Nghề báo xưa và nay

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, nghề báo cũng có nhiều thay đổi. Nhân ngày báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6), chúng ta cùng nhìn lại những đổi thay đó.
>>Nghề làm báo, ta có nên yêu nó không?
>>“Mẹo nhỏ” để đến gần hơn với nghề báo
>>"Nghề báo giúp tôi thú vị hơn trong mắt mọi người"

Sự khác nhau giữa báo chí xưa và nay

Hình thành và phát triển trong môi trường thuộc địa, báo chí cách mạng Việt Nam thủa sơ khai đã ít nhiều bị hạn chế trên nhiều phương diện: Xã hội , tâm lý, kỹ thuật... Việc “xử lý” thông tin, tất cả các công đoạn đều thực hiện “thủ công”: Từ viết tay tin, bài ra giấy, đọc - chỉnh sửa… hoàn chỉnh một tin, bài cũng phải mất vài tờ giấy bản thảo. Mặt khác, một trong những khó khăn của báo chí lúc bấy giờ là nạn mù chữ.

Ngoại trừ thành thị, dân chúng ở nông thôn rất ít người biết đọc chữ nên người xem báo rất ít. Thế nhưng, báo chí lại sống được chủ yếu là nhờ vào độc giả.

Đến đầu thập niên 1990, những người làm báo vẫn chủ yếu viết tin, bài bằng “giấy trắng mực đen”. Việc dùng máy đánh chữ viết tin, bài, dàn trang báo được xem là bước “cải tiến” trong nghiệp vụ . Từ khi có máy vi tính, người làm báo mới đỡ vất vả, thuận tiện, tiết kiệm thời gian hơn.

Lúc bấy giờ, các công đoạn nhờ nhân viên nhà in gõ lại bản thảo xem như không cần thiết nữa nhưng tòa soạn phải cử nhân viên xuống nhà in để theo dõi việc dàn trang. Đây được xem là bước cải tiến của báo in nước ta. Chuyển từ sắp chữ chì sang dàn trang trên máy tính; việc vẽ tít, co chữ, font chữ dễ dàng và linh hoạt hơn. Việc xem, chỉnh sửa, biên tập lại tin, bài cũng khá dễ dàng, nhanh chóng và không tốn nhiều giấy mực như khi làm báo “thủ công”.

Trong thời công nghệ số, quyển sổ và cây bút có lẽ là đồ nghề truyền thống hiếm hoi còn hiện hữu trong hành trang của nhà báo. Cây bút và quyển sổ là đồ vật bất khả ly thân của phóng viên ngày xưa khi tác nghiệp. Ngày nay, nhiều phóng viên đã thay thế chúng bằng những thiết bị “tối tân” như máy smartphone và laptop.

Nhà báo xưa...
Nhà báo xưa...

Đối với các phóng viên thời xưa, chiếc máy ảnh chụp phim là một tài sản lớn, không phải ai cũng có cơ may được sở hữu. Phóng viên ngày nay thì có quá nhiều trang thiết bị dùng để ghi hình ảnh, từ chiếc điện thoại di động cho đến những chiếc máy ảnh DSLR hầm hố. Người nào cũng phải có ít nhất một thiết bị có khả năng chụp ảnh!

Trên chiếc xe đạp lọc cọc, phóng viên ngày xưa có thể đạp vài chục cây số để đi tác nghiệp, và không phải ai cũng có xe để đi. Thậm chí nhiều người không quản ngại đi bộ băng rừng lội suối nhiều ngày để có được những tin tức giá trị. Phóng viên ngày nay đã được “phổ cập” xe máy, nhiều người đã có ôtô và được hỗ trợ bởi một mạng lưới giao thông công cộng vươn tới mọi ngóc ngách của đất nước.

Chiếc đài bán dẫn là vật dụng không thể thiếu để phóng viên ngày xưa cập nhật tin tức cả ngày lẫn đêm. Ngày nay, sự phổ biến của Internet và truyền hình đã khiến những chiếc đài bán dẫn đi vào… bảo tàng. Phóng viên ngày xưa phải đọc nhiều sách báo để có những thông tin, tri thức cần thiết cho bài viết của mình. Phóng viên ngày nay thường dành nhiều thời gian “lang thang” trên Google để tìm kiếm thông tin cần thiết.

