Cơn gió mát cho môn Lịch sử

Việc đưa môn Lịch sử vào danh sách những môn thi chính thức trong kỳ thi THPT quốc gia 2017 được giáo viên bộ môn này đánh giá là tạo nên “làn gió mát” cho việc dạy và học trong trường phổ thông. Cùng với thái độ của học sinh thì phương pháp học, phương pháp dạy Lịch sử cũng đang được thay đổi để thích ứng với yêu cầu đánh giá của kỳ thi này vào năm 2017.


Môn Lịch sử hấp dẫn hơn khi được tích hợp qua các hoạt động ngoại khóa.

Môn Lịch sử hấp dẫn hơn khi được tích hợp qua các hoạt động ngoại khóa.

Chuyển biến tốt khi Lịch sử là môn thi bắt buộc

Nhận định về tình trạng dạy và học Lịch sử trong trường phổ thông hiện nay, GS Vũ Dương Ninh, ĐH Quốc gia Hà Nội cho rằng, sách giáo khoa cũng như giờ giảng của không ít giáo viên Lịch sử lâu nay đã trở nên buồn chán, cứng nhắc. Quan niệm khá phổ biến là học sử chỉ cần học thuộc đã biến bao học sinh thành những “con vẹt”, mà những “con vẹt” này cũng không nhắc lại đúng những điều cần thiết. “Hàng chục năm qua, môn Sử đã chịu hậu quả tai hại của chủ trương thi và không thi, thi luân phiên giữa Sử và Địa hoặc chỉ được coi là môn thay thế cho Ngoại ngữ khiến vị trí môn học suy giảm dần” - GS Vũ Dương Ninh nhấn mạnh.

Với việc đưa Lịch sử thành một trong 8 môn thi chính thức trong kỳ thi THPT quốc gia 2017 (dù vẫn là tự chọn trong hai bài thi tổ hợp Khoa học xã hội và Khoa học tự nhiên), nhiều giáo viên đánh giá rằng, có một “làn gió mát” thổi vào việc dạy và học môn Lịch sử. Một giáo viên Lịch sử trường THPT Phan Huy Chú cho biết: “Nhiều năm dạy ở bậc phổ thông, tôi vẫn thấy các em không phải là không yêu Sử nhưng vì phải ưu tiên dành nhiều thời gian cho các môn học khác để thi ĐH nên không chọn môn này để thi. Tuy nhiên, với ý thức về tầm quan trọng của môn học này, tổ chuyên môn của trường vẫn luôn có biện pháp để kéo các em đến với môn học. Các em được hướng dẫn tự khai thác, xử lý thông tin trong và ngoài sách giáo khoa để biết vận dụng kiến thức làm bài thi, dù đó là tự luận hay trắc nghiệm. Hiện nay, với vai trò của môn thi chính thức, động lực dạy và học của cả học sinh cũng như giáo viên đều tăng lên”.

Cũng theo giáo viên này, để thi trắc nghiệm môn Lịch sử, việc đầu tiên học sinh cần thay đổi là đọc kỹ sách giáo khoa. Vì phần lớn kiến thức trong bài thi đều lấy từ sách giáo khoa, các em cần chủ động hơn trong việc khai thác và xử lý thông tin trong sách giáo khoa. Bài thi trắc nghiệm, ngoài những câu hỏi về kiểm tra kiến thức, cần có một số câu hỏi yêu cầu suy luận, phân tích khi đáp án đưa ra khá giống nhau theo kiểu 50/50.

Đổi mới cả cách thi lẫn sách giáo khoa

Nhấn mạnh việc bắt buộc phải thay đổi trong thi môn Lịch sử, GS Vũ Dương Ninh cho rằng môn Lịch sử được kết hợp với Địa lý là phù hợp như cách tổ hợp trong bài thi Khoa học xã hội. “Đề thi dài dòng, thời lượng 180 phút là không phù hợp, cần thu gọn hơn. Bên cạnh đó, đề thi Địa thường dễ kiếm điểm nên nhiều học sinh chọn môn này. Cần làm sao để đề thi Sử cũng có sức hấp dẫn như vậy thì mới được nhiều học sinh lựa chọn học và thi môn này” - GS Vũ Dương Ninh phân tích.

