"Ngọc Hoàng" Quốc Trượng: Tôi không có tiền, vàng tiết kiệm

"Nghệ sĩ không có tuổi nghỉ hưu"

Về hưu, nhiều nghệ sĩ thấy chống chếnh vì bỗng nhiên… nhàn quá, NSND Quốc Trượng thì sao?

- Tôi chính thức nghỉ hưu từ ngày 1/1 năm nay, trước đó là thời gian "chờ" nghỉ hưu 1 năm. Tôi không thấy hụt hẫng vì mình vẫn làm việc, nghệ sĩ thì không có tuổi nghỉ hưu, khi còn đam mê, chúng tôi vẫn cống hiến cho nghệ thuật.

Hiện tại, tôi là Uỷ viên ban chấp hành Hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, thi thoảng vẫn chấm thi ở các liên hoan, hội diễn nên cũng khá bận rộn. Khi ngồi “ghế nóng”, chúng tôi phải xem mấy chục vở diễn nhưng luôn làm việc công tâm, không có sự ưu ái cho đơn vị, nhà hát nào.

Về nghỉ hưu có nhiều thời gian hơn nhưng khán giả ít thấy NSND Quốc Trượng trên sân khấu hay tham gia phim truyền hình?

- Tôi là người rất say nghề nhưng không phải vai nào mình cũng nhận. Phải xem vai đó có hay, có hiệu ứng tốt không? Tôi không kiêu kỳ mà kén vai để giữ hình ảnh của một NSND, nguyên Giám đốc một nhà hát nghệ thuật.

Nhiều người tò mò, cuộc sống của NSND Quốc Trượng hiện tại?

- Tôi có nhiều thời gian hơn cho gia đình. Lúc rảnh rỗi tôi xem tivi, chăm cây cối, làm thơ. Thi thoảng, tôi cũng vào bếp nấu ăn cho vợ, con.

Năm vừa rồi, tôi cũng tham gia giảng dạy tại Khoa Sân khấu, Điện ảnh và Viết văn, Trường Đại học Văn hoá nghệ thuật Quân đội. Khi đi dạy học, tiếp xúc với các em sinh viên, tôi thấy mình trẻ trung hơn.

Tôi cũng nhiệt tình truyền dạy cho các bạn trẻ những kiến thức, mong họ có chuyên môn tốt, yêu nghề đã chọn.

Nhắc đến Quốc Trượng, người ta thường gọi anh là “Ngọc Hoàng đời đầu” của chương trình “Táo quân”, vai diễn này đến với anh thế nào?

- Thời đó, đạo diễn, NSND Khải Hưng mời tôi làm tiểu phẩm hài trong Gặp nhau cuối tuần. Đó không phải nhân vật Ngọc Hoàng của chương trình Táo quân phát vào đêm 30 Tết mà là tiểu phẩm hài có nhân vật Ngọc Hoàng phát vào cuối tuần, cũng có người lên chầu, tâu bẩm, cũng diễn cùng Xuân Bắc, Công Lý, Tự Long… nên mọi người hay gọi tôi là "Ngọc Hoàng đầu tiên".

Sau đó, tôi cũng làm tiểu phẩm hài cùng bác Phạm Bằng hay Quang Thắng, Quốc Khánh… Nhưng vì cũng bận công việc quản lý nên tôi đã rút lui, không diễn nữa.

Khi được khán giả gọi là “Ngọc Hoàng đời đầu của Táo quân”, anh có áp lực không?

- Khi được gọi là "Ngọc Hoàng đầu tiên của Táo quân" tôi khá bất ngờ nhưng không áp lực. Những năm sau này không tham gia chương trình, nhưng tôi vẫn theo dõi Táo quân và thấy rằng, các nghệ sĩ diễn rất duyên dáng trên sân khấu.

Tôi từng làm Phó Giám đốc Nhà hát Chèo Quân đội, sau đó có hơn 10 năm làm Giám đốc nhà hát với vai trò chỉ đạo nghệ thuật nên khá bận rộn. Vào ngày Tết, tôi vẫn xem Táo quân, khi biết chương trình sẽ dừng lại tôi khá buồn.

