Những tuyệt phẩm âm nhạc gắn liền với mốc son lịch sử dân tộc

Dân trí “19 tháng 8”, “Giải phóng Điện Biên”, “Tiến về Hà Nội”, “Đất nước trọn niềm vui”, “Như có Bác trong ngày đại thắng”…là những khúc tráng ca đầy hào hùng và xúc động ngợi ca chiến thắng của quân và dân ta, gắn liền với những mốc son của lịch sử dân tộc.

19 tháng 8

Ca khúc 19 tháng 8 nổi tiếng gắn liền với mốc son lịch sử của dân tộc- Cách mạng Tháng 8 không chỉ được cố nhạc sĩ Xuân Oanh sáng tác đúng ngày 19/8/1945 mà còn có hoàn cảnh ra đời rất độc đáo.

“Những giai điệu tổ quốc”  kể chuyện lịch sử dân tộc hào hùng

Đánh chiếm Bắc Bộ Phủ - Tổng khởi nghĩa giành chính quyền tại Hà Nội tháng 8/1945 (Ảnh: Tư liệu – TTXVN)

Ca khúc này được ông sáng tác trên đường đi, sáng tác bằng miệng, chỉ trong vòng 3 giờ đồng hồ và không phải sửa lại. “Tôi khi đó đang là một chàng thanh niên 23 tuổi, sớm giác ngộ cách mạng, được nhà văn Nguyễn Đình Thi và một số đồng chí khác dìu dắt, hướng dẫn tham gia công tác tuyên truyền cách mạng, cụ thể là đi phát hành các Tờ báo Hồn nước, Cờ giải phóng. Tâm trạng của lớp trẻ chúng tôi lúc đó - nhất là những người ham hoạt động - luôn sôi lên bầu máu nóng muốn làm một điều gì đó đóng góp vào công cuộc cách mạng chung. Sáng sớm ngày 19/8, tôi nhập vào đoàn người đi từ Văn Điển lên Nhà hát Lớn Hà Nội. Mọi người hối hả, khẩn trương và vô cùng phấn khích. Là người yêu thích âm nhạc, trước đó đã từng sáng tác, tôi nảy ý định sáng tác một bài hát ngay trên đường đi. Thế là vừa đi, tôi vừa sáng tác. Được câu nào tôi dạy ngay cho những người quanh tôi hát và nhập vào đoàn người hôm ấy. Họ thuộc và hát trôi chảy, tôi lại nghĩ tiếp câu sau cho đến hết bài. Không hiểu sao, tôi cho ra đời bài hát khá dễ dàng, có thể nói là không mất công nghĩ ngợi nhiều. Sáng tác gần như một mạch. Chính cái không khí lịch sử, tình cảm của đồng bào đã giúp tôi sáng tác nhanh như vậy…”, lúc sinh thời nhạc sĩ Xuân Oanh từng kể lại.

Với giai điệu hào hùng nhịp nhịp bước, ca khúc vang lên khiến người nghe không khỏi bồi hồi xúc động xen lẫn niềm tự hào dâng tràn. Mỗi năm, ca khúc bất hủ ấy lại vang lên vào những ngày thu rạng ngời niềm vui kỷ niệm chiến thắng Cách mạng Tháng 8 lịch sử.



Giải phóng Điện Biên

Ca khúc Giải phóng Điện Biên (trong bản chép tay đầu tiên của Đỗ Nhuận là Chiến thắng Điện Biên) suốt 60 năm nay đã trở thành "biểu tượng" bằng giai điệu của chiến thắng Điện Biên lịch sử. Ca khúc này được nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác ngay trong đêm ngày 7/5/1954.

“Những giai điệu tổ quốc”  kể chuyện lịch sử dân tộc hào hùng

Đội hình vận tải bằng xe thồ phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ (Ảnh tư liệu)  

Trong cuốn hồi ký, ông kể buổi chiều ngày 7/5, khi đoàn văn công đang cuốc đất, rải đá làm đường thì bỗng một đồng chí liên lạc từ mặt trận đạp xe qua, reo to: “Mường Thanh địch hàng rồi! Giải phóng Điện Biên rồi!”