Bên cạnh đó, việc học vẹt không đem lại hiệu quả, nhiều học sinh thi Sử nhưng lẫn lộn về nhân vật lịch sử, về địa điểm, về nội dung các sự kiện quan trọng là hiện tượng khá phổ biến, có khi sai lầm ở mức không thể chấp nhận được. Nguyên nhân, theo GS Vũ Dương Ninh, là do chúng ta đã quá tham khi muốn nhồi nhét nhiều kiến thức lịch sử cả thế giới lẫn Việt Nam vào đầu óc con trẻ, kết quả là kiến thức không đọng lại bao nhiêu sau khi học sinh tốt nghiệp THPT.

PGS.TS Nghiêm Đình Vỳ, nguyên Hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm Hà Nội, người đã tham gia nghiên cứu về chương trình và sách giáo khoa lịch sử đã nêu mục tiêu, định hướng, mô hình dự kiến của sách giáo khoa mới. Chương trình sẽ được xây dựng theo hướng tích hợp sâu ở bậc tiểu học, mở rộng tích hợp ở THCS và THPT, giảm tối đa sự trùng lặp không cần thiết ở các cấp học. Ở cấp tiểu học, thay vì hình thức học thông sử hiện hành, chương trình sẽ chuyển sang biên soạn các câu chuyện nhẹ nhàng, dễ nhớ, dễ hiểu; chủ đề của những câu chuyện này bám sát sự kiện lịch sử chính thống. Ở cấp THCS, môn lịch sử sẽ học theo thông sử từ cổ đại đến hiện đại nhằm giúp học sinh nắm được hệ thống kiến thức cơ bản nhất của lịch sử thế giới và dân tộc. Học sinh THPT được yêu cầu hiểu sâu hơn về khoa học lịch sử nên sẽ học theo các chuyên đề, chủ đề dựa trên tiến trình lịch sử từ cổ đại đến hiện đại, theo các mạch chính trị, kinh tế, khoa học, văn hóa…

Điểm quan trọng cần đổi mới trong việc xây dựng chương trình và sách giáo khoa Lịch sử mới, theo GS Vũ Dương Ninh là phải tuân thủ phương châm “thà ít mà tốt”, tức là làm sao đó để học sinh có thể học không nhiều nhưng vẫn hiểu được, nhớ được và ham thích lịch sử, như thế thì hiệu quả học tập sẽ tốt hơn so với hiện nay.

Ths. Nguyễn Thị Phương Thanh, Khoa Lịch sử ĐH Sư phạm Hà Nội: Đầu tư tốt cơ sở vật chất, môn Lịch sử sẽ hấp dẫn

Trong giáo dục phổ thông, tất cả các môn học đều có vị trí và chức năng riêng, đều góp phần phát triển toàn diện học sinh. Đặc biệt trong giáo dục hiện đại, mục tiêu đào tạo con người trước hết là phát triển năng lực, trong đó môn Lịch sử không chỉ trang bị cho học sinh vốn kiến thức về lịch sử dân tộc, lịch sử nhân loại mà còn bồi dưỡng nhân cách, phát triển tư duy, hình thành văn hóa ứng xử cho học sinh. Mục tiêu của môn Lịch sử không dừng lại ở kiến thức mà làm thế nào để những kiến thức đó thấm sâu vào nhận thức của học sinh, biến thành hiểu biết của chính các em một cách hứng thú. Do đó, phương pháp dạy học của mỗi giáo viên rất quan trọng, thầy giáo dạy hay học sinh mới yêu thích môn học. Khi các em say mê môn học sẽ tạo ra những thay đổi tích cực trong nhận thức và đánh giá của xã hội, gia đình, nhà trường về vị trí, vai trò môn Lịch sử ở trường phổ thông. Để làm được điều này, các trường học cần chú trọng nâng cao cơ sở vật chất, tạo điều kiện cho giáo viên dễ dàng thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, thiết kế những bài giảng lịch sử sinh động, tái hiện bức tranh quá khứ lịch sử chân thực. Để môn Lịch sử thực sự hấp dẫn, các thầy cô cần được trang bị máy tính, máy chiếu, mạng Internet, tivi, dàn âm thanh, phòng thực hành bộ môn có sơ đồ, sa bàn, mô hình…

Ths. Nguyễn Trà My, ĐH Sư phạm TP Hồ Chí Minh: Học sinh sẽ không thờ ơ khi lịch sử gắn với đời sống văn hóa