Nhưng có lẽ, ê-kíp sẽ làm một chương trình thay thế để phục vụ khán giả tối 30 Tết. Tôi hy vọng, dù là chương trình gì thì cũng mang tới cho khán giả những tiếng cười ấm áp ở thời điểm chuyển giao sang năm mới.

Anh còn giữ mối quan hệ với các đồng nghiệp, đàn em của “Táo quân” không?

- Tôi vẫn thường gặp gỡ các nghệ sĩ ấy trong các sự kiện của ngành sân khấu. Mọi người đều dành cho nhau những tình cảm tốt đẹp.

Khán giả vẫn tò mò, vì sao Quốc Trượng lại chọn hát chèo? Nhà anh có ai làm nghệ thuật không?

- Nhà tôi không có ai làm nghệ thuật. Nhưng từ nhỏ, tôi thích hát lắm, những dịp Tết Trung thu, tôi là "hạt nhân" văn nghệ của địa phương. Tôi rất thích chương trình Dân ca và nhạc cổ truyền của Đài tiếng nói Việt Nam. Dù lúc đó đang gặt lúa hay đi cày, tôi cũng ngồi nghỉ để nghe hết chương trình mới làm tiếp.

Học xong cấp ba, tôi có ý định thi vào Trung cấp Văn hóa nghệ thuật Hà Bắc (nay là trường Trung cấp Văn hóa, Nghệ thuật, Du lịch Bắc Ninh). Nhưng sau đó, Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội về địa phương tuyển sinh, tôi dự thi và trúng tuyển hệ đại học đầu tiên của ngành Kịch hát dân tộc nên đã về Hà Nội học.

Khi biết em trai muốn học chèo, anh trai tôi đang làm ở Sở Tài chính Bắc Ninh bảo "Thôi, đi học tài chính đi, văn nghệ văn gừng làm gì", nhưng khi tôi quyết tâm thì bố mẹ cũng ủng hộ.

Thời sinh viên nhiều "sóng gió”, đi buôn cùng nghệ sĩ Xuân Hinh

Thời sinh viên đi học xa nhà chắc hẳn rất đáng nhớ với anh?

- Khi vào trường Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội, tôi học chung lớp với Xuân Hinh, Hồng Ngát. Hồi ấy, vì đói quá nên tôi và anh Xuân Hinh đã rủ nhau đi... buôn rượu.

Cứ thứ 6 hàng tuần, chúng tôi vay tiền bạn, đi xe khách về Bắc Ninh mua rượu, xong mang lên Hà Nội bán, cũng có lãi một chút nên chúng tôi có thể trả tiền bạn và trang trải cuộc sống thời sinh viên.

Có kỷ niệm làm tôi nhớ mãi là một lần đi buôn, anh Xuân Hinh đã cẩn thận giấu rượu xuống ba lô rồi nhưng mải đọc báo nên khi đi qua Ga Yên Viên thì bị lấy mất hàng. Hai chúng tôi "dở mếu dở khóc" vì vay bạn tiền đi lấy hàng nên không biết lấy tiền đâu trả lại. Rất lâu sau đó, chúng tôi mới trả hết số tiền đã vay ấy.

Ngoài rượu, tôi và anh Xuân Hinh còn đi buôn chè Thái Nguyên, khoai sắn… Chúng tôi có khoảng 6 năm buôn bán như vậy và cũng lo được tiền ăn, tiền học ngày đó.

Người ta nói Quốc Trượng và Xuân Hinh có cách diễn rất giống nhau. Có phải vì học cùng lớp mà các anh có cách diễn tương đồng như vậy?

- Hồi đó, tôi và anh Xuân Hinh học ở Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội nhưng đã biết tiết kiệm tiền để gặp “vua hề chèo”, NSND Mạnh Tuấn - khi ấy làm việc tại Nhà hát Chèo Việt Nam - để xin học thêm.

