Cần làm rõ vì sao các vụ án “đầu voi, đuôi chuột”

(Dân trí) - “Quốc hội cần giao trách nhiệm cho UB Tư pháp thành lập đoàn giám sát, giám sát trực tiếp việc xử lí một số vụ án lớn, nghiêm trọng. Qua đó, tìm ra nguyên nhân vì sao các vụ án “đầu voi đuôi chuột”, vì sao quá trình điều tra kéo dài...”

Đại biểu Huỳnh Nghĩa (Đà Nẵng) đã đề nghị như vậy trong buổi thảo luận sáng nay (24/10) về công tác phòng ngừa, chống vi phạm pháp luật và phạm tội, công tác truy tố, xét xử…

“Khủng long biến thành thạch sùng”

Từ báo cáo của Chính phủ, đại biểu Huỳnh Nghĩa đánh giá, các ngành tố tụng đã dám nhìn thẳng sự thật, nhìn thấy sai, thừa nhận sai và sửa sai bằng các quyết định đình chỉ điều tra, tuyên xử bị cáo không phạm tội mà VKS đã truy tố. Tuy nhiên, từ các con số trong báo cáo Chính phủ, ông Nghĩa cho rằng, công tác điều tra truy tố còn nhiều bất cập.

Theo ông Nghĩa, các báo cáo còn thiếu phụ lục kèm theo là một danh sách rất quan trọng, danh sách các điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán, hội thẩm nhân dân đã trực tiếp làm oan sai hoặc bỏ lọt tội phạm. Ông đề nghị, đối với những cán bộ cơ quan tiến hành tố tụng gây oan sai cho công dân cũng phải có chế tài xử lí.

Ông cho rằng, đã đến lúc vấn đề bỏ lọt tội phạm và gây oan sai trong tố tụng hình sự cần được Quốc hội xem xét một cách nghiêm túc.

Cũng theo đại biểu này, việc xử lí một số vụ án lớn thường quá kéo dài, dẫn đến đình chỉ vụ án, thay đổi tội danh hoặc xử lí quá nhẹ khiến cử tri không đồng tình. Ông đề nghị: “Quốc hội giao trách nhiệm cho Uỷ ban tư pháp thành lập đoàn giám sát trực tiếp, giám sát việc xử lí một số vụ án lớn, nghiêm trọng mà dư luận đặc biệt quan tâm, qua đó tìm ra nguyên nhân vì sao các vụ án “đầu voi, đuôi chuột” vì sao quá trình điều tra kéo dài, xử lí không nghiêm”.

Vấn đề liên quan đến các vụ án lớn lập tức được đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) chia sẻ. Ông dẫn chứng một số vụ án lớn do cơ quan cấp bộ tiến hành điều tra, tuyên truyền rầm rộ, nhưng rồi từ “khủng long biến thành thạch sùng”. Có những trường hợp phải trả lại hồ sơ hai lần để bổ sung, có trường hợp toà đang xử phải dừng để điều tra tiếp… Ông Thuyết đặt câu hỏi, điều này nói lên là nghiệp vụ kém hay ý thức trách nhiệm kém.

Về xét xử, trong số đơn xin giám đốc thẩm, tái thẩm được Toà án NDTC và toà án các tỉnh xem xét thì đã có 10% Toà án NDTC và toà án nhân dân các tỉnh phải ra quyết định kháng nghị. Tỉ lệ này theo đại biểu Thuyết là cao và ông đề nghị, Toà án cố gắng để hạn chế những xét xử sai.

Pháp luật môi trường đồ sộ, nhưng…

Vấn đề có tính thời sự hiện nay là vi phạm môi trường đã ghi nhận trăn trở của đại biểu Lê Thị Nga (Thanh Hoá). Theo bà Nga chúng ta có Luật Bảo vệ môi trường và vấn đề bảo vệ môi trường được qui định trong một số luật khác cùng 300 văn bản dưới luật.

Cần làm rõ vì sao các vụ án “đầu voi, đuôi chuột” - 1
Lúng túng trong xử lí tội phạm môi trường là vấn đề đại biểu Lê Thị Nga nhấn mạnh. (Ảnh: TTX).

Tuy có hệ thống pháp luật đồ sộ như thế, nhưng khi có vi phạm xảy ra chúng ta vẫn lúng túng. Bà Nga dẫn chứng, những vi phạm của Vedan, Miwon… chúng ta không biết xử lí thế nào.

Đơn giản như việc đình chỉ hoạt động của Vedan, Bộ bảo địa phương phải tiền hành, trong khi địa phương lại đề nghị Bộ thực hiện và đến lúc này cuộc tranh luận hai bên vẫn chưa ngã ngũ.

Cũng theo bà Nga, chúng ta không thể xử lí hình sự với hành vi vi phạm gây ô nhiễm nguồn nước của tổ chức. Chỉ có thể xử đối tượng cá nhân đã từng bị xử phạt hành chính… Ứng vào vụ Vedan, có thể xử lí 3 người là người lắp đặt hệ thống, người chỉ đạo thải, người vận hành, nhưng chỉ thực hiện được khi những người này đã từng bị xử phạt hành chính.

Bà Nga đề nghị Chính phủ cần tổ chức tổng kiểm tra để đánh giá thực trạng vi phạm môi trường, đề ra giải pháp. Về xử lí cần qui định theo hướng dễ dàng cá thể hoá vi phạm, qui định trách nhiệm pháp nhân cụ thể với hình thức xử phạt khác nhau.

Bà Nga cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, chúng ta đã có sự nương nhẹ các dự án đầu tư, có sự hình thức trong thẩm định… Cán bộ môi trường làm ngơ, thậm chí dung túng, không loại trừ vụ lợi, tham nhũng. Thẩm quyền của Cảnh sát bảo vệ môi trường còn bị bó hẹp nên hạn chế trong đấu tranh chống tội phạm môi trường.

Cấn Cường

Đọc thêm
Đang được quan tâm