Môn Lịch sử trong giáo dục phổ thông hiện nay còn quá ít nội dung về văn hóa, lối sống, những sinh hoạt qua các thời kỳ lịch sử. Đây là một phần lý do các bài học lịch sử bị đánh giá là khô khan, nặng nề, không tạo hứng thú học tập cho người học và cả người dạy. Việc tăng cường giảng dạy mảng sinh hoạt văn hóa đóng vai trò vô cùng quan trọng vì không chỉ đem lại những kiến thức bổ ích cho người học mà còn làm tăng hứng thú học tập cho học sinh, khơi dậy lòng đam mê môn Lịch sử. Tiết học sẽ sinh động hơn nếu các em được tìm hiểu chính những gì rất đời thường, gắn bó với cuộc sống của các em thông qua những nét văn hóa trong quá khứ. Trước đây người dân ăn uống, giải trí như thế nào, các dân tộc sinh hoạt khác nhau ra sao, điều gì dẫn đến hàng loạt thay đổi trong đời sống người dân khi chuyển từ xe đạp sang xe máy, ô tô, khi nào có radio, tivi, khi nào chuyển từ áo dài sang váy, sơ mi, quần tây… Với liều lượng cân đối, nội dung văn hóa trong môn Lịch sử sẽ khiến học sinh gần gũi và cảm nhận được những nét đẹp văn hóa trong lịch sử dân tộc và thế giới.

Theo Vinh Hương

An Ninh Thủ Đô

MỚI NHẤT
ĐH Quốc gia TPHCM  xây dựng đề án thi đánh giá năng lực trong năm 2017
ĐH Quốc gia TPHCM xây dựng đề án thi đánh giá năng lực trong năm 2017

(Dân trí) - Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính - Giám đốc Trung tâm khảo thí và đánh giá chất lượng ĐH Quốc gia TP.HCM xác nhận ĐH Quốc gia TP.HCM vừa đưa ra chủ trương tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực trong năm 2017. Đề án thi này đang được xây dựng và sẽ sớm trình Ban giám đốc ĐHQG, Bộ GD-ĐT thông qua.

Thứ bảy, 05/11/2016 - 07:26

Tăng phần kiểm tra năng lực và tuyển thẳng
Tăng phần kiểm tra năng lực và tuyển thẳng

Trong khi nhiều trường ĐH đang tính toán tuyển sinh theo môn thi và bài thi của kỳ thi THPT quốc gia thì một số trường ĐH dự kiến tổ chức thêm kỳ thi kiểm tra năng lực và chủ động trong phương thức xét tuyển

Thứ sáu, 04/11/2016 - 07:10

Khung trình độ quốc gia Việt Nam gồm 8 bậc
Khung trình độ quốc gia Việt Nam gồm 8 bậc

(Dân trí) - Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Khung trình độ quốc gia Việt Nam với cấu trúc gồm 8 bậc trình độ: Bậc 1- Sơ cấp I; Bậc 2 - Sơ cấp II; Bậc 3 - Sơ cấp III, Bậc 4 - Trung cấp; Bậc 5 - Cao đẳng; Bậc 6 - Đại học; Bậc 7 - Thạc sĩ; Bậc 8 - Tiến sĩ.

Thứ ba, 01/11/2016 - 09:01

Video bài giảng toán học: Giá trị lớn nhất – giá trị nhỏ nhất của hàm số
Video bài giảng toán học: Giá trị lớn nhất – giá trị nhỏ nhất của hàm số

(Dân trí) - Giá trị lớn nhất – giá trị nhỏ nhất của hàm số là nội dung kiến thức quen thuộc trong đề thi đại học những năm gần đây và đề thi minh họa môn Toán năm 2017.

Thứ ba, 01/11/2016 - 02:04

Năm 2017, nhóm GX lấy điểm thi THPT quốc gia để xét tuyển
Năm 2017, nhóm GX lấy điểm thi THPT quốc gia để xét tuyển

(Dân trí) - Giữ ổn định công tác tuyển sinh, nhóm trường GX đã họp và thống nhất năm 2017 tiếp tục lấy điểm thi THPT quốc gia để xét tuyển.

Thứ ba, 01/11/2016 - 11:52

Học viện tài chính: Tuyển sinh Thạc sỹ Tài chính doanh nghiệp và Kiểm soát quản trị khóa 8
Học viện tài chính: Tuyển sinh Thạc sỹ Tài chính doanh nghiệp và Kiểm soát quản trị khóa 8

Sau 7 khóa đào tạo thành công, chương trình Thạc sỹ Tài chính doanh nghiêp & Kiểm soát quản trị đã khẳng định được thương hiệu và trở thành một trong những Chương trình Thạc sỹ quốc tế có chất lượng giảng dạy tốt nhất, uy tín nhất tại Hà Nội và cả nước trong lĩnh vực đào tạo chuyên ngành Tài chính doanh nghiệp và Kiểm soát quản trị.

