Làm giàu từ sâm ba kích

Một mình nơi đất lạ, nhiều lần không một xu dính túi, chỉ với quyết tâm tìm cách nhân giống ba kích giúp đồng bào thoát nghèo mà bây giờ Nguyễn Đức Hiển (sinh năm 1989, quê quán Hà Tĩnh) được đồng bào Cơ Tu vùng biên huyện Tây Giang (Quảng Nam) coi như người hùng của bản làng.
>>7 bài học làm giàu vượt thời gian
>>Tỷ phú Lý Gia Thành "mách nước" người trẻ làm giàu
>>Tony Robbins tiết lộ bí quyết làm giàu nhanh

Làm giàu từ sâm ba kích - 1

Nhân giống bằng hom

Chuyện bắt đầu từ năm 2009, lúc ấy Hiển học năm thứ hai chuyên ngành Sinh - Môi trường, Đại học Sư phạm Đà Nẵng, tham gia nghiên cứu đề tài "Đánh giá sinh trưởng của cây ba kích bằng phương pháp nuôi cấy mô” cùng các sinh viên khóa trên. Đề tài có nhiệm vụ nhân giống ba kích trong phòng thí nghiệm rồi trồng lại nơi sản sinh ra nó và phải làm sao cho nó sống được.

Sau khi những sinh viên đàn anh ra trường, một mình Hiển tiếp quản đề tài. Hiển mang 100 cây giống ba kích nuôi cấy mô đến Tây Giang trồng thử. Chưa tới 10 ngày, 100 cây giống chết sạch, thế là Hiển dời luôn phòng thí nghiệm đến Tây Giang để có trải nghiệm thực tế. Hiển trình bày nguyện vọng với ông Bhríu Pố (thôn Arớh, xã Lăng, Tây Giang) cũng là người trồng ba kích trên này, Bhríu Pố cho Hiển ở nhờ và giúp nghiên cứu ba kích.

Đồng bào Cơ Tu khi ấy coi cây ba kích là cây của Giàng, họ chỉ đào củ mà không dám trồng. Chỉ có mỗi Bhríu Pố tạo giống đơn giản bằng cách vào rừng lấy củ xong cắt dây đem về vườn cắm xuống đất, tỷ lệ đẻ giống 1:1. Với tỷ lệ này, ông Pố không thể tạo đủ giống để trồng đại trà. Thấy vậy, Hiển lấy dây ba kích, chặt từng khúc ngang mắt, ngâm thuốc kích rễ, cho vào hom có bón phân vi sinh.

Cần cù thử nghiệm một thời gian thì ba kích mọc rễ. Với phương pháp mới, một dây ba kích 5m cho ra gần 20 cây giống. "Nhân giống bằng hom đấy. Mình chụm giống vào một chỗ, thúc phân vi sinh, vừa tiết kiệm phân, vừa thúc củ to nhanh. Nếu trước đây phải chờ 6 năm thì bây giờ chỉ 3 năm là có củ thu hoạch", Hiển khoe.

Năm 2011, ra trường với tấm bằng loại giỏi, Hiển vẫn chưa hoàn thành đề tài nuôi cấy mô. Không chấp nhận dang dở, Hiển khăn gói lên Tây Giang, hành trang chỉ vài bộ quần áo cùng chiếc xe máy cà tàng. Mượn miếng đất nhỏ, trong khi tiếp tục thực hiện đề tài, Hiển gom tiền mở vườn ươm theo phương pháp nhân giống ba kích bằng hom.

Tháng 8 năm ấy, trời đổ trận mưa to, 3 nghìn cây giống ươm chết sạch. Hiển trắng tay, phải bán xe máy, laptop, điện thoại di động... để trang trải mà vẫn túng thiếu. Liều vay một khoản tiền, dựng lại vườn ươm có rào che, mái vòm, hệ thống tưới tiêu... Đến cuối năm 2012, 5 nghìn cây giống ba kích được bán, mang về cho Hiển 40 triệu đồng tiền lãi.