Thầy Mạnh Tuấn đã dạy chúng tôi làm hề cu Sứt, hề chanh, hề chóp, hề bột, hề hát rong, hề leo… Trong sân khấu chèo, vai hề mang đến sự lạc quan, tiếng cười cho khán giả. Từ những bài giảng của thầy, tôi cũng lên sân khấu với những vai diễn đóng hề ấy.

Có lẽ khán giả yêu Quốc Trượng nên cũng nhớ mãi nhân vật hề. Bây giờ ra ngoài đường, vẫn có người nhận ra Quốc Trượng và hỏi han. Tôi luôn thấy trân trọng tình cảm của khán giả dành cho mình. 

Anh phản ứng thế nào khi mọi người gọi là đại gia, có nhà đất khắp Hà Nội?

- Tôi quan niệm, nhà cửa, đất đai là vật ngoài thân. Thú thật tôi nghèo, không có tiền hay vàng tiết kiệm đâu. Tôi chỉ là nghệ sĩ bình thường, không giàu có, đại gia như nhiều người đồn đoán nhưng gia đình tôi luôn bình yên, hạnh phúc.

Hơn 20 năm bên nhau, Quốc Trượng và bà xã kém nhau 13 tuổi có một gia đình êm ấm. Anh chị có bí quyết nào để luôn giữ gìn hạnh phúc?

- Bà xã tôi là NSƯT Lâm Thanh, hiện là Trưởng đoàn diễn 2 của Nhà hát Chèo Quân đội. Tôi và Lâm Thanh quen biết nhau khi được đài truyền hình mời tham gia vở chèo Cá mè đè cá chép. Tôi đóng một vai hề trong khi Lâm Thanh vào vai nữ chính. Sau đó cảm mến và yêu nhau.

Trước đó, tôi có hai lời thề: Không lấy vợ trong nghề và khi nào lên NSƯT thì mới kết hôn. Nhưng khi gặp bà xã, tôi chỉ giữ đúng một lời thề là có danh hiệu NSƯT thì mới làm đám cưới. Tôi được phong NSƯT vào năm 2001 và cuối năm đó tôi cũng chính thức từ giã cuộc sống độc thân.

Trong 25 năm gắn bó bên nhau, chúng tôi luôn tôn trọng, hỏi ý kiến nhau về mọi việc trong nhà, vì thế mọi thứ đều dễ chịu, êm ấm.

Quốc Trượng có phải là người chồng lãng mạn?

- Tôi vẫn hay tặng hoa cho vợ mỗi khi có dịp. Chúng tôi cùng làm nghề, quá hiểu nhau rồi nên không có chuyện ghen tuông lẫn nhau.

Tôi có 2 con: Con gái đầu sinh năm 2003 học năm cuối khoa Kinh tế Quốc tế, Học viện Quốc tế (Đại học RMIT) và cậu út học sinh năm 2006, đang học năm thứ 2 ngành công nghệ thông tin - máy tính (Trường Đại học Swinburne). Các con ngoan ngoãn, trưởng thành từng ngày là điều tôi rất vui.

Tính cách nào của bà xã mà anh thích nhất?

- Cô ấy là một người chung thuỷ, hoà đồng với mọi người. Bà xã cũng là người đối nội, đối ngoại chu đáo để tôi yên tâm công tác.

Dù nhà có giúp việc nhưng khi rảnh rỗi, cô ấy vẫn vào bếp để nấu ăn cho chồng con.

Thời gian gần đây, khán giả thấy NSND Quốc Trượng gầy và phong độ hơn, anh có chế độ ăn uống riêng?

- Tôi đã giảm được 10kg so với thời kỳ mập nhất. Ở nhà, tôi cũng ăn uống khoa học hơn. Những ngày không đi công tác, buổi sáng hoặc chiều, tôi chạy bộ quanh khu nhà. Khi tập thể dục, tôi thấy người khoẻ khoắn, nhiều năng lượng hơn.

Xin cảm ơn anh vì những chia sẻ!

Ảnh: Nguyễn Hà Nam