Khi đó, người nhạc sĩ gai lên. Tất cả đoàn văn công ngừng tay cuốc, ôm nhau nhảy, không cần đệm nhạc. Đỗ Nhuận thì không ôm ai cả, nhảy một mình, nhảy tít thò lò, và trong đầu phảng phất câu “Giải phóng Điện Biên”…Thế rồi, đêm hôm đó, trong túp lều, bên ánh đèn dầu le lói, tay ông búng chiếc violon, miệng cứ hát lẩm nhẩm, sợ làm ồn anh em mất ngủ. Và ca khúc ra đời với cảm xúc tuôn trào: “Giải phóng Điện Biên, bộ đội ta tiến quân trở về/Giữa mùa hoa nở, miền Tây Bắc tưng bừng vui…”

Nếu như hai ca khúc trước đó, sáng tác trong cùng chiến dịch với Hành quân xa là hành khúc mang âm hưởng dân ca đồng bằng Bắc Bộ, Trên đồi Him Lam với tính chất tưởng niệm, tri ân các chiến sỹ đã hi sinh thì đến Giải phóng Điện Biên bao cảm xúc dồn nén được Đỗ Nhuận kết tụ bằng giai điệu hào sảng, ngợi ca.

“Cha tôi kể lại, hình ảnh đoàn quân ta ngồi trên xe cam- nhông lấy được từ trận chiến với quân Pháp tại chiến dịch Điện Biên trên đường về tiếp quản Thủ đô- tất cả đoàn bộ đội, dân công bừng bừng khí thế hát vang ca khúc Chiến thắng Điện Biên khiến ông… rất sung sướng, rất hạnh phúc”, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân kể lại.


Tiến về Hà Nội

Có thể nói Tiến về Hà Nội của tác giả Văn Cao là ca khúc hay nhất viết về sự kiện Giải phóng Thủ đô. 65 năm trôi qua, những lời ca hào hùng, lãng mạn thể hiện nguyện vọng, khát khao của mọi người dân vẫn được hát vang đầy tự hào trong những dịp lễ lớn.

Nếu ca khúc Mùa Xuân đầu tiên được Văn Cao sáng tác sau ngày giải phóng miền Nam gần một năm thì Tiến về Hà Nội lại được cố nhạc sĩ sáng tác trước khi bộ đội về giải phóng thủ đô (10/10/1954) đến 5 năm.

“Những giai điệu tổ quốc”  kể chuyện lịch sử dân tộc hào hùng

Ngày Giải phóng Thủ đô 10/10/1954 (Ảnh tư liệu)

“Ca khúc như lời dự báo ngày chiến thắng, bởi ngày quân ta trở về tiếp quản Thủ đô trong rừng hoa, sự chào đón nô nức của người dân không khác gì bức tranh ngôn ngữ mà Văn Cao đã phác họa trong Tiến về Hà Nội. Hình ảnh “Trùng trùng quân đi như sóng/ Lớp lớp đoàn quân tiến về”, rồi “Năm cửa ô đón mừng đoàn quân tiến về…”. Mỗi dịp kỷ niệm ngày Giải phóng Thủ đô, xem lại thước phim cũ hòa trong điệp khúc, giai điệu, lời ca này tôi lại xúc động trào nước mắt. Tôi nhớ cha và luôn tự hào về người cha của mình”, nhà thơ, họa sĩ Văn Thao- con trai trưởng của cố nhạc sĩ tài hoa Văn Cao trải lòng.


Đất nước trọn niềm vui

Ngày 30/ 4/1975, lá cờ giải phóng đã được phất cao trên nóc dinh Độc Lập. Niềm vui thắng lợi tuôn trào tạo dòng cảm xúc mạnh mẽ giúp nhiều nhạc sĩ sáng tác thành công nhiều ca khúc ngay trong những ngày đầu thống nhất đất nước. Từ bài Đất nước trọn niềm vui của Hoàng Hà, Bài ca thống nhất của Võ Văn Di, đến bài Tiếng hát từ thành phố mang tên Người, nhạc Cao Việt Bách, lời thơ Đăng Trung, Mùa xuân trên thành phố Hồ Chi Minh của Xuân Hồng, Tiến về Sài Gòn của Lưu Hữu Phước...