Quà tặng cho núi rừng

Năm 2004, TS. Ngô Văn Trại ở Viện Dược liệu học Trung ương đến khảo sát địa bàn Tây Giang. Ông Bhríu Pố, lúc ấy là bí thư xã Lăng, đưa tiến sĩ đi khắp rừng thì phát hiện sâm ba kích tím, một dược liệu quý, mọc đầy rừng, chẳng ai đoái hoài, bà con Cơ Tu gọi là cây ruột gà. Khi biết là giống cây quý, họ đổ xô đào củ, khiến cây có nguy cơ tuyệt chủng.

Già làng Cơ Lâu Năm (thôn Pơ Ning, xã Lăng) hồ hởi: "Chừ hết lo tuyệt chủng rồi, bà con không phải khổ sở chờ cây giống như trước, muốn bao nhiêu có bấy nhiêu, cũng nhờ vườn ươm của Hiển".

Mỗi năm, Hiển cung ứng gần 40 nghìn cây giống cho các huyện miền núi Quảng Nam và Kon Tum. Dân đặt cho Hiển biệt danh "vua ba kích". Hiển vận động bà con trồng, tỉ mỉ hướng dẫn từ làm đất, làm giàn, cắt dây cho tới tưới nước, bón phân, kích rễ..., những kỹ thuật mà họ chưa hề biết tới. Đến nay, chỉ tính riêng xã Lăng đã có hơn 150 hộ trồng với 83 hecta ba kích.

Giá ba kích liên tục tăng, từ 5.000 đồng/kg vào năm 2006, bây giờ là 550.000 đồng/kg. Hiển nhẩm tính: Trung bình 3 cây cho 1kg củ thì 1ha đất trồng được 10 nghìn cây, sau ba năm cho ra 2 tấn củ, sẽ bỏ túi hơn 1 tỷ đồng. Thế nên Hiển tính chuyện giúp đồng bào mở rộng vùng trồng trọt ba kích ra toàn huyện, tuy nhiên, không phải đất nào trồng cũng được.

Sâm ba kích có tên khoa học là Morinda officinalis How, đông y gọi là đẳng sâm, dùng nấu cháo, ngâm rượu uống giúp ấm thận, tráng dương, khỏe gân cốt, trừ phong thấp, hạ huyết áp, tăng đề kháng...

Ở Tây Giang, chỉ có xã Lăng mới trồng được ba kích tím. Ba năm trước, Hiển lên tận biên giới Việt - Lào trồng thử vài thân, vừa rồi trở lại, mừng rỡ khi thấy ba kích đã cho ra củ to. "Như vậy, tương lai gần thôi, không chỉ xã Lăng mà người dân toàn huyện sẽ hết đói nghèo nhờ trồng ba kích", Hiển hồ hởi.

Theo Hiển, ba kích trồng dưới bóng râm mới sống được, nên khi trồng, dân không thể phá rừng. Ông Nguyễn Văn Phú, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tây Giang, bày tỏ: "Tây Giang là huyện có diện tích rừng già nhiều nhất trong tỉnh một phần cũng bởi trồng ba kích. Huyện đã thành lập một trung tâm công nghệ sinh học để nghiên cứu nhân rộng mô hình và sẽ có những chính sách để mở rộng diện tích trồng trọt, tạo điều kiện cho đồng bào làm giàu trên đất của chính mình".

24 tuổi, Hiển đem sức trẻ ra giúp thôn bản làm giàu. Nhờ Hiển, ba kích đã trở thành thương hiệu riêng của Tây Giang, nhắc đến Tây Giang là nhắc đến ba kích. Anh vẫn tiếp tục nghiên cứu nhân giống ba kích bằng nuôi cấy mô. Qua việc kiểm tra chỉ số sinh trưởng, hàm lượng dược tính, đề tài đang tiến triển tốt, dự tính năm 2017 sẽ có kết quả chính thức.

Hiển lạc quan: "Với việc nhân giống bằng nuôi cấy mô, 1 đốt sẽ cho ra đến 200 cá thể. Nếu thành công, Tây Giang sẽ trở thành nơi phân phối giống ba kích lớn nhất cả nước".