Thứ hai, 31/10/2016 - 09:00

Trường ĐH Bách khoa Hà Nội công bố mức học phí mới
Trường ĐH Bách khoa Hà Nội công bố mức học phí mới

(Dân trí) - Trường ĐH Bách khoa Hà Nội vừa ban hành quyết định về mức học phí đối với hệ đại học chính quy đại trà trong năm học 2016-2017 là 185.000 đồng/tín chỉ, tăng 27,5% so với mức thu học kỳ 2 năm học 2015-2016 và 42% so với học kỳ 1 năm học 2015-2016.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 06:31

Năm 2017, ĐH Quốc gia Hà Nội mở rộng kỳ thi đánh giá năng lực trên toàn quốc
Năm 2017, ĐH Quốc gia Hà Nội mở rộng kỳ thi đánh giá năng lực trên toàn quốc

(Dân trí) - Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội Nguyễn Kim Sơn cho biết, năm 2017 tiếp tục triển khai phương thức thức thi Đánh giá năng lực phục vụ tuyển sinh đại học chính quy cho ĐHQGHN và gần 20 đơn vị ngoài với quy mô mở rộng ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 06:00

Trường học “chạy”… theo kỳ thi THPT Quốc gia
Trường học “chạy”… theo kỳ thi THPT Quốc gia

(Dân trí) - Vội vã xếp lại lớp học theo nguyện vọng; tổ chuyên môn dốc sức tập thành ra đề trắc nghiệm rồi rút kinh nghiệm; miệt mài tổ chức khảo sát, thi thử, tăng tiết theo phương thức thi mới…

Thứ bảy, 29/10/2016 - 08:13

Thầy trò vào cuộc chạy tăng tiết
Thầy trò vào cuộc chạy tăng tiết

Nhiều trường đã chủ động tăng tiết ở buổi hai cho khối 12 để các em được ôn luyện nhiều hơn trước những đổi mới của kỳ thi năm nay.

Thứ bảy, 29/10/2016 - 06:30

Chuyên gia mách nước 10 kinh nghiệm ôn luyện bài trắc nghiệm môn Toán đạt điểm cao
Chuyên gia mách nước 10 kinh nghiệm ôn luyện bài trắc nghiệm môn Toán đạt điểm cao

(Dân trí) - Bắt đầu từ năm học 2017 trở đi, Bộ Giáo dục và Đào tạo chuyển đổi hình thức thi tự luận môn Toán sang hình thức thi trắc nghiệm ở kì thi Trung học phổ thông quốc gia. Vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến cả thầy và trò trong việc dạy, học và thi.

Thứ năm, 27/10/2016 - 05:17

Tăng tốc với môn giáo dục công dân
Tăng tốc với môn giáo dục công dân

Bắt đầu từ năm 2016-2017, môn giáo dục công dân được đưa vào bài thi tổ hợp trong kỳ thi THPT quốc gia khiến các trường vừa mừng vừa lo

Thứ ba, 25/10/2016 - 07:19

ĐÁNG QUAN TÂM
60% học sinh không vào đại học sẽ đi đâu?
60% học sinh không vào đại học sẽ đi đâu?

60% học sinh tốt nghiệp THPT không vào ĐẠI HỌC sẽ đi đâu?” Đó là bài toán cần giải trong quá trình phân luồng sau THPT. Thực tế, dù học sinh lựa chọn không vào ĐH, CĐ ngày càng tăng thì các trường đào tạo nghề thuộc khối trung cấp chuyên nghiệp (TCCN) vẫn đang bí đầu vào như đã xảy ra từ nhiều năm nay.

Chủ nhật, 23/10/2016 - 10:39

Các trường ngại tuyển sinh riêng
Các trường ngại tuyển sinh riêng

Các trường ĐH tốp trên đang cân nhắc việc tuyển sinh riêng, trong khi các trường tốp giữa và dưới sẽ sử dụng kết quả kỳ thi THPT quốc gia để xét tuyển

Thứ bảy, 22/10/2016 - 08:36

Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội thông báo tuyển sinh năm học 2016-2017
Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội thông báo tuyển sinh năm học 2016-2017

Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội là trường công lập trực thuộc UBND Thành phố Hà Nội. Trường được quy hoạch đầu tư trọng điểm trở thành Trường đào tạo chất lượng cao, đạt chuẩn quốc tế.

