1. Dân trí   ›  
  2. Văn hóa   ›  
Thứ Bảy 26/09/2015 - 09:00

Nguồn gốc ngày tết Trung thu

Chia sẻ
Dân trí Từ lâu, Trung thu đã trở thành một trong những ngày lễ được chú ý trong năm. Nhưng có lẽ, không phải ai cũng biết những truyền thuyết đầy thú vị về nguồn gốc ngày Tết trăng tròn đặc biệt này.

Có khá nhiều câu chuyện giải thích nguồn gốc ngày lễ này nhưng có lẽ phổ biến nhất là hai câu chuyện dưới đây.

Theo truyền thuyết dân gian kể lại, Hậu Nghệ là một vị thần bất tử có tài bắn cung còn Hằng Nga, vợ chàng là một tiên nữ vô cùng xinh đẹp ở Thiên Đình. Cả hai sống với nhau rất hạnh phúc nhưng chỉ bởi lòng đố kỵ, ghen ghét, Hậu nghệ đã bị vu oan và sau đó bị đày làm thường dân. Những tưởng cuộc sống hai người sau bao sóng gió sẽ trở nên bình yên, hạnh phúc nhưng tai họa lại ập đến.

Nguồn gốc ngày tết Trung thu - 1

Lúc bấy giờ, người dân hạ giới gặp đại nạn, mười đứa con mặt trời của vua Nghiêu lộng hành, không theo phép tắc thay phiên nhau tỏa sáng cho nhân gian mà tranh giành, lấn át nhau để rồi không ai nhường ai cùng lúc xuất hiện để rồi dưới sức nóng như thiêu như đốt của mười mặt trời nhân gian như chìm trong bể lửa, mọi thứ đều bị thiêu rụi, con người than khóc ai oán.

Trước tình cảnh cấp bách đó, vua Nghiêu nhớ đến Hậu Nghệ, xạ thủ cừ khôi nhất của mình năm xưa, bèn sai chàng bắn rơi mặt trời, giải thoát cho hạ giới. Với tài bắn cung của mình, Hậu Nghệ dễ dàng bắn rới chín mặt trời, chỉ để lại một mặt trời làm nhiệm vụ soi sáng dương gian mà thôi.

Để trả ơn, nhà vua đã trao cho chàng một viên thuốc và dặn rằng: “Ngươi hãy ăn chay và cầu nguyện trong một năm, sau thời hạn một năm, ngươi hãy uống viên thuốc này. Nó sẽ khiến ngươi được trường sinh bất lão.” Nghe lời vua Nghiêu, Hậu Nghệ làm theo nhưng cũng chính từ đây tai họa đã giáng xuống hai vợ chồng mà chàng không hề hay biết.

Ít lâu sau đó, Hậu Nghệ đi săn ở xa, Hằng Nga ở nhà một mình dọn dẹp nhà cửa bỗng thấy trên nóc nhà có một cái hộp, mở hộp ra thì bỗng thấy một viên linh dược tỏa sáng lấp lánh bên trong. Tò mò, nàng đưa lên miệng nuốt. Đúng lúc đấy, Hậu Nghệ trở về, chàng chợt hiểu chuyện gì xảy ra nhưng đã quá muộn, viên linh dược quá mạnh khiến Hằng Nga bắt đầu bay về trời.

Nguồn gốc ngày tết Trung thu - 2

Hậu Nghệ vội vã đuổi theo nhưng không kịp nữa rồi. Hằng Nga bay lên đến mặt trăng thì không thở được, viên thuốc bị văng ra. Kể từ đó, Hằng Nga mãi mãi ở lại trên mặt trăng, không thể nào trở về bên chồng được nữa. Nhưng vì quá nhớ thương Hậu Nghệ, ngày ngày nàng cùng những con thỏ ở đấy giã gạo mong tạo ra được viên thuốc như xưa nhưng đều vô dụng.