“Những giai điệu tổ quốc”  kể chuyện lịch sử dân tộc hào hùng

Các chiến sĩ quân giải phóng đang chạy vào Dinh Độc Lập cắm cờ Cách mạng(Ảnh tư liệu)

Đất nước trọn niềm vui được nhạc sĩ Hoàng Hà lấy cảm xúc mạnh mẽ từ chiến công thần kỳ của quân và dân ta. Ông kể rằng, mình sáng tác ca khúc đúng một đêm (26/4/1975) tại căn nhà ở Yên Phụ, gần Hồ Tây, Hà Nội. “Khi ấy, cảm xúc cao trào, bỗng bật ra giọng hò Đồng Tháp của chị văn công giải phóng năm nào cứ vút cao đưa tâm hồn tôi bay lên, say trong không gian của non sông anh hùng ngày hoàn toàn giải phóng!", ông nói. NSND Trung Kiên chính là ca sĩ đầu tiên thu âm “bài ca khải hoàn của dân tộc” này.

Có điều rất thú vị đó là Hoàng Hà viết ca khúc lịch sử này khi ông chưa đặt chân vào Sài Gòn.

"Mãi đến năm 1977, tôi mới tận mắt trông thấy Sài Gòn. Hồi đó, từ giữa tháng tư năm 1975, không khí Hà Nội quanh tôi rất sôi động.Trong cơ quan Đài tiếng nói Việt Nam, chúng tôi theo dõi tình hình chiến sự từng giờ từng phút, ai cũng náo nức, rạo rực. Đường phố cũng như vậy, tràn ngập một không khí phấn khởi, rộn ràng", ông kể lại.



Như có Bác trong ngày đại thắng

Đêm ngày 28/4/1975, sau khi nghe bản tin cuối cùng của đài có tin phi công Nguyễn Thành Trung ném bom sân bay Tân Sân Nhất, chỉ trong vòng chưa đầy 2 tiếng đồng hồ từ 9 giờ 30 phút tối đến 11 giờ nhạc sĩ Phạm Tuyên đã viết xong bài Như có Bác trong ngày đại thắng.

“Những giai điệu tổ quốc”  kể chuyện lịch sử dân tộc hào hùng

 Mít tinh chào mừng thống nhất đất nước tại quảng trường Ba Đình năm 1975 (Ảnh tư liệu)

Cũng giống như nhạc sĩ Hoàng Hà, Phạm Tuyên chưa từng được đến Sài Gòn cho đến thời điểm ca khúc Như có Bác trong ngày đại thắng ra đời. Nói về ca khúc, nhạc sĩ Phạm Tuyên đã tâm sự: "Lời bài hát như là tiếng lòng, là ước vọng bao nhiêu lâu mình mong ước, có không biết bao nhiêu người cảm động và khóc khi hát vang khúc ca này. Và cảm giác bài hát như có sẵn rồi, không phải là tôi thì sẽ là một nhạc sĩ khác của dân tộc viết ra nó”

Với giai điệu giản dị, gần gũi, lời ca ngắn gọn, súc tích, ca khúc Như có Bác trong ngày đại thắng (nhân dân quen gọi là ca khúc Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng) được phổ biến một cách rộng rãi ở Việt Nam, được rất nhiều người dân biết đến, yêu thích và hát trong những ngày lễ, kỉ niệm lớn hay trong những dịp đội tuyển Việt Nam giành chiến thắng.



