Thứ Bảy 11/03/2017 - 13:34

Nhét tiền vào ngực “cô đồng” là làm méo mó văn hoá

Dân trí Ngày 27/2 vừa qua, trên mạng xã hội lan truyền một cách chóng mặt clip hai thanh niên mặc trang phục hầu đồng đang nhảy múa tưng bừng trước cổng không gian diễn ra lễ hội đền Kỳ Cùng, Tả Phủ - Lạng Sơn thì có nhiều người đến nhét tiền vào ngực.

Rất nhiều người, đặc biệt là những người theo tín ngưỡng thờ Mẫu đã hết sức phẫn nộ trước những hành động này. Nhiều người cho rằng, hành động của người mang hầu đồng ra biểu diễn mua vui và cả những du khách có hành động nhét tiền vào ngực “cô đồng” là báng bổ thần thánh, làm méo mó nét văn hoá đẹp đẽ truyền đời của đạo Mẫu.

Trong buổi họp báo chiều qua (10/3) tại Bộ VHTT&DL, chia sẻ với phóng viên báo Dân trí, PGS.TS Từ Thị Loan - Quyền Viện trưởng Viện Văn hoá nghệ thuật quốc gia Việt Nam cho rằng, thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam - Tứ phủ của người Việt, đặc biệt là hầu đồng phải gắn với môi trường tâm linh, không gian thiêng. Người ta thường hầu đồng ở những đền, điện, phủ thờ hoặc trong không gian mang tính linh thiêng. Chuyện mang hầu đồng ra biểu diễn ở hội chợ, đám tiệc hoặc mang tính mua vui là làm cho tín ngưỡng này bị biến tướng.

Hình ảnh cô đồng thản nhiên để cho khách nhét tiền vào ngực ở Lạng Sơn. Ảnh cắt từ clip.
Hình ảnh "cô đồng" thản nhiên để cho khách nhét tiền vào ngực ở Lạng Sơn. Ảnh cắt từ clip.

“Tất cả các nhà nghiên cứu văn hoá, nhà khoa học, đồng đền thủ nhang, thanh đồng đạo quan cho đến những người theo đạo Mẫu đều rất phản đối hành động này. Họ cho đó là hành động báng bổ thần thánh, làm méo mó tín ngưỡng hầu đồng, làm hoen ố nét đẹp vốn có của đạo Mẫu. Đây cũng được xem là một hình thức lợi dụng tín ngưỡng để trục lợi vì họ đã cho khách nhét tiền vào ngực mình một cách thô thiển, vô văn hoá.

Việc để cho khách nhét tiền một cách thô thiển vào ngực khi đang biểu diễn là đang hạ thấp văn hoá của chính mình. Nếu các bạn trẻ ấy, muốn biểu diễn để quảng bá cho di sản hoặc để người ta tuỳ tâm ủng hộ thì đã không làm như thế hoặc chấp nhận cho người khác làm như thế.

Đây là một câu chuyện điển hình để chúng ta bàn nhiều hơn đến cách tổ chức thực hành tín ngưỡng hầu đồng. Phải làm sao đó để tín ngưỡng thờ mẫu Tam Tứ phủ nói chung và thực hành tín ngưỡng hầu đồng nói riêng xứng tầm với một di sản. Làm thế nào để việc biểu diễn hầu đồng, kể cả sân khấu hoá cũng phải là một nét văn hoá và việc ủng hộ tiền cũng phải thực sự văn hoá.

Tôi nghĩ tất cả những điều này, nếu ở vai trò quản lý nhà nước thì chỉ có thể nhắc nhở thôi chứ xử phạt thì cũng khó. Tuy nhiên, việc tuyên truyền của các cơ quan quản lý văn hoá và cơ quan truyền thông cũng rất quan trọng. Ngoài ra, bản thân những người theo đạo Mẫu cũng phải có phản ứng trước những hành vi ấy để những người như thế họ ý thức hơn trong việc ứng xử với hầu đồng”, PGS Từ Thị Loan bày tỏ.