Theo Mai Thành Dũng/Doanh nhân Sài gòn

MỚI NHẤT
Hồng Kông (Trung Quốc): Sinh con, mất việc
Hồng Kông (Trung Quốc): Sinh con, mất việc

Không ít cặp đôi ở Hồng Kông cân nhắc chuyện có con bởi thực trạng phân biệt đối xử với lao động nữ mang thai tại công sở vẫn tồn tại

Chủ nhật, 15/05/2016 - 01:09

Nghề nguy hiểm
Nghề nguy hiểm

Trên thế gian có rất nhiều nghề, có nghề nhàn hạ lại hái ra tiền, nhưng cũng có những nghề vô cùng nguy hiểm. Những người hành nghề này không khác gì “bán mạng” để đổi lấy tiền bạc. Cái chết có thể đến với họ bất cứ lúc nào. Nhưng, xét cho cùng, không người này làm thì người khác làm, vì đó vẫn là những công việc hàng ngày.

Chủ nhật, 15/05/2016 - 08:36

Malaysia bắt buộc công nhân nước ngoài khám sức khỏe định kỳ
Malaysia bắt buộc công nhân nước ngoài khám sức khỏe định kỳ

Ủy ban chính phủ Malaysia về Lao động nước ngoài và Người nhập cư trái phép đã quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc các lao động nước ngoài làm việc tại nước này phải khám bệnh định kỳ.

Chủ nhật, 15/05/2016 - 08:01

Từ 26/6: Quân nhân, công an nhân dân hưởng chế độ hưu trí mới
Từ 26/6: Quân nhân, công an nhân dân hưởng chế độ hưu trí mới

(Dân trí) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định 33/2016/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc đối với quân nhân, công an nhân dân và người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân.

Chủ nhật, 15/05/2016 - 06:00

Đàn ông được “nghỉ thai sản” như thế nào?
Đàn ông được “nghỉ thai sản” như thế nào?

(Dân trí) - Anh Nguyễn Tấn Đạt (Đống Đa, Hà Nội) hỏi: Tôi nghe đồng nghiệp nói có chế độ mới là “đàn ông cũng được nghỉ một số ngày để chăm vợ”. Vợ tôi sắp đẻ, phải mổ theo chỉ định. Vậy tôi sẽ được nghỉ bao nhiêu ngày, những ngày ấy có được giữ nguyên lương không?

Chủ nhật, 15/05/2016 - 06:00

Nữ dược sĩ ‘tố cáo tiêu cực bị đuổi việc’ tiếp tục khiếu nại
Nữ dược sĩ ‘tố cáo tiêu cực bị đuổi việc’ tiếp tục khiếu nại

Chiều 13/5, Sở Nội vụ tỉnh Bình Phước tổ chức đối thoại với dược sĩ Trần Thị Kiều Oanh (SN 1983, ngụ thị xã Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước) về đơn khiếu nại của nữ dược sĩ này.

Thứ bảy, 14/05/2016 - 04:15

Những công việc mới nào sẽ xuất hiện?
Những công việc mới nào sẽ xuất hiện?

Đó là câu hỏi ở tạp chí SHRM số đầu năm 2016. Họ đã thử “bói” xem 10 năm nữa, năm 2025, ngành nhân sự sẽ có những công việc nào mới xuất hiện.

Thứ bảy, 14/05/2016 - 06:00

Điều kiện được tính thời gian công tác có đóng BHXH
Điều kiện được tính thời gian công tác có đóng BHXH

Ông Phan Hiển Đạt (Cần Thơ) tham gia quân đội trong khoảng thời gian từ tháng 10/1978-11/1982, phục viên tháng 12/1982. Tháng 1/1983, ông làm việc tại Công ty Thương nghiệp tổng hợp Cần Thơ và thôi việc vào 7/1994, được giải quyết trợ cấp 1 lần.