Trong khi đó, ở dương gian, Hậu Nghệ quá đỗi hối hận chỉ vì lơ đãng mà mãi mãi đánh mất người vợ xinh đẹp của mình. Chàng bèn đến cầu xin vua Nghiêu cho chàng được sống ở mặt trời để có thể gặp Hằng Nga.

Và thế, cứ mỗi năm một lần, vào ngày rằm tháng Tám, ngày mà mặt trăng tròn và sáng nhất, Hậu Nghệ và Hằng Nga sẽ được đoàn tụ với nhau. Ở hạ giới, chính vì xúc động trước tình cảm chung thủy, sắt son của đôi vợ chồng, người dân luôn tổ chức ăn mừng và trở thành tục lệ cho đến nay. Có lẽ chính vì thế mà Tết Trung thu hay còn được gọi là Tết đoàn viên.

Một truyền thuyết khác nữa về Tết Trung thu đó là tương truyền, vào đêm rằm tháng Tám vua Đường Minh Hoàng (713-741 Tây Lịch) đang dạo chơi trong vườn Ngự Uyển thì gặp một đạo sĩ nổi tiếng là La Công Viễn. Đạo sĩ bèn làm phép đưa nhà vua lên cung trăng dạo chơi. Ở đấy nhà vua say sưa thưởng thức những khúc nhạc huyền diệu, những nàng tiên nữ xiêm y thướt tha múa hát đến quên cả thời gian.

Nguồn gốc ngày tết Trung thu - 3

Cho đến lúc ra về, nhà vua vẫn còn vô cùng lưu luyến. Về đến hoàng cung, nhà vua nhớ đến chốn bồng lai tiên cảnh bèn sai các nghệ nhân sáng tác ra khúc nhạc Nghê Thường Vũ Y để mô phỏng lại cảnh đẹp đêm ấy ở cung trăng và ra lệnh cho người dân tổ chức lễ rước đèn ăn mừng ngày rằm tháng Tám. Từ đấy rằm tháng Tám hay Tết Trung Thu đã trở thành một tập tục và được truyền lại cho đến tận bây giờ.

Đó chỉ là hai trong số rất nhiều truyền thuyết về ngày Tết đặc biệt này. Giờ đây, mỗi khi nhắc đến Trung thu là ta lại nhắc đến một lễ hội truyền thống ở Việt Nam với những hoạt động vui chơi  như rước đèn, múa lân, bày mâm ngũ quả hay chỉ đơn giản là dịp để mọi người trong gia đình quây quần, sum họp chia nhau chiếc bánh trung thu tròn vẹn như tình cảm yêu thương sau những ngày tháng học hành và làm việc căng thẳng.            

Hoàng Linh

Nguồn gốc ngày tết Trung thu - 4
Chia sẻ
In bài viết này

MỚI NHẤT

Câu chuyện của nhiếp ảnh gia Pháp và “cụ bà đẹp nhất thế giới” ở Hội An
Câu chuyện của nhiếp ảnh gia Pháp và “cụ bà đẹp nhất thế giới” ở Hội An

(Dân trí) - Trong số hàng ngàn bức ảnh chụp chân dung và phong cảnh ở Việt Nam, nhiếp ảnh gia người Pháp yêu thích nhất tấm hình bà cụ Bùi Thị Xong, người phụ nữ nghèo làm nghề chèo đò đón khách du lịch ở Hội An.

Thứ hai, 28/09/2015 - 06:55

Clip 50 nghìn và giấc mơ hài Nghệ
Clip 50 nghìn và giấc mơ hài Nghệ

(Dân trí) - Để có kinh phí sản xuất clip hài mang đậm chất Nghệ, mỗi thành viên góp 50 nghìn. Không một ai trong nhóm học sân khấu hay điện ảnh, tất cả đều đến với Hài Nghệ bằng năng khiếu và lòng nhiệt tình. Đáp lại, có clip hài của nhóm đạt được gần 1,5 triệu lượt xem.