Theo PGS Từ Thị Loan, thực ra, ở các nước phát triển, có hệ thống pháp luật hoàn chỉnh thì đến tận những cái nhỏ nhất cũng có những chế tài xử lý và mức xử phạt nghiêm. Nhưng ở nước mình, hệ thống pháp luật đang trong quá trình hoàn thiện và có những cái cấp bách hơn để họ xử phạt nên chưa có chế tài cho những sự việc như thế này. “Về lâu về dài tôi nghĩ cũng cần phải có những chế tài cụ thể để xử lý nghiêm những hành động lợi dụng tín ngưỡng trục lợi hoặc làm biến tướng di sản đã được nhân loại vinh danh như tín ngưỡng Tam - Tứ phủ. Tuy nhiên, trước mắt, chúng ta nên hướng đến việc giáo dục, tuyên truyền đã”, PGS Từ Thị Loan nhấn mạnh thêm.

Đồng quan điểm, GS.TS Nguyễn Chí Bền cũng cho rằng, tín ngưỡng thờ Mẫu cũng như các tín ngưỡng khác là bao giờ cũng phải gắn với không gian thiêng. Và tất cả các nghi lễ để thực hành tín ngưỡng ấy đều phải diễn ra trong đúng không gian của nó.

“Tôi nghĩ, các cơ quan văn hoá khi phát hiện ra sự việc này cần phải xử phạt và chấn chỉnh để sự việc không lặp lại. Bởi nó khiến cho di sản này bị méo mó, biến tướng… thảm hại. Tôi cho rằng, có một việc phải làm đó là tổ chức sinh hoạt cho chính bản thân các ông đồng, bà đồng. Vì có nhiều người năm nào cũng hầu đồng, cũng diễn xướng… nhưng họ có hiểu cái đó có ý nghĩa như thế nào đâu. Thậm chí, có nhiều cung văn đi hát văn chầu cho người ta hầu còn hát sai thì làm sao mà giữ gìn được. Cho nên, cần phải tập hợp các ông đồng bà đồng để mà đối thoại, trò chuyện và tuyên truyền cho họ hiểu về giá trị tâm linh cũng như giá trị văn hoá của di sản này. Việc này, từng địa phương, ngành văn hoá phải làm. Vì di tích thờ Mẫu của chúng ta từ phía Bắc cho đến Huế lại khác và từ Huế trở vào trong rất khác. Cho nên phải sớm làm việc ấy”, GS Nguyễn Chí Bền nói.

Vào chiều qua, Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên - đại diện cho Bộ VHTT&DL cũng đã công bố chương trình hành động quốc gia về bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá phi vật thể tín ngưỡng thờ Mẫu Tam - Tứ phủ của người Việt giai đoạn 2017 - 2022. Một trong những nội dung mà chương trình hành động này đề cập đó là tạo điều kiện cho việc thực hành, sáng tạo và truyền dạy di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt trong cộng đồng nhằm nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng và nhân dân địa phương; khuyến khích những nghệ nhân hát văn cao tuổi truyền dạy những bài bản cổ cho thế hệ trẻ; tăng cường các hình thức giáo dục chính thức và không chính thức về giá trị và ý nghĩa của di sản trong trường học.

PGS Từ Thị Loan cho rằng, việc lợi dụng tín ngưỡng để trục lợi được xem là làm biến tướng di sản. Ảnh cắt từ clip.
PGS Từ Thị Loan cho rằng, việc lợi dụng tín ngưỡng để trục lợi được xem là làm biến tướng di sản. Ảnh cắt từ clip.

