Di tích kinh đô Văn Lang bị chôn dưới bể nước thải:

“Con người đã đối xử thô bạo với văn hóa lịch sử”

(Dân trí) - Quanh câu chuyện UBND tỉnh Phú Thọ cấp đất cho nhà máy Miwon mở rộng xây bể chứa nước thải đè lên một phần đất thuộc khu Di tích lịch sử kinh đô Văn Lang, <i>Dân trí</i> đã có cuộc trao đổi với các nhà khảo cổ học để tìm hiểu rõ vấn đề này.

“Đã là Di tích lịch sử (DTLS), khi ta phá nó đi thì chúng ra sẽ không thể lấy lại được và không còn gì để mà nghiên cứu và cũng chẳng có gì mà bảo tồn” - Phó GS, TS Phạm Minh Huyền, nhà nghiên cứu lịch sử về thời kì văn hóa Đông Sơn chia sẻ với phóng viên Dân trí. 

 

Thưa bà, cảm giác của bà khi được nghe câu chuyện này như thế nào?

 

Là một người Việt Nam, lại là một nhà nghiên cứu khoa học nhiều năm về lĩnh vực này tôi cảm thấy rất buồn, rất đáng tiếc cho một khu DTLS đặc biệt quan trọng như vậy. Tôi nghĩ con người đã đối xử với văn hóa lịch sử đất nước một cách thô bạo. Một khu DTLS như thế là niềm tự hào của tỉnh Phú Thọ và cũng là niềm tự hào của người dân Việt Nam, lẽ ra chúng ta phải trân trọng bảo vệ nó mới đúng.

 

Bà có thể cho biết ý nghĩa và tầm quan trọng của khu di tích Làng Cả?

 

Tỉnh phú Thọ là một tỉnh phong phú nhất Việt Nam về các khu DTLS. Từ năm 1959, khi làm tuyến đường tầu Hà Nội - Lào Cai rất nhiều hiện vật ở khu vực này đã được phát lộ, đó là những đồ đồng, đồ gốm rất đặc sắc của nền văn hóa Đông Sơn.

 

Cho đến nay đã có 3 cuộc khai quật chính thức khu DTLS Làng Cả vào các năm 1974, 1977 và năm 2005. Các nhà khảo cổ đã tìm thấy rất nhiều những ngôi mộ táng lớn cực kì giầu có, với những hiện vật tùy táng được tìm thấy, gồm hàng chục mũi giáo bằng đồng, rìu đồng, các loại đồ gốm và một khu di tích của người cư trú. Bên cạnh những ngôi mộ táng lớn người ta còn phát hiện ra cả những ngôi mộ mang dáng dấp của văn hóa phương bắc.

 

Các nhà khoa học đã chứng minh được rằng, đây là kinh đô thời kì các Vua Hùng. Khu DTLS Làng Cả là nơi định đô của các Vua Hùng ở vùng đất Phong Châu. Tôi nghĩ đây là một khu DTLS cực kì quan trọng đối với giới nghiên cứu.

 

“Con người đã đối xử thô bạo với văn hóa lịch sử” - 1

“Đối với các khu DTLS chúng ta phải gìn giữ, nếu chúng ta không giữ được thì hãy để cho lòng đất giữ”

 

 

Thưa bà, đợt khai quật khảo cổ lần thứ 3 vào năm 2005 các nhà khảo cổ đã tìm thấy những hiện vật gì tại đây? Khu DTLS đó còn nguyên vẹn không?

 

Đợt khai quật lần thứ 3 (năm 2005) chúng tôi thấy đã có rất nhiều khu vực trong khu DTLS Làng Cả đã bị xâm lấn nghiêm trọng, lúc này trong các cuộc hội thảo chúng tôi cũng bàn đến vấn đề bảo tồn khu DTLS này. Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng có câu nói đại ý là “Đối với các khu DTLS chúng ta phải gìn giữ, nếu chúng ta không giữ được thì hãy để cho lòng đất giữ”, tôi đồng ý về quan điểm đó. Chúng ta cố gắng giữ lại được DTLS trọn vẹn càng tốt chứ không nên chia cắt. Bởi vì có những cái nằm trong khu DTLS mà thế hệ của chúng ta chưa nghiên cứu hết, chưa xử lí được thì để lại cho thế hệ của con cháu chúng ta sau này tiếp tục nghiên cứu.

 

Nếu chúng ta không giữ được khu DTLS Làng Cả thì đó có phải là một thất bại?

 

Tôi nghĩ là đó là thất bại, và trách nhiệm đầu tiên phải thuộc về chính quyền địa phương. Chúng ta phải hiểu được giá trị của các khu DTLS, phải cảm nhận và thấy nó như là một phần “máu thịt của mình”.

 

 

* Phó GS, TS Trịnh Sinh - Viện khảo cổ, người đã trực tiếp lên khai quật khu DTLS Làng Cả

Đã từng tham gia khai quật di tích Làng Cả, thế nhưng vào đầu năm 2006 khi UBND tỉnh Phú Thọ cấp đất cho Miwon xây bể chứa nước thải lên một phần khu DTLS, lúc đó ông có kiến gì không?

2 lần với tư cách là trưởng đoàn khảo cổ, lên khai quật khu DTLS Làng Cả vào các năm 1977 và 2005, qua những hiện vật tìm thấy chúng tôi khẳng định đây là kinh đô Văn Lang và là mảnh đất định đô của các Vua Hùng.

Khi mà UBND tỉnh Phú Thọ cấp đất cho Miwon mở rộng trên một phần đất thuộc khu DTLS, các sử gia và các cơ quan ngôn luận lúc đó phản ứng rất mạnh mẽ về chuyện này. Thế nhưng không hiểu sao, các cơ quan ban ngành và tỉnh Phú Thọ, thỏa thuận với nhau như thế nào mà vẫn cấp đất cho Miwon xây bể chứa nước thải lên đó.

Theo tôi, về tâm linh, việc để bể chứa nước thải uế tạp cạnh khu di tích lịch sử quan trọng là điều không thể chấp nhận được, chứ chưa nói đến việc cấp đất cho Miwon mở rộng lại xây bể nước thải nằm đè lên một khu DTLS.

 

 

Hồng Ngân (thực hiện)

Đang được quan tâm