Thứ hai, 28/09/2015 - 06:00

Đêm cuối cùng của hoa và bướm
Đêm cuối cùng của hoa và bướm

(Dân trí) - 5 NTK diễn đạt về Xuân Hè 2016 trong đêm cuối của trang phục may sẵn đã thể hiện bản lĩnh của những NTK có tư duy chặt chẽ và có nhiều kinh nghiệm trong cách xử lý chất liệu. Hướng về thiên nhiên nhiều màu sắc là thông điệp của các NTK trong đêm này.

Thứ hai, 28/09/2015 - 03:01

Hào hứng đua thuyền chèo ở Cần Giờ
Hào hứng đua thuyền chèo ở Cần Giờ

(Dân trí) - Trong khuôn khổ Lễ hội truyền thống ngư dân Cần Giờ, ngày 26/9, tại rạch Cầu Đen đã diễn ra cuộc đua thuyền chèo thu hút khá nhiều du khách và bà con địa phương.

Chủ nhật, 27/09/2015 - 10:11

“Hoa mắt, chóng mặt” đi trên cây cầu kính dài nhất thế giới
“Hoa mắt, chóng mặt” đi trên cây cầu kính dài nhất thế giới

(Dân trí) - Cây cầu kính dài nhất thế giới đã bắt đầu chào đón du khách bước lên trải nghiệm cảm giác rợn ngợp. Người ta gọi đây là cây cầu “anh hùng” bởi nó thử thách “thần kinh thép” của những người bước đi trên cầu.

Chủ nhật, 27/09/2015 - 04:22

"Cảnh nóng 5 giây" chỉ nằm ở tài liệu kỹ thuật!
"Cảnh nóng 5 giây" chỉ nằm ở tài liệu kỹ thuật!

Câu chuyện về “cảnh khỏa thân, tình dục chỉ 5 giây” trong dự thảo quy định về phân loại phim đã gây chú ý công luận và giới làm nghề những ngày qua. Để rộng đường dư luận, Thể thao & Văn hóa (TTXVN) có cuộc trò chuyện với ông Đỗ Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Điện ảnh (Bộ VH,TT&DL), người trực tiếp soạn thảo dự thảo - về vấn đề này.

Chủ nhật, 27/09/2015 - 03:00

Phát hiện ngôi mộ còn nguyên vẹn từ thời kỳ tiền La Mã ở Pompeii
Phát hiện ngôi mộ còn nguyên vẹn từ thời kỳ tiền La Mã ở Pompeii

(Dân trí) - Một bộ hài cốt của một phụ nữ thời Samnite thuộc thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên được tìm thấy gần như nguyên vẹn cùng các đồ tùy táng tại khu di tích Pompeii.

Chủ nhật, 27/09/2015 - 02:00

Người dân Châu Á náo nức đón Tết Trung thu
Người dân Châu Á náo nức đón Tết Trung thu

(Dân trí) - Những ngày này, người dân ở một số quốc gia Châu Á như Việt Nam, Singapore, Trung Quốc… náo nức chuẩn bị cho Tết Trung thu. Hãy cùng xem không khí chuẩn bị cho ngày Tết đoàn viên lớn thứ 2 trong năm đang diễn ra như thế nào.

Chủ nhật, 27/09/2015 - 09:00

Đêm thứ hai - Đêm của những trang phục mang tính ứng dụng cao
Đêm thứ hai - Đêm của những trang phục mang tính ứng dụng cao

(Dân trí) - Ngụ ý của ban tổ chức Tuần lễ Thời trang Việt Nam Xuân Hè 2016 đã quá rõ nét. Một ngụ ý mang tính chuyên nghiệp bởi đêm thứ hai dành cho trang phục đời thường - ứng dụng. Những BST lần lượt được giới thiệu như một bức tranh sống động về đời sống thực tế hiện nay.