Tôn vinh các cá nhân, cộng đồng có nhiều đóng góp trong việc gìn giữ, thực hành, truyền dạy, bảo vệ và phát huy giá trị di sản; có chính sách, khen thưởng và phong tặng danh hiệu vinh dự nhà nước cho các nghệ nhân có nhiều đóng góp trong hoạt động bảo vệ, trao truyền những giá trị văn hóa của di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt;

Thực hiện các biện pháp quản lý nhà nước nhằm gìn giữ, bảo vệ và phát huy những giá trị tốt đẹp của di sản, đồng thời ngăn ngừa, loại bỏ các hủ tục và hành vi lợi dụng di sản để trục lợi, có tác động tiêu cực tới đời sống cộng đồng, xã hội và làm sai lệch di sản; ngăn chặn, xử lý nghiêm việc lợi dụng thương mại hóa, hoặc các hiện tượng khác làm biến dạng giá trị di sản; Phối hợp với các cơ quan truyền thông, các hội nghề nghiệp tổ chức các chương trình giới thiệu, quảng bá về giá trị di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt dưới nhiều hình thức cho công chúng trong và ngoài nước.

Và một trong những biện pháp để hầu đồng không bị biến tướng được đề cập đến trong cuộc họp là cần có quy định thống nhất về trang phục hầu đồng, đồ cung tiến, vàng mã… để tránh hiện tượng lãng phí tiền của vào đồ lễ (thông qua đó là việc trục lợi cá nhân) trong các hoạt động liên quan đến tín ngưỡng Thờ Mẫu;

Tuyên truyền, phổ biến để chính các thầy đồng hiểu được những giá trị nhân văn cao đẹp và bản sắc văn hóa trong Thực hành Tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ mà UNESCO đã ghi nhận. Những thầy đồng cần giữ phẩm chất của một tín đồ Thờ Mẫu, có tâm, có đức, không "phán truyền" cho các con nhang đệ tử, không lợi dụng kiếm lợi, không lôi kéo và xúi giục những người khác thực hiện những hành vi mê tín dị đoan.

Ngăn chặn và kiên quyết xử lý vi phạm đối với các hành vi lợi dụng Thực hành Tín ngưỡng Thờ Mẫu để trục lợi, kiếm tiền; lợi dụng niềm tin vào các vị thánh của người dân để tuyên truyền và cổ súy cho những hoạt động gây chia rẽ các thủ nhang, đồng đền, bản hội và làm ảnh hưởng đến đời sống tâm linh, tinh thần của cộng đồng tín đồ của Thực hành Tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam - Tứ phủ và của toàn xã hội.

Hà Tùng Long

MỚI NHẤT
Người bị cá sấu cắn vào mặt không phải diễn viên của Liên đoàn Xiếc
Người bị cá sấu cắn vào mặt không phải diễn viên của Liên đoàn Xiếc

(Dân trí) - Ông Tạ Duy Ánh - Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam xác nhận, đoàn xiếc có nam diễn viên bị cá sấu cắn bị thương ở Hà Nam tối 11/3 không phải là diễn viên của Liên đoàn Xiếc Việt Nam. Ông Ánh cũng khẳng định, trong tất cả các tiết mục xiếc thú của Liên đoàn Xiếc Việt Nam, không có tiết mục nào biểu diễn với cá sấu mà chỉ có biểu diễn với trăn, khỉ, chó, ngựa, voi, gấu…

Chủ nhật, 12/03/2017 - 11:45

Vừa đăng quang Á khôi, Nguyễn Thị Thành có nguy cơ bị tước danh hiệu
Vừa đăng quang Á khôi, Nguyễn Thị Thành có nguy cơ bị tước danh hiệu

(Dân trí) - Cục Nghệ thuật Biểu diễn cho biết, việc BTC Hoa khôi Du lịch Việt Nam 2017 cho Nguyễn Thị Thành tham dự cuộc thi và đăng quang ngôi vị Á khôi là cố ý làm sai quy định của pháp luật. Và có thể, danh hiệu Á khôi của cô sẽ không được thừa nhận.