Điện thoại cố định là phương tiện duy nhất cho phóng viên ngày xưa khi muốn đối thoại trực tiếp với người ở xa. Phóng viên ngày nay có thể “alo” mọi nơi mọi lúc nhờ những chiếc điện thoại di động bỏ túi tiện lợi và nhiều công dụng. Phong bì và tem thư là vật dụng thiết yếu để phóng viên ngày xưa trao đổi tin tức, đặc biệt là trên phạm vi quốc tế. Giờ đây nó đã bị thay thế bằng thư điện tử và mạng xã hội trên internet.

Ngày nay, trước sức ép của kinh tế thị trường, của sự tự chủ về kinh tế, báo chí cũng phải “đổi mới”, chạy theo thị hiếu của người đọc. Bây giờ, mỗi sáng khi thức dậy, chỉ cần vào mạng mở ra các trang báo, sẽ thấy quá nhiều nội dung, lôi kéo người đọc nhưng hầu hết là các vụ việc tiêu cực từ tham nhũng, cướp giật, giết người, hiếp dâm... tìm được một bài điển hình tiên tiến, người tốt việc tốt thật khó khăn.

Ngày nay làm báo nhất là báo điện tử, với tốc độ bão của công nghệ hiện đại khiến nhiều nhà báo sinh ra lười biếng không cần đi thực tế cũng có bài. Cùng một nội dung được các nhà báo “xào xáo”, thay cái tên thật hấp dẫn, thật ấn tượng... để không bị coi là “đạo văn” thế là xong! Nhà báo ngồi salon, máy lạnh viết về xâm nhập mặn ở đồng sông Cửu Long, cá chết ở Vũng Áng, nắng nóng, bão lũ ở miền Trung là… bình thường!

Tâm sự của “người trong cuộc”

Trao đổi với chúng tôi về nghề, anh Trần Văn Đạt, phóng viên Thông tấn xã Việt Nam tâm sự: Anh bước chân vào nghề báo từ năm 1997. Lúc ấy, các phương tiện công nghệ hỗ trợ nghề không được như bây giờ. Phóng viên ở xa viết xong tin, bài muốn chuyển về tòa soạn chỉ thông qua bưu điện.

Với những tin, bài “hót” sẽ dùng tới máy fax. Mà ngày đó, máy fax là một thứ dụng cụ quý hiếm, vì thế sau khi viết xong, phóng viên phải kiếm ngay bưu điện gần nhất fax về tòa soạn. Ngày đó làm gì có máy ảnh kỹ thuật số, smartphone mà chỉ có máy ảnh cơ chụp bằng film.

Mà phim thì đắt đỏ nên chụp kiểu nào phải ăn chắc kiểu đó. Sau khi chụp xong đem tới tiệm in ra, cho vào bì thư rồi gửi về tòa soạn. Mà không phải phóng viên nào cũng có máy ảnh để tác nghiệp. Hầu hết phóng viên thường tranh thủ mượn nhau hoặc luân phiên sử dụng máy của cơ quan là chính.

... Và nay
... Và nay

Phương tiện đi lại cũng rất khó khăn, rất ít phóng viên có xe máy. Phần đông vẫn đi tác nghiệp trên chiếc xe đạp cọc cạch. Đường gần thì không sao, đường xa thì vô cùng vất vả, nhất là những lúc nhận được tin nóng ở xa, vắt chân lên đạp xe, thế nhưng khi tới được hiện trường thì mọi thứ đã xong xuôi.

Ngày nay, làm báo có nhiều thuận lợi hơn về mọi mặt như: Phương tiện tác nghiệp, phương tiện đi lại, mạng internet. Đặc biệt là sự phát triển các công cụ tìm kiếm, mạng xã hội... đã giúp các phóng viên rất nhiều trong việc tìm kiếm tư liệu và tiếp cận thông tin.

Tuy nhiên, cái gì cũng có hai mặt. Với những phóng viên chân chính, chăm chỉ thì họ chỉ xem các kênh kia như là một thông tin để tham khảo. Nhưng với những người lười biếng thì khác, các phương tiện đó vô tình đã tạo ra những phóng viên “salon” và bạn đọc tất nhiên sẽ nhận được những sản phẩm không chất lượng.

Chị Đinh Thu Trang, phóng viên báo Nhân dân tâm sự: "Làm báo ở bất kỳ thời đại nào cũng vậy, nhà báo phải có tâm huyết và trách nhiệm với tác phẩm của mình, dẫu là một cái tin, cái ảnh. Trang bị đầu tiên mà nhà báo cần có đó là “đạo đức và tác phong nghề nghiệp”. Phải đưa lợi ích của tập thể, của xã hội lên hàng đầu. Viết và phản ánh đúng những gì mà họ thấy, họ trải nghiệm như vậy độ sâu của bài viết, nội dung truyền tải tới công chúng sẽ mang tính nhân văn đẹp đẽ".