Nguyễn Hằng

MỚI NHẤT
4 scandal ồn ào nhất của làng nhạc Việt năm 2014
4 scandal ồn ào nhất của làng nhạc Việt năm 2014

(Dân trí) - Sơn Tùng M-TP vướng nghi án đạo nhạc Hàn Quốc, nghệ sĩ Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, ca sĩ hát “nhạc rác” bị xử phạt, lùm xùm vụ tiền tác quyền liveshow Khánh Ly…là những scandal ồn ào nhất của làng nhạc Việt trong năm 2014.

Thứ ba, 23/12/2014 - 11:25

Vì sao ông già Noel mãi không… “nghỉ hưu”?
Vì sao ông già Noel mãi không… “nghỉ hưu”?

(Dân trí) - Tại sao sau nhiều thế kỷ làm việc vất vả, ông già Noel vẫn không… già đi? Tại sao ông vẫn đủ sức để đi phát quà cho từng em bé vào mỗi dịp Giáng sinh và chắc chắn sẽ không bao giờ quá già để phải… “nghỉ hưu”?

Thứ ba, 23/12/2014 - 10:28

Thời ca hát đắt sô của 2 “trùm” sân khấu
Thời ca hát đắt sô của 2 “trùm” sân khấu

(Dân trí) - NSND Hồng Vân, NSƯT Thành Lộc- 2 “trùm” sân khấu phía Nam từng có quãng thời gian “tung hoành” ca hát những năm 90 thế kỷ trước.

Thứ ba, 23/12/2014 - 10:20

Bí ẩn về cuốn tiểu thuyết gắn liền với những vụ ám sát nổi tiếng
Bí ẩn về cuốn tiểu thuyết gắn liền với những vụ ám sát nổi tiếng

(Dân trí) - “Bắt trẻ đồng xanh” không chỉ là một tác phẩm văn học nổi tiếng thế giới, đây còn là một cuốn sách gắn liền với những vụ ám sát nổi tiếng trong lịch sử như vụ ám sát John Lennon, vụ ám sát hụt tổng thống Mỹ Ronald Reagan... Vì sao?

Thứ ba, 23/12/2014 - 09:25

Trọng Tấn lần đầu tiên hát rock
Trọng Tấn lần đầu tiên hát rock

(Dân trí) - Dù đã thể hiện ca khúc “Tiến bước dưới quân kỳ” nhiều lần trước đây nhưng lần biểu diễn trên sân khấu Giai điệu Tự hào tháng 12 này sẽ là lần đầu tiên “hoàng tử nhạc đỏ” Trọng Tấn hát ca khúc này theo phong cách rock.

Thứ ba, 23/12/2014 - 09:20

Danh ca Chế Linh quỳ trên sân khấu ký tặng fan hâm mộ ở Tiền Giang
Danh ca Chế Linh quỳ trên sân khấu ký tặng fan hâm mộ ở Tiền Giang

(Dân trí) - Chế Linh và các nghệ sĩ cũng được ôm ngập tay những bó hoa mà khán giả tặng, cùng những chuỗi hoa được Tết cầu kỳ khoác lên cổ ông. Trước tình cảm đó, Chế Linh không ngần ngại quỳ trên sân khấu, ký tặng khán giả vây lấy ông ở bên dưới.

Thứ ba, 23/12/2014 - 09:00

Khánh thành nhà trưng bày kỷ vật trên “Đồi thịt băm”
Khánh thành nhà trưng bày kỷ vật trên “Đồi thịt băm”

(Dân trí) - Ngày 21/12, tại xã Hồng Bắc, UBND huyện A Lưới phối hợp với Bảo tàng Lịch sử Cách mạng Thừa Thiên Huế tổ chức Lễ khánh thành nhà trưng bày điểm di tích lịch sử đồi A Biah, hay còn gọi là “Đồi thịt băm (Hamburger hill).

Thứ ba, 23/12/2014 - 08:53

Phan Ý Yên: Đối với tôi, cà phê là tín ngưỡng cá nhân
Phan Ý Yên: Đối với tôi, cà phê là tín ngưỡng cá nhân

Tôi là người thích cà phê theo kiểu tín ngưỡng cá nhân. Nghĩa là có cách riêng để tận hưởng thời điểm bột hoà tan vào nước, làn khói thơm nồng nhè nhẹ cuộn tròn lên âm ấm, lan toả dễ chịu.