Chủ nhật, 12/03/2017 - 10:22

Kinh hãi cảnh diễn viên xiếc bị cá sấu cắn vào mặt khi đang biểu diễn
Kinh hãi cảnh diễn viên xiếc bị cá sấu cắn vào mặt khi đang biểu diễn

(Dân trí) - Sau lần biểu diễn thò đầu vào miệng cá sấu không thành công, đến lần thứ 2 một nam diễn viên xiếc không may bị cá sấu cắn thẳng vào mặt. Nhiều khán giả chứng kiến sự việc không khỏi hoảng hồn, la hét thất thanh vì chứng kiến sự cố này.

Chủ nhật, 12/03/2017 - 10:15

Tưng bừng lễ hội đua voi và thuyền độc mộc
Tưng bừng lễ hội đua voi và thuyền độc mộc

(Dân trí) - Sáng 11/3, Hội đua voi và thuyền độc mộc đã được tổ chức tại buôn Jun, thị trấn Liên Sơn (huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk). Đây là một trong những hoạt động chính trong khuôn khổ Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột năm 2017.

Chủ nhật, 12/03/2017 - 08:15

Đền Chín Gian được công nhận di sản phi vật thể quốc gia
Đền Chín Gian được công nhận di sản phi vật thể quốc gia

(Dân trí) - Ngày 11/3, (tức là ngày15/2 Âm lịch), tại xã Châu Kim, huyện Quế Phong, đồng bào các dân tộc miền Tây xứ Nghệ đã long trọng tổ chức Lễ đón nhận bằng Di tích Lịch sử - phi vật thể đền Chín Gian và khai hội đền 2017.

Chủ nhật, 12/03/2017 - 08:00

Khai mạc Những ngày văn hóa Hàn Quốc tại Hội An
Khai mạc Những ngày văn hóa Hàn Quốc tại Hội An

(Dân trí) - Tối 11/3, tỉnh Quảng Nam phối hợp với Đại sứ quán Hàn Quốc, Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam tổ chức khai mạc “Những ngày Văn hóa Hàn Quốc tại Hội An, Quảng Nam 2017”.

Chủ nhật, 12/03/2017 - 06:00

“Kong” thu về hơn 18 tỷ đồng tại Việt Nam chỉ sau một ngày công chiếu
“Kong” thu về hơn 18 tỷ đồng tại Việt Nam chỉ sau một ngày công chiếu

(Dân trí) - “Kong” đang cùng lúc có cả lợi thế và bất lợi trong công cuộc “tấn công” phòng vé thế giới. Dù vậy, tại “quê nhà của Kong”, khán giả Việt Nam đang ủng hộ hết mình cho quái thú.

Chủ nhật, 12/03/2017 - 02:00

Ca khúc “Con đường xưa em đi” bị tạm dừng lưu hành
Ca khúc “Con đường xưa em đi” bị tạm dừng lưu hành

(Dân trí) - Cục Nghệ thuật Biểu diễn vừa quyết định tạm dừng lưu hành 5 bài hát sáng tác trước năm 1975 đã cấp phép phổ biến, trong đó có bài “Con đường xưa em đi”, “Cánh thiệp đầu xuân”, “Rừng xưa”, “Chuyện buồn ngày xuân”, “Đừng gọi anh bằng chú”.

Chủ nhật, 12/03/2017 - 01:55

Ngân vang âm thanh của đại ngàn Tây Nguyên
Ngân vang âm thanh của đại ngàn Tây Nguyên

(Dân trí) - Giữa màn sương mờ ảo, bên ánh lửa bập bùng, từng lời ca, điệu múa rộn ràng, tiếng cồng chiêng trầm bổng hòa cùng những điệu múa nhịp nhàng cứ thế cất lên.

Chủ nhật, 12/03/2017 - 01:00

Đạo diễn phim “Kong” rao bán nhà ở Mỹ và muốn sống ở Việt Nam
Đạo diễn phim “Kong” rao bán nhà ở Mỹ và muốn sống ở Việt Nam

(Dân trí) - Jordan Vogt-Robert đã bất ngờ tiết lộ rằng, anh đã nghĩ tới việc sẽ chuyển tới Việt Nam sinh sống. Hiện anh đang rao bán nhà ở Los Angeles.