Chủ nhật, 27/09/2015 - 08:24

Ăn vận gây sốc, người đẹp được tuyển thẳng vào đài truyền hình
Ăn vận gây sốc, người đẹp được tuyển thẳng vào đài truyền hình

(Dân trí) - Người đẹp ăn vận “khiêu khích” trong buổi thử hình đã được tuyển thẳng vào đài truyền hình và ngay lập tức giúp tỉ suất người xem đài lên cao bất ngờ.

Chủ nhật, 27/09/2015 - 06:00

“Phim hoạt hình Việt đứng rất thấp ngay trong khu vực!”
“Phim hoạt hình Việt đứng rất thấp ngay trong khu vực!”

Đạo diễn, NSND Phạm Minh Trí có thể coi là một cột trụ của làng phim hoạt hình Việt, anh là người đầu tiên làm phim hoạt hình dài tập “Cuộc phiêu lưu của ong vàng” (10 tập, 15 phút/tập) và phim hoạt hình chiếu rạp “Người con của Rồng” nói về tuổi thơ của vua Lý Công Uẩn. Phóng viên Lao Động đã phỏng vấn anh về những tồn tại của phim hoạt hình VN.

Thứ bảy, 26/09/2015 - 07:51

Không chân, tay, tóc, răng... vẫn là người mẫu sáng giá!
Không chân, tay, tóc, răng... vẫn là người mẫu sáng giá!

Họ là những cô gái dũng cảm, vượt qua những khiếm khuyết, bệnh tật và trở thành những người mẫu đắt giá, có vị trí riêng trong làng thời trang thế giới.

Thứ bảy, 26/09/2015 - 07:25

ĐÁNG QUAN TÂM

Ruộng bậc thang Yên Bái lọt top ảnh đẹp cuộc thi quốc tế
Ruộng bậc thang Yên Bái lọt top ảnh đẹp cuộc thi quốc tế

(Dân trí) - Giải ảnh National Geographic Photo Contest 2015 vừa công bố top những bức ảnh đẹp nhất đã gửi về dự thi. Trong số này, có bức ảnh chụp ruộng bậc thang ở xã Tú Lệ do một nữ nhiếp ảnh gia người Việt thực hiện.

Thứ bảy, 26/09/2015 - 08:41

Những ngôi nhà Việt được giới thiệu trên tạp chí kiến trúc quốc tế
Những ngôi nhà Việt được giới thiệu trên tạp chí kiến trúc quốc tế

(Dân trí) - Dưới đây là những ngôi nhà Việt có kiến trúc đẹp ấn tượng được giới thiệu trên tạp chí kiến trúc nổi tiếng ArchDaily.

Thứ bảy, 26/09/2015 - 08:00

Sắc màu của một ngày mới
Sắc màu của một ngày mới

(Dân trí) - Ngày khai mạc Tuần lễ thời trang Xuân Hè 2016 giới thiệu BST của 6 NTK. BTC đã rất ưu ái những NTK thuộc thế hệ trẻ nhất. Mở màn là NTK Ngọc Hân, Nhi Hoàng, họ đã đón chào mùa Xuân Hè 2016 với những luồng gió mới đầy năng lượng, với những ý tưởng độc đáo.

Thứ bảy, 26/09/2015 - 07:33

“Nghe” bánh Trung thu kể chuyện ân tình
“Nghe” bánh Trung thu kể chuyện ân tình

(Dân trí) - Bánh Trung thu có vỏ bánh bọc lấy các loại nhân. Hình ảnh bao bọc, lớp lang trong ngoài thể hiện tình cảm gắn bó, bao bọc lẫn nhau. Nguyên liệu làm bánh Trung thu đều là những sản vật nông nghiệp thân quen, nên đây được coi là thứ bánh dân dã.

Thứ bảy, 26/09/2015 - 05:00

Tác giả bài hát "Sao anh nỡ đành quên" lâm bệnh nặng
Tác giả bài hát "Sao anh nỡ đành quên" lâm bệnh nặng

Nhập viện hơn một tháng qua, ngày 24/9, các bác sĩ điều trị chuyên khoa tiết niệu của Bệnh viện (BV) Bình Dân TP HCM đã tiến hành tiêm hóa chất điều trị căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt cho nhạc sĩ Tô Thanh Tùng. Ông cho biết hiện sức khỏe rất yếu.