Thứ bảy, 22/10/2016 - 08:00

Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia 2017 diễn ra trong 3 ngày
Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia 2017 diễn ra trong 3 ngày

(Dân trí) - Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia trung học phổ thông (gọi tắt là Kỳ thi HSGQG) năm 2017 được tổ chức vào các ngày 5, 6 và 7 tháng 1 năm 2017.

Thứ sáu, 21/10/2016 - 08:01

Đại học dè dặt phương án tuyển sinh riêng
Đại học dè dặt phương án tuyển sinh riêng

Nhiều trường ĐH cho rằng việc tuyển sinh vẫn dựa vào kết quả chung của kỳ thi THPT quốc gia 2017 là chủ yếu.

Thứ tư, 19/10/2016 - 07:17

Tổ chức thi HS giỏi quốc gia vào tháng 1/2017
Tổ chức thi HS giỏi quốc gia vào tháng 1/2017

(Dân trí) - Bộ GD&ĐT cho biết kỳ thi học sinh giỏi quốc gia sẽ được tổ chức từ ngày 5 - 7/1/2017.

Thứ ba, 18/10/2016 - 10:15

Nở rộ các trung tâm luyện thi trắc nghiệm cho học sinh
Nở rộ các trung tâm luyện thi trắc nghiệm cho học sinh

Tại những Trung tâm này, các em học sinh được học mẹo giải toán bằng máy tính Casio nhanh, giải bài trắc nghiệm nhanh, loại trừ đáp án, phán đoán câu trả lời đúng...

Thứ ba, 18/10/2016 - 07:17

Dạy thêm, học thêm: Đừng áp cái nhìn phiến diện
Dạy thêm, học thêm: Đừng áp cái nhìn phiến diện

(Dân trí) - Trước tiên tôi không phủ nhận thực tế có những "con sâu làm rầu nồi canh" làm cho bức tranh dạy thêm - học thêm còn đầy những mảng màu tiêu cực. Thế nhưng đừng áp cái nhìn phiến diện để làm u ám thêm bức tranh giáo dục Việt Nam. Xin dẫn chứng bằng 2 câu chuyện của bản thân tôi:

Thứ hai, 17/10/2016 - 08:29

Thẻ học đường: Nhiều tiện ích nhưng còn “vướng”
Thẻ học đường: Nhiều tiện ích nhưng còn “vướng”

(Dân trí) - Có nhiều tiện ích nhưng sau hai năm triển khai, thẻ học đường thanh toán học phí không dùng tiền mặt vẫn còn gặp nhiều vướng mắc khi vào trường học ở TPHCM.

Thứ sáu, 14/10/2016 - 07:27

Lò luyện “hồi sinh” dạy thi trắc nghiệm
Lò luyện “hồi sinh” dạy thi trắc nghiệm

Ngay sau khi có đề thi minh họa của kỳ thi THPT quốc gia 2017, nhiều học sinh đã lao ngay vào việc tìm kiếm phương thức học tập, ôn thi hiệu quả cho các dạng bài thi trắc nghiệm. Nắm bắt tâm lý này, nhiều trung tâm luyện thi đã “hồi sinh” với các chiêu trò dạy thủ thuật học sinh thi trắc nghiệm.

Thứ năm, 13/10/2016 - 07:31

Du học sinh Việt mách chiến thuật vượt qua kì thi trắc nghiệm dễ dàng
Du học sinh Việt mách chiến thuật vượt qua kì thi trắc nghiệm dễ dàng

(Dân trí) - Với kinh nghiệm đối mặt với các môn thi trắc nghiệm khối khoa học tự nhiên tại Việt Nam và các kì thi chuẩn hóa bắt buộc vào đại học Mỹ, 3 chàng trai Nguyễn Sử Phương Phúc, Phạm Thanh Tùng và Nguyễn Vĩnh Khương chia sẻ bí quyết của họ cùng các sĩ tử năm nay.

Thứ tư, 12/10/2016 - 07:45

TPHCM chính thức triển khai chuẩn bị thi THPT theo phương án của Bộ GD-ĐT
TPHCM chính thức triển khai chuẩn bị thi THPT theo phương án của Bộ GD-ĐT

(Dân trí) - Ông Nguyễn Tiến Đạt - Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM cho biết, Sở vừa có văn bản đề nghị lãnh đạo các trường THPT, trường bổ túc văn hóa, trung tâm GDTX triển khai nội dung Phương án tổ chức kỳ thi trung học phổ thông quốc gia năm 2017 của Bộ GD-ĐT.

Thứ ba, 11/10/2016 - 10:20