Thứ bảy, 11/03/2017 - 08:35

Những hình ảnh chưa đẹp tại Lễ hội hoa anh đào 2017
Những hình ảnh chưa đẹp tại Lễ hội hoa anh đào 2017

(Dân trí) - Mặc dù không có hiện tượng bẻ cành, hái hoa, nhưng Lễ hội hoa anh đào 2017 vẫn có những hình ảnh chưa đẹp khi nhiều người cầm cành hoa, thậm chí nhào vào giữa các khóm hoa để chụp ảnh.

Thứ bảy, 11/03/2017 - 04:36

Cuộc phỏng vấn hài hước gây bão mạng “không thể không xem”
Cuộc phỏng vấn hài hước gây bão mạng “không thể không xem”

(Dân trí) - Hiện tại, video clip của cuộc phỏng vấn hài hước nhất từng thấy này đang lan truyền với tốc độ chóng mặt trên mạng xã hội. Đây là cuộc phỏng vấn hài hước tới mức… không thể không xem.

Thứ bảy, 11/03/2017 - 01:36

ĐÁNG QUAN TÂM
400.000 trái chuối cho King Kong ăn trong một ngày?
400.000 trái chuối cho King Kong ăn trong một ngày?

(Dân trí) - Lực hàm của Kong bằng 835 lần lực hàm cá sấu sông Nile. Mỗi ngày, Kong cần 400.000 quả chuối, gấp đôi lượng chuối người dân Mỹ ăn mỗi ngày. Ngay cả máy bay vận tải lớn nhất thế giới hiện nay cũng không đủ sức chở Kong. Và còn gì nữa?!

Thứ bảy, 11/03/2017 - 10:41

Ông Bằng trong phim truyền hình “Mùa lá rụng” qua đời
Ông Bằng trong phim truyền hình “Mùa lá rụng” qua đời

(Dân trí) - NSND Chu Văn Thức - “cây đa, cây đề” của làng chèo cổ, người từng gây ấn tượng với các vai diễn trong phim truyền hình “Mùa lá rụng”, “Cô gái đến từ Bangkok” vừa qua đời ở tuổi 86 tại Hà Nội.

Thứ bảy, 11/03/2017 - 10:34

Yêu cầu dừng cấp bằng chứng nhận tôn vinh “nghệ nhân”, công nhận “cây di sản”
Yêu cầu dừng cấp bằng chứng nhận tôn vinh “nghệ nhân”, công nhận “cây di sản”

(Dân trí) - Ngày 10/3, Bộ VHTT&DL đã có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về quản lý việc chứng nhận tôn vinh “Nghệ nhân”; công nhận “Việt Nam Linh thiêng cổ tự”; “Cây di sản”.

Thứ bảy, 11/03/2017 - 09:00

Bình Định: Độc đáo lễ hội cầu ngư của ngư dân vùng biển Nhơn Hải
Bình Định: Độc đáo lễ hội cầu ngư của ngư dân vùng biển Nhơn Hải

(Dân trí) - Thành một sinh hoạt văn hóa truyền thống của ngư dân vùng biển, từ ngày 8/3 đến ngày 12/3 (tức ngày 11 - 15/2 Âm lịch), ngư dân xã Nhơn Hải, TP Quy Nhơn (Bình Định) long trọng tổ chức lễ hội cầu ngư truyền thống.

Thứ bảy, 11/03/2017 - 06:00

Kinh ngạc với tượng sáp nghệ sĩ Việt giống y như người thật
Kinh ngạc với tượng sáp nghệ sĩ Việt giống y như người thật

(Dân trí) - Khi lần đầu tiên được nhìn thấy tượng sáp của chính mình đã được thực hiện hoàn chỉnh, các nghệ sĩ Minh Vương, Thành Lộc, Lý Hải... đều cảm thấy kinh ngạc vì độ giống nhau từ hình ảnh cho đến thần thái riêng.