Nghề báo là một nghề hấp dẫn, đầy sự khám phá nhưng cũng đầy hiểm nguy. Hào quang cũng có mà đau khổ cũng không thiếu. Để có thể trụ vững và sống được với nghề báo, đòi hỏi bản thân không chỉ có tư tưởng chính trị vững vàng mà còn phải tỉnh táo, biết cách bảo vệ mình, bảo vệ nhân vật và không được hiếu thắng.

Thiết nghĩ, sự hiểu biết cộng thêm một tình yêu say đắm với nghề nghiệp sẽ tạo nên nhân cách trong mỗi nhà báo. Đó chính là thước đo để khẳng định giá trị tâm hồn của nhà báo đối với các độc giả. Tâm có sáng thì làm gì cũng bền. Báo chí không những được biết đến là nơi khai thác thông tin thời sự , nóng hổi, mà ở đó những nhà báo còn là những chiến sĩ âm thầm tìm kiếm giá trị đích thực cho cuộc sống.

Theo Báo Công lý

MỚI NHẤT
Công nhân tiếc mẩu thuốc hút dở hơn chiếc ốc vít giá trăm ngàn
Công nhân tiếc mẩu thuốc hút dở hơn chiếc ốc vít giá trăm ngàn

“Một công nhân nhặt điếu thuốc rơi trên sàn, nhưng lại sẵn sàng vứt đi con ốc vít trị giá hơn 100 ngàn. Nên đào tạo nguồn nhân lực ngoài trình độ, việc đào tạo ý thức, đạo đức và kỷ luật quan trọng không kém”, Chủ tịch Hà Nội Nguyễn Đức Chung chia sẻ.

Thứ sáu, 24/06/2016 - 06:27

“Cả nước hướng về anh Khải và các liệt sĩ”
“Cả nước hướng về anh Khải và các liệt sĩ”

(Dân trí) - “Trong những giờ phút này, không chỉ người làm chính sách ngành LĐ-TB&XH mà từng người dân đều xúc động và trân trọng trước sự hy sinh của các anh. Điều này càng có ý nghĩa khi thời điểm 69 năm kỷ niệm Ngày thương binh liệt sĩ đang tới gần”.

Thứ năm, 23/06/2016 - 05:57

Tại sao người lao động Nhật mất niềm tin chủ doanh nghiệp?
Tại sao người lao động Nhật mất niềm tin chủ doanh nghiệp?

Chỉ 22% người lao động Nhật có niềm tin mạnh mẽ vào chủ doanh nghiệp của họ...

Thứ năm, 23/06/2016 - 03:03

8 sai lầm của lãnh đạo khiến nhân tài “mất lửa”
8 sai lầm của lãnh đạo khiến nhân tài “mất lửa”

Giữ chân nhân tài là một công việc khó khăn, nhưng hầu hết những sai lầm của các công ty là có thể tránh được. Bạn cần nhớ rằng, khi bạn phạm sai lầm thì những nhân viên tốt nhất sẽ ra đi đầu tiên, bởi họ có nhiều lựa chọn nhất.

Thứ năm, 23/06/2016 - 08:05

Vào hợp tác xã “bỗng dưng có lương”
Vào hợp tác xã “bỗng dưng có lương”

“Tuy mỗi ngày làm việc ở đây chỉ thu được 80.000 - 100.000 đồng nhưng với dân nghèo chúng em, như thế là vui lắm” - chị Quàng Thị Sưa, dân bản Mường Chiến 1, xã Ngọc Chiến, huyện Mường La (Sơn La) nói vậy.

Thứ năm, 23/06/2016 - 07:52

Tiền lương dạy thêm giờ có được miễn thuế thu nhập?
Tiền lương dạy thêm giờ có được miễn thuế thu nhập?

Ông Vũ Xuân Nam (Đại học Cần Thơ) đề nghị cơ quan chức năng hướng dẫn về cách tính tiền lương dạy thêm giờ và xác định mức thuế thu nhập cá nhân đối với tiền lương dạy thêm giờ.

Thứ năm, 23/06/2016 - 07:41

Cử nhân thất nghiệp: Do ảo tưởng về bản thân?
Cử nhân thất nghiệp: Do ảo tưởng về bản thân?

Nhiều nhà tuyển dụng cho rằng, cử nhân, thạc sỹ thất nghiệp do đang quá ảo tưởng vào năng lực của bản thân và thiếu thái độ đúng đắn trong công việc.