Thứ bảy, 14/05/2016 - 06:00

Dạy nghề cho nông thôn: 'Nhiều nơi cán bộ đông hơn học viên'
Dạy nghề cho nông thôn: 'Nhiều nơi cán bộ đông hơn học viên'

“Mạng lưới đào tạo nghề hiện có hơn 1.000 cơ sở. Rất lớn, nhưng hiệu quả chưa? Có những cơ sở cán bộ đông hơn học viên", ông Trương Anh Dũng, Phó Tổng Cục trưởng Tổng Cục Dạy nghề, Bộ LĐTB&XH nói về thực trạng công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Thứ bảy, 14/05/2016 - 06:00

Ngoài tính lương, mức lương cơ sở còn được dùng làm gì?
Ngoài tính lương, mức lương cơ sở còn được dùng làm gì?

(Dân trí) - Mức lương cơ sở đã tăng lên 1.210.000 đồng cho đối tượng công chức, viên chức từ hôm 1/5. Nhưng nhiều người có lẽ chưa biết rằng, lương cơ sở còn là “nền” để xây dựng chế độ đãi ngộ, chi trả, khen thưởng của nhiều chính sách khác. Dưới đây là 8 trong số nhiều chính sách “ăn theo” lương cơ sở.

Thứ sáu, 13/05/2016 - 12:59

Hiểm họa từ cơ sở chế biến suất ăn tập thể
Hiểm họa từ cơ sở chế biến suất ăn tập thể

Theo thống kê, 100% các vụ ngộ độc thực phẩm được ghi nhận đầu năm 2016 đều xuất phát từ các cơ sở cung cấp thức ăn sẵn.

Thứ sáu, 13/05/2016 - 09:38

Nhật Bản: Thưởng tiền khuyến khích người lao động... nghỉ nhiều hơn
Nhật Bản: Thưởng tiền khuyến khích người lao động... nghỉ nhiều hơn

Chính phủ Nhật Bản đang tính đến việc thưởng tiền cho các công ty bố trí giờ làm việc hợp lý nhằm khuyến khích người lao động làm ít đi và nghỉ nhiều hơn.

Thứ sáu, 13/05/2016 - 08:29

ĐÁNG QUAN TÂM
Căn cứ tính tiền lương làm thêm giờ
Căn cứ tính tiền lương làm thêm giờ

Ông Hoàng Đức Thanh (Huế) là viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập, ông đang hưởng lương chuyên viên bậc 1/9, hệ số 2,34 cộng phụ cấp ưu đãi theo nghề mức 30%. Ông Thanh hỏi, căn cứ để tính trả tiền lương làm thêm giờ của ông được xác định như thế nào?

Thứ sáu, 13/05/2016 - 06:00

14 năm tù cho kẻ lừa "chạy" viên chức
14 năm tù cho kẻ lừa "chạy" viên chức

Từ tháng 5/2013, chị Kim Thị N (SN 1986, trú ở huyện Phúc Thọ, Hà Nội) gặp Phạm Thị Tư (SN 1962, trú ở xã Ngọc Liệp, Quốc Oai, Hà Nội) nhờ “chạy” viên chức vào ngạch giáo viên.

Thứ năm, 12/05/2016 - 04:42

Bao giờ điều chỉnh tuổi nghỉ hưu?
Bao giờ điều chỉnh tuổi nghỉ hưu?

Trong Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2016-2020, Chính phủ sẽ nghiên cứu trình Quốc hội điều chỉnh tuổi nghỉ hưu phù hợp. “Năm 2016 - 2017 nên tổng kết 3 năm thực hiện Bộ luật Lao động năm 2012, sau đó tiến hành sửa đổi, bổ sung để điều chỉnh tuổi nghỉ hưu”, TS. Bùi Sỹ Lợi, Phó chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội chia sẻ.

Thứ năm, 12/05/2016 - 09:17

Trồng sen: Cứ 3-5 ngày lại được thu hoạch, lãi gấp đôi trồng lúa
Trồng sen: Cứ 3-5 ngày lại được thu hoạch, lãi gấp đôi trồng lúa

Nhiều nông dân của 2 xã Phước Hải và An Hải, huyện Ninh Phước (Ninh Thuận) đã đầu tư trồng sen dưới ruộng trũng và kết quả mang lại lợi nhuận khá cao so với một số cây trồng khác.