Thứ sáu, 25/09/2015 - 03:41

Tiết lộ cảnh quay ngắn nhưng khó "nhằn" trong phim nổi tiếng
Tiết lộ cảnh quay ngắn nhưng khó "nhằn" trong phim nổi tiếng

(Dân trí) - Chỉ vài giây hình ngắn ngủi trong các bộ phim điện ảnh nổi tiếng đôi khi là thành quả của đoàn phim trong một tuần dài cùng nỗi vất vả không gì kể xiết của các diễn viên.

Thứ sáu, 25/09/2015 - 02:42

Chuyện ít biết về chú Cuội duy nhất trên màn ảnh Việt
Chuyện ít biết về chú Cuội duy nhất trên màn ảnh Việt

Anh nhạc sĩ chuyên viết khí nhạc thật thà Đỗ Hồng Quân đã nổi tiếng vì vào vai “Chú Cuội” trong một bộ phim hài ăn khách của đạo diễn Đỗ Minh Tuấn.

Thứ sáu, 25/09/2015 - 12:17

Nhạc sĩ Phạm Tuyên và bài hát “Chiếc đèn ông sao”
Nhạc sĩ Phạm Tuyên và bài hát “Chiếc đèn ông sao”

“Chiếc đèn ông sao” - một bài hát luôn vang lên trong các bữa tiệc trông Trăng của nhiều thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam khi vui đón Trung Thu.

Thứ sáu, 25/09/2015 - 10:20

Cuộc sống "ẩn tích" của diễn viên Bao giờ cho đến tháng Mười sau 30 năm
Cuộc sống "ẩn tích" của diễn viên Bao giờ cho đến tháng Mười sau 30 năm

Bao giờ cho đến tháng Mười là bộ phim kinh điển của điện ảnh Việt Nam của đạo diễn Đặng Nhật Minh. Sau hơn 30 năm, các diễn viên trong phim đã hầu như không còn diễn xuất, họ có cuộc sống "ẩn tích", đảm nhận những công việc khác nhau ở những ngành nghề khác nhau.

Thứ sáu, 25/09/2015 - 06:48

Ngắm vẻ đẹp kỳ diệu của chiếc đèn “rước trăng vào nhà”
Ngắm vẻ đẹp kỳ diệu của chiếc đèn “rước trăng vào nhà”

(Dân trí) - Chiếc đèn mặt trăng kỳ diệu này sẽ khiến không gian trong nhà bạn như hóa thành miền cổ tích thần tiên với một “ông trăng” trôi bồng bềnh, chiếu sáng cả căn phòng.

Thứ sáu, 25/09/2015 - 06:00

Đức Pháp Vương Gyalwang Drukpa cử hành Pháp hội cầu nguyện Quốc thái Dân an
Đức Pháp Vương Gyalwang Drukpa cử hành Pháp hội cầu nguyện Quốc thái Dân an

(Dân trí) - Được sự đồng thuận của Ban Tôn giáo Chính phủ, Trung ương Giáo Hội Phật giáo, từ ngày 25-27/9/2015, tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên - Vĩnh Phúc, Đức Pháp Vương Gyalwang Drukpa tiến hành Pháp hội Đại Bi Quan Âm cầu nguyện Quốc thái Dân an.

Thứ năm, 24/09/2015 - 09:20

Gu thời trang tối giản tiếp tục lên ngôi Xuân hè 2016
Gu thời trang tối giản tiếp tục lên ngôi Xuân hè 2016

(Dân trí) - Tuần lễ thời trang năm nay trở lại với các thiết kế được tối giản với các đường cắt tinh tế giúp tôn vinh vẻ đẹp người mặc, phù hợp với xu hướng thời trang hiện đại

Thứ năm, 24/09/2015 - 08:27