Thứ năm, 23/06/2016 - 07:29

Người trẻ lười và những hệ lụy
Người trẻ lười và những hệ lụy

Công nghệ ngày càng len lỏi vào trong cuộc sống của mỗi người. Từ Youtube, Facebook, Zalo, Skype, Viber cho đến Smartphone đã “kéo” nhiều người ra khỏi đời sống thực hoặc phải tốn rất nhiều thời gian cho những mạng xã hội này.

Thứ tư, 22/06/2016 - 05:47

Điều chỉnh giá dịch vụ y tế theo BHYT: Mức chi phí sẽ tăng ít nhất 30 %
Điều chỉnh giá dịch vụ y tế theo BHYT: Mức chi phí sẽ tăng ít nhất 30 %

(Dân trí) - Mức gia tăng chi phí khám chữa bệnh BHYT khá lớn bắt đầu từ Quý 2/2016. Dự báo, chi phí khám, chữa bệnh của năm 2016 tăng ít nhất 30% so với năm 2015. Nguyên nhân bởi chi phí tại Bệnh viện T.Ư như Bạch Mai, Chợ Rẫy, Việt Đức tăng và chiếm tỉ trọng chi phí cao trong thanh toán BHYT.

Thứ tư, 22/06/2016 - 08:52

5 cách giúp startup tuyển đúng người tài
5 cách giúp startup tuyển đúng người tài

Một dự án startup phải trải qua nhiều giai đoạn. Sau khi thành công trong việc đưa sản phẩm hoặc dịch vụ ra thị trường, nhà điều hành sẽ nắm giữ 2 vai trò chính là đảm bảo có đủ nguồn tiền để công ty tồn tại, phát triển và tập trung tìm kiếm người tài rồi đào tạo họ.

Thứ tư, 22/06/2016 - 07:20

Xác định thời gian nghỉ thai sản thế nào?
Xác định thời gian nghỉ thai sản thế nào?

Bà Đỗ Thanh Vân (TP. Hà Nội) sinh con ngày 15/7/2015 nhưng công ty lại báo giảm thai sản vào tháng 8/2015 và thu tiền BHXH tháng 7/2015 của bà. Bà Vân hỏi, thời gian nghỉ thai sản của bà được tính từ khi nào? Bà đã đi làm từ tháng 2/2016 thì có phải truy đóng BHXH tháng 1/2016 không?

Thứ tư, 22/06/2016 - 07:12

Sửa luật cho hợp với Hiệp định TPP
Sửa luật cho hợp với Hiệp định TPP

Thực hiện cam kết khi tham gia Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Việt Nam sẽ phải sửa đổi, điều chỉnh, bổ sung một số điều luật

Thứ tư, 22/06/2016 - 06:50

ĐÁNG QUAN TÂM
"Lương tối thiểu tăng kéo theo mức phí BHXH, giá cả tiêu dùng đi lên"
"Lương tối thiểu tăng kéo theo mức phí BHXH, giá cả tiêu dùng đi lên"

(Dân trí) - Nhận định về mùa tăng lương tối thiểu năm 2017, ông Trương Văn Cẩm - Tổng thư ký Hiệp hội dệt may VN cho rằng, Hội đồng tiền lương Quốc gia nên cân đối việc tăng lương tối thiểu. Vì thu nhập thực tế của đa số người lao động không tăng do mức đóng BHXH, giá cả hàng tiêu dùng tăng.

Thứ ba, 21/06/2016 - 03:57

Nghề phân tích nhân sự là gì?
Nghề phân tích nhân sự là gì?

Trên tờ SHRM gần đây, Tamara Lytle – cây bút độc lập về nhân sự tại Washington D.C, đã cho biết về thực trạng thiếu hụt những chuyên gia “kể câu chuyện bằng dữ liệu”.

Thứ ba, 21/06/2016 - 08:25

Hướng dẫn thực hiện mức lương mới
Hướng dẫn thực hiện mức lương mới

Bộ Nội vụ vừa ban hành Thông tư 05/2016/TT-BNV hướng dẫn thực hiện mức lương cơ sở đối với các đối tượng hưởng lương, phụ cấp trong các cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội và hội.

Thứ ba, 21/06/2016 - 07:40

Không sử dụng người lao động cao tuổi quá 5 năm
Không sử dụng người lao động cao tuổi quá 5 năm

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 39/2016/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015.