Thứ ba, 23/12/2014 - 08:46

Cuộc sống Hà Nội sinh động qua ảnh
Cuộc sống Hà Nội sinh động qua ảnh

(Dân trí) - Người Hà Nội, địa chỉ Hà Nội, hè phố Hà Nội, mưu sinh ở Hà Nội…đã được thể hiện sinh động qua 60 bức ảnh.

Thứ ba, 23/12/2014 - 07:23

“Mụ ghẻ” - câu chuyện sâu sắc về mẹ kế, con chồng
“Mụ ghẻ” - câu chuyện sâu sắc về mẹ kế, con chồng

(Dân trí) - Bằng sự nhẫn nại và trái tim chân thành, cuối cùng, nhân vật Du trong “Mụ ghẻ” cũng đã chiếm được cảm tình từ cô con gái riêng của chồng. Hơn thế nữa, cô còn dũng cảm trở về quê hương sau gần hai mươi năm chối bỏ gia đình trong sự mù quáng...

Thứ hai, 22/12/2014 - 02:52

 Hai nghệ sỹ Hà Lan sáng tạo nghệ thuật với gốm Thanh Hà
Hai nghệ sỹ Hà Lan sáng tạo nghệ thuật với gốm Thanh Hà

(Dân trí) - “Với các tác phẩm sắp đặt với gốm Thanh Hà ở đây, chúng tôi muốn mỗi người xem tự có một cảm nhận riêng về ý nghĩa của những tác phẩm với nội tâm riêng của mỗi người”

Thứ hai, 22/12/2014 - 02:20

Cú đổi đời ngoạn mục của “Pi”
Cú đổi đời ngoạn mục của “Pi”

(Dân trí) - Ở tuổi 17, Suraj Sharma chưa có bất cứ định hướng nghiêm túc nào cho tương lai, cậu thậm chí chẳng chú tâm làm bất cứ việc gì. Vai diễn trong “Life of Pi” đã đến cùng với những trưởng thành vượt bậc và những thay đổi ngoạn mục.

Thứ hai, 22/12/2014 - 01:38

ĐÁNG QUAN TÂM
“Nụ hôn đặc biệt” với một chiến sĩ của MC Hoàng Linh
“Nụ hôn đặc biệt” với một chiến sĩ của MC Hoàng Linh

(Dân trí) - “Sau mỗi chương trình “Chúng tôi là chiến sĩ”, tôi có thêm những người bạn mới. Tôi nhận được rất nhiều tin nhắn, điện thoại, email… của các chiến sĩ. Có một lần duy nhất, còn được nhận “nụ hôn đặc biệt” của một chiến sĩ…”- MC Hoàng Linh chia sẻ.

Thứ hai, 22/12/2014 - 10:29

Hang Sơn Đoòng nằm trong top những hình ảnh đáng kinh ngạc nhất năm
Hang Sơn Đoòng nằm trong top những hình ảnh đáng kinh ngạc nhất năm

(Dân trí) - Định kỳ hàng năm, hãng tin Barcroft Media (Anh) đều công bố những bức ảnh “khó tin” nhất của năm - những bức ảnh hoặc kỳ quặc hoặc kỳ diệu. Trong số những bức ảnh được công bố trong năm 2014, có một bức chụp hang Sơn Đoòng của Việt Nam.

Thứ hai, 22/12/2014 - 10:06

“Thảm cảnh báu vật Quốc gia bị đối xử tệ bạc sẽ còn kéo dài ”
“Thảm cảnh báu vật Quốc gia bị đối xử tệ bạc sẽ còn kéo dài ”

(Dân trí) - Phóng viên Dân trí đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Thiện- Phó chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh liên quan đến 3 khẩu thần công là những “Báu vật Quốc gia” được đúc từ thời Vua Minh Mạng nằm lăn lóc ở bảo tàng tỉnh này.