Thứ bảy, 11/03/2017 - 05:00

Hàng nghìn người chen chân vào Lễ hội hoa anh đào Nhật Bản 2017
Hàng nghìn người chen chân vào Lễ hội hoa anh đào Nhật Bản 2017

(Dân trí) - Mặc dù người dân chưa được vào khu vực diễn ra Lễ hội nhưng tối 10/3, hàng nghìn người dân Thủ đô vẫn kiên nhẫn đứng đợi chờ tới giờ được vào ngắm hoa.

Thứ bảy, 11/03/2017 - 03:00

Nỗi khổ của những nghệ sĩ sống trong cái bóng của anh chị em ruột
Nỗi khổ của những nghệ sĩ sống trong cái bóng của anh chị em ruột

(Dân trí) - Đây là những cặp anh chị em quá khác biệt trong giới showbiz, khi một người quá đỗi nổi tiếng, đến mức vô tình lấn át người còn lại trong suốt cả sự nghiệp.

Thứ bảy, 11/03/2017 - 02:00

Triển lãm hàng trăm hình ảnh, hiện vật về Lịch sử cồng chiêng Tây Nguyên
Triển lãm hàng trăm hình ảnh, hiện vật về Lịch sử cồng chiêng Tây Nguyên

(Dân trí) - Bảo tàng Dân tộc học Đắk Lắk đang trưng bày hàng trăm bức ảnh quý hiếm về lịch sử cồng chiêng Tây Nguyên cùng nhiều hiện vật là cồng chiêng của đồng bào các dân tộc tại 5 tỉnh Tây Nguyên.

Thứ bảy, 11/03/2017 - 01:20

Khai mạc Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột và Liên hoan văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên
Khai mạc Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột và Liên hoan văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên

(Dân trí) - Tối ngày 10/3, đêm khai mạc Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột và Liên hoan văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên ngập tràn sắc màu và đậm chất văn hóa Tây Nguyên đã diễn ra tại quảng trường (10/3) tại TP. Buôn Ma thuột (Đắk Lắk).

Thứ sáu, 10/03/2017 - 10:00

Ngày 11/3, đạo diễn phim “Kong” sẽ tới Việt Nam nhận quyết định Đại sứ Du lịch
Ngày 11/3, đạo diễn phim “Kong” sẽ tới Việt Nam nhận quyết định Đại sứ Du lịch

(Dân trí) - Vào chiều 10/3, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện - Bộ VHTT&DL đã ký quyết định Bổ nhiệm ông Jordan Vogt-Roberts (quốc tịch Hoa kỳ, Đạo diễn điện ảnh) làm Đại sứ Du lịch Việt Nam tại Hoa Kỳ và Vương quốc Anh nhiệm kỳ 2017 - 2020.

Thứ sáu, 10/03/2017 - 09:18

12.000 cành anh đào Nhật Bản khoe sắc bên hồ Gươm
12.000 cành anh đào Nhật Bản khoe sắc bên hồ Gươm

(Dân trí) - Lễ hội hoa anh đào sẽ khai mạc tối nay 10/3 tại khu vực tượng đài Lý Thái Tổ (Hoàn Kiếm, Hà Nội). 12.000 cành và 150 cây hoa anh đào từ Nhật Bản đã khoe sắc bên hồ Gươm, sẵn sàng đón người dân tới tham quan dịp cuối tuần.

Thứ sáu, 10/03/2017 - 08:09

Điểm cộng và điểm trừ của "Kong: Skull Island" trong mắt nghệ sĩ Việt
Điểm cộng và điểm trừ của "Kong: Skull Island" trong mắt nghệ sĩ Việt

(Dân trí) - Đạo diễn Dustin Nguyễn, nghệ sĩ Thành Lộc, nhà sản xuất Bebe Phạm, Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh, Á hậu Thuỵ Vân và Thanh Tú đã có nhiều cảm xúc đặc biệt sau khi xem bom tấn Kong: Skull Island.

Thứ sáu, 10/03/2017 - 03:35