Thứ hai, 20/06/2016 - 11:54

Infographics - Nhân sự cao cấp Việt Nam, Singapore và Thái Lan sẽ đi đâu khi AEC ra đời?
Infographics - Nhân sự cao cấp Việt Nam, Singapore và Thái Lan sẽ đi đâu khi AEC ra đời?

Cuộc khảo sát được en world group & Navigos Search thực hiện trên 1.600 nhân sự từ trưởng phòng tới giám đốc của các tập đoàn đa quốc gia tại 3 quốc gia Việt Nam, Singapore và Thái Lan, nhằm tìm hiểu sự lựa chọn về nơi làm việc, mức lương và những quan tâm khác khi Cộng đồng kinh tế Asean (AEC) ra đời.

Thứ hai, 20/06/2016 - 09:00

Trồng xoài trên cát, lãi cả... bát vàng
Trồng xoài trên cát, lãi cả... bát vàng

Từ vùng cát trắng cằn cỗi, ông Nguyễn Ngọc (62 tuổi, Tân Hóa Nam, Cát Hanh, Phù Cát, Bình Định) đã khai hoang, lập trang trại trồng xoài với số lượng gần 1.000 cây, thu về hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Thứ hai, 20/06/2016 - 08:38

Học sinh, sinh viên bị tai nạn lao động khi thực hành được hỗ trợ gì?
Học sinh, sinh viên bị tai nạn lao động khi thực hành được hỗ trợ gì?

(Dân trí) - Bên cạnh chế độ khám, chữa bệnh theo thẻ BHYT (nếu tham gia), học sinh, sinh viên bị tai nạn lao động khi thực hành trong giờ học còn được cơ sở giáo dục, dạy nghề hỗ trợ các theo quy định của Nghị định 39/2016/NĐ-CP. Quy định này sẽ có hiệu lực từ 1/7/2016.

Thứ hai, 20/06/2016 - 06:00

Bỏ bao cấp biên chế nhà nước: Nên hay không?
Bỏ bao cấp biên chế nhà nước: Nên hay không?

Việc tinh giản biên chế là cần thiết nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức; chấn chỉnh tiêu cực trong hoạt động tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ, công chức; xây dựng một nền hành chính văn minh, hiện đại, vì dân phục vụ. Tuy nhiên, về lâu dài không nên bao cấp biên chế suốt đời đối với cán bộ, công chức

Chủ nhật, 19/06/2016 - 11:28

5 niềm tin sai lầm về thành công
5 niềm tin sai lầm về thành công

Nếu bạn không đánh giá đúng và trân trọng những gì bạn đang có, sẽ không có điều gì tốt đẹp xảy ra trong cuộc đời bạn.

Chủ nhật, 19/06/2016 - 10:32

Nguy cơ thất nghiệp đang tới, tôi sẽ phải làm gì?
Nguy cơ thất nghiệp đang tới, tôi sẽ phải làm gì?

(Dân trí) - Cơ quan thuộc mô hình hạch toán độc lập, có thu nhưng càng hoạt động kém hiệu quả. Những người giỏi lần lượt ra đi. Tôi kỳ vọng ngày tươi sáng nên nấn ná ở lại nhưng tình hình giờ đã quá khó khăn. Nguy cơ thất nghiệp đang hiện hữu, vậy tôi phải làm gì đây?

Chủ nhật, 19/06/2016 - 09:54

Nữ giúp việc quen tay bị "mắt thần" đưa vào "bộ nhớ"
Nữ giúp việc quen tay bị "mắt thần" đưa vào "bộ nhớ"

Được một gia đình sống tại tòa nhà Keangnam tin tưởng, Vinh thoải mái ra vào căn hộ. Tuy nhiên, nữ giúp việc này lại không thể chiến thắng nổi lòng tham khi đến giúp việc nhà cho gia chủ.

Chủ nhật, 19/06/2016 - 09:25

Cách tính lương hưu khi có nhiều giai đoạn đóng BHXH
Cách tính lương hưu khi có nhiều giai đoạn đóng BHXH

Mẹ của bà Kim Chi (TP. Hồ Chí Minh) năm nay 55 tuổi, đã đóng BHXH được 18 năm. Từ năm 1996 đến năm 2004, mẹ của bà đóng BHXH theo hệ số lương Nhà nước, từ năm 2005 đến năm 2015 đóng BHXH bắt buộc ngoài Nhà nước. Mẹ bà Chi cũng đã đóng BHXH tự nguyện 1 lần cho 2 năm còn thiếu.

Chủ nhật, 19/06/2016 - 06:00