí) - Trước tình trạng “học chay” của nhiều trường học, thầy giáo Trương Anh Tuấn mặc dù đã nghỉ hưu nhưng hàng ngày vẫn say mê nghiên cứu, chế tạo các thiết bị thí nghiệm độc đáo. Nhiều sản phẩm mới được ông tặng miễn phí cho các trường học với tổng trị giá lên đến tiền tỷ.

Thứ tư, 11/11/2015 - 03:05