Thứ năm, 12/05/2016 - 06:45

Từ 13/5: Giảm số giờ dạy cho giảng viên, giáo viên làm công tác công đoàn
Từ 13/5: Giảm số giờ dạy cho giảng viên, giáo viên làm công tác công đoàn

(Dân trí) - Đây là một nội dung trong Thông tư số 08/2016/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục đào tạo quy định về chế độ giảm định mức tiết dạy, giờ dạy, giờ giảng dạy, giờ chuẩn giảng dạy cho cán bộ công đoàn không chuyên trách trong các cơ sở giáo dục công lập thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.

Thứ năm, 12/05/2016 - 06:02

Hướng dẫn xác định mức lương nhân công xây dựng
Hướng dẫn xác định mức lương nhân công xây dựng

Bộ Xây dựng đã có văn bản giải đáp một số thắc mắc về việc áp dụng mức lương đầu vào làm căn cứ xác định đơn giá nhân công xây dựng.

Thứ năm, 12/05/2016 - 06:00

Với 200 triệu đồng, nên mở quán phở hay bán bánh mỳ qua mạng?
Với 200 triệu đồng, nên mở quán phở hay bán bánh mỳ qua mạng?

(Dân trí) - Vợ chồng tôi đang tính khởi nghiệp bằng việc mở quán phở hoặc bán bánh mì qua mạng internet, với vốn 200 triệu đồng. Tính “nát nước”, mỗi phương án đều có điểm ưu - điểm nhược. Rất mong các bạn chia sẻ lời khuyên giúp vợ chồng tôi?

Thứ năm, 12/05/2016 - 06:00

Tổng cục Thuế thông tin về tuyển công chức năm 2016
Tổng cục Thuế thông tin về tuyển công chức năm 2016

Trả lời câu hỏi của công dân qua Cổng TTĐT Chính phủ về kế hoạch thi tuyển công chức Ngành Thuế năm 2016, Tổng cục Thuế cho biết, hiện đã xây dựng kế hoạch tuyển dụng công chức Tổng cục Thuế năm 2016 và đang trình Bộ Tài chính phê duyệt.

Thứ tư, 11/05/2016 - 02:34

Thợ săn nhum vào mùa kiếm nửa triệu đồng mỗi ngày
Thợ săn nhum vào mùa kiếm nửa triệu đồng mỗi ngày

Thông thường cứ mỗi ngày đi lặn, số lượng nhum bắt được từ 300-700 con, mang về cho ngư dân đi săn bắt hải sản này từ 400.000-600.000 đồng/ngày.

Thứ tư, 11/05/2016 - 02:31

Chọn ứng viên có kinh nghiệm hay ứng viên có thái độ tốt?
Chọn ứng viên có kinh nghiệm hay ứng viên có thái độ tốt?

(Dân trí) - Tôi đang phân vân chọn 1 trong 2 ứng viên làm nhân viên cho phòng. Một người trẻ tuổi, chưa có nhiều kinh nghiệm chuyên môn nhưng thái độ tích cực trong tiếp thu. Một người có ít nhiều kinh nghiệm làm việc nhưng hơi cứng nhắc khi tiếp thu cái mới. Vậy tôi phải chọn ai?

Thứ tư, 11/05/2016 - 02:28

Lương lao động VN làm thuyền viên tàu cá tại Đài Loan không dưới 20.000 Đài tệ
Lương lao động VN làm thuyền viên tàu cá tại Đài Loan không dưới 20.000 Đài tệ

(Dân trí) - “Với hợp đồng 3 năm, lao động làm công việc thuyền viên tàu cá gần bờ phải nộp các khoản như phí dịch vụ không quá 620 USD/người, phí môi giới không quá 400 USD/người và không quá 532.000 đồng/khóa bồi dưỡng kiến thức cần thiết”.

Thứ tư, 11/05/2016 - 10:20

Từ 1/5 - 30/9: Miễn xử phạt lao động VN bất hợp pháp tại Hàn Quốc hồi hương
Từ 1/5 - 30/9: Miễn xử phạt lao động VN bất hợp pháp tại Hàn Quốc hồi hương

(Dân trí) - Đây là một nội dung trong Nghị quyết Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2016 vừa được Chính phủ ban hành hôm 10/5.

Thứ tư, 11/05/2016 - 10:13