Thứ hai, 22/12/2014 - 09:55

Ảnh hiếm chụp The Beatles thuở còn… “vô danh”
Ảnh hiếm chụp The Beatles thuở còn… “vô danh”

(Dân trí) - Những bức ảnh hiếm chụp lại cảnh các thành viên của ban nhạc The Beatles vui chơi thoải mái trong một kỳ nghỉ yên bình cuối cùng, trước khi cơn sốt mang tên “The Beatles” chính thức bắt đầu trên khắp thế giới.

Thứ hai, 22/12/2014 - 09:10

Hội Di sản Văn hóa Việt Nam tổ chức đại hội nhiệm kì 3
Hội Di sản Văn hóa Việt Nam tổ chức đại hội nhiệm kì 3

Sáng nay (21/12) tại Hà Nội, Hội Di sản Văn hóa Việt Nam tổ chức đại hội nhiệm kì 3 (2014-2019).

Thứ hai, 22/12/2014 - 03:02

Mỹ Linh khoe sắc trong đêm nhạc “Chuyện của mùa đông”
Mỹ Linh khoe sắc trong đêm nhạc “Chuyện của mùa đông”

(Dân trí) - Quy tụ hàng loạt các ca sĩ trẻ hiện đang được yêu mến, đêm gala âm nhạc “Chuyện của mùa đông” là món quà giáng sinh sớm mà ê kíp làm chương trình gửi tặng khán giả Thủ đô.

Thứ hai, 22/12/2014 - 03:00

"Đường lên Điện Biên" nhận giải khuyến khích
"Đường lên Điện Biên" nhận giải khuyến khích

(Dân trí) - (Dân trí) – Lễ Bế mạc Liên hoan Truyền hình toàn quốc (THTQ) lần thứ 34 diễn ra tối 20/12 tại Huế.

Chủ nhật, 21/12/2014 - 02:35

Chàng rể Anh và di sản kiến trúc Việt
Chàng rể Anh và di sản kiến trúc Việt

Gần 20 năm chọn Việt Nam là nhà, nhà nghiên cứu văn hóa Tim Doling miệt mài cống hiến thầm lặng nhiều kiến thức và tâm huyết của mình cho văn hóa Việt.

Chủ nhật, 21/12/2014 - 10:56

Số phận nữ thanh niên xung phong trong phim “Cha tôi và 2 người đàn bà”
Số phận nữ thanh niên xung phong trong phim “Cha tôi và 2 người đàn bà”

(Dân trí) - Bộ phim có sự tham gia của cố diễn viên Lê Công Tuấn Anh và 2 nữ diễn viên Quách Thu Phương, NSƯT Minh Hòa.

Chủ nhật, 21/12/2014 - 10:56

Phim về “Titanic của Châu Á” gây sốt
Phim về “Titanic của Châu Á” gây sốt

(Dân trí) - Năm 1949, con tàu Thái Bình chở hơn 1.500 hành khách bất ngờ gặp nạn. Sau hơn 60 năm, điện ảnh Trung Quốc quyết định đưa sự kiện này lên màn ảnh với sự tham gia của những diễn viên hàng đầu Châu Á.

Chủ nhật, 21/12/2014 - 10:09

Ông già Noel có thật hay truyền thuyết?
Ông già Noel có thật hay truyền thuyết?

Hình ảnh ông già Noel và cây thông trở thành biểu tượng của Giáng sinh hằng năm. Vậy ông già Noel có thật hay không?

Chủ nhật, 21/12/2014 - 08:09

Hé lộ “cảnh nóng” của Xuân Hinh và Thanh Thanh Hiền
Hé lộ “cảnh nóng” của Xuân Hinh và Thanh Thanh Hiền

(Dân trí) - Hóa thân thành Chí Phèo, Thị Nở trong tiểu phẩm hài Tết “Chuyện tình vườn chuối” nghệ sĩ Xuân Hinh, Thanh Thanh Hiền đã diễn cảnh yêu tại vườn chuối giữa đêm khuya thanh vắng…

Chủ nhật, 21/12/2014 - 08:00