Cách mạng công nghiệp 4.0: Trường ĐH phải thay đổi nhanh để thích ứng

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 khiến trường ĐH cần định hướng lại những ngành đào tạo, bám sát yêu cầu của thị trường...

Cách mạng 4.0 đã làm thay đổi bức tranh của thị trường lao động. Để không tụt hậu thì mỗi trường phải xác định sứ mệnh của mình, lựa chọn đào tạo các ngành, lĩnh vực nào để đáp ứng nhu cầu của xã hội đang ngày càng biến động.

Cơ cấu lại ngành nghề

PGS. Hoàng Minh Sơn, Hiệu trưởng ĐH Bách Khoa Hà Nội cho rằng, cách mạng công nghiệp (CMCN) 4.0 đã làm thay đổi bức tranh của thị trường lao động: lao động giản đơn đã có robot đảm nhiệm, thị trường chủ yếu chỉ cần những việc đòi hỏi lao động sáng tạo ở trình độ cao. Cuộc cách mạng đã làm thay đổi mạnh mẽ nhu cầu về nguồn nhân lực, cơ cấu ngành nghề và các trình độ...

Cách mạng công nghiệp 4.0: Trường ĐH phải thay đổi nhanh để thích ứng - 1

Nhu cầu nhân lực ngành công nghệ thông tin sẽ tăng cao

PGS. Hoàng Minh Sơn nhận định, CMCN 4.0 đang làm giãn rộng khoảng cách giữa việc đào tạo của các trường ĐH và cái mà xã hội thực sự cần. Trước thách thức đó, các trường ĐH cần định hướng lại những ngành đào tạo, những lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu để đón trước, bám sát yêu cầu của thị trường không chỉ trong nước mà cả thị trường trong khu vực và trên thế giới.

ĐH Bách Khoa Hà Nội đã xác định những lĩnh vực đào tạo cần ưu tiên hướng tới CMCN 4.0 như: CNTT, điều khiển tự động hóa, điện tử - viễn thông, khoa học và kỹ thuật vật liệu, năng lượng sinh học... Đây là những ngành thế mạnh của trường.

Nhất trí với nhận định trên, PGS.TS Đỗ Văn Dũng - Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM cho rằng, với đặc thù của cuộc CMCN 4.0, cơ cấu ngành nghề sẽ thay đổi rất nhanh. Hầu hết các thiết bị trong thời đại CMCN 4.0 đều là thiết bị đa ngành. Đơn cử như chiếc điện thoại thông minh đã kết hợp rất nhiều chức năng chứ không chỉ là công cụ để nghe, nói. Để làm ra sản phẩm này cần phải có sự phối hợp rất nhiều ngành nghề.

TSKH. Phan Quang Trung, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội các trường Đại học, Cao đẳng Việt Nam cho biết, với cuộc CMCN 4.0, giáo dục đại học của Việt Nam bị đặt trước nhiều thách thức rất lớn. Các trường đại học không thể dự đoán được những kỹ năng mà thị trường lao động sẽ cần trong tương lai gần do tốc độ thay đổi công nghệ từ cuộc cách mạng này diễn ra quá nhanh. Hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học của các trường đại học đối mặt với các yêu cầu cải cách và cạnh tranh mới. Cùng với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ trong cuộc CMCN 4.0 đòi hỏi giáo dục phải đem lại cho người học những kỹ năng và kiến thức cơ bản lẫn tư duy sáng tạo, khả năng thích nghi với các thách thức và yêu cầu công việc thay đổi liên tục để tránh nguy cơ bị đào thải. Tất cả tạo ra một bức tranh giáo dục đào tạo sinh động mà các phương thức giáo dục truyền thống chắc chắn sẽ không thể đáp ứng.

Thay đổi lớn về tư duy dạy - học

Theo PGS. Hoàng Minh Sơn, để không bị tụt hậu thì các trường phải định hướng rõ để đào tạo, mỗi trường phải xác định sứ mệnh của mình, đào tạo các ngành lĩnh vực ra sao. Chúng ta phải xác định vai trò của trường ĐH sẽ thay đổi ra sao để phù hợp với xu thế? Nếu các trường trong nước không thay đổi kịp thì sinh viên sẽ đi học ở các nước khác, đó là thách thức đối với các trường...

Vai trò của trường ĐH là tạo môi trường để sinh viên có thể học qua trải nghiệm, qua nghiên cứu, sáng tạo và người thầy không chỉ truyền đạt kiến thức mà quan trọng hơn là hướng dẫn, hỗ trợ sinh viên phát triển năng lực bản thân, hỗ trợ nghiên cứu sáng tạo, định hướng dẫn dắt người học... Các trường ĐH phải khai thác được thế mạnh, ưu điểm của những công cụ lĩnh vực số, chuyển hóa số để làm sao quá trình dạy và học hiệu quả hơn và hiệu quả đó dẫn đến chất lượng giáo dục nâng cao.

Thầy Đỗ Văn Dũng cho biết thêm, do đặc thù của thời đại, giảng viên lên lớp không còn chiếu bài giảng vì gần như tất cả kiến thức sinh viên có thể dễ dàng tìm thấy trên mạng. Với CMCN 4.0, sinh viên phải tự học là chính. Vai trò của người thầy cũng thay đổi từ trạng thái dạy học sang hướng dẫn. Giảng viên hướng dẫn sinh viên học qua các dự án, giải quyết các bài toán từ thực tế. Việc này đòi hỏi giảng viên phải tăng cường ra thực tế để có dự án hướng dẫn sinh viên. Nhiều chuyên gia cho rằng, các hình thức đào tạo online, đào tạo ảo, mô phỏng, số hóa bài giảng... sẽ là xu hướng đào tạo nghề nghiệp trong tương lai. Điều này tạo áp lực lớn cho các trường về chuẩn bị nguồn lực, đặc biệt là đội ngũ cán bộ giảng dạy, xây dựng không gian học tập.

Dạy những gì doanh nghiệp và thị trường cần

Các chuyên gia cho rằng, cách tốt nhất là các trường đại học nên liên danh với doanh nghiệp lớn để hình thành mô hình đại học mới - đại học doanh nghiệp. Thay đổi từ chỗ “dạy những gì giới học thuật sẵn có” sang cách “dạy những gì thị trường cần, doanh nghiệp cần”, hoặc thậm chí xa hơn là “dạy những gì thị trường và doanh nghiệp sẽ cần”.

Về cách đổi mới phương pháp giảng dạy của trường Bách Khoa, thầy Ngô Hồng Sơn, Giảng viên ĐH Bách Khoa Hà Nội cho biết: “Chúng tôi đang thay đổi chương trình đào tạo theo hướng tiếp cận nhiều hơn với doanh nghiệp. Chương trình đào tạo của trường cho cử nhân trong 4 năm và kỹ sư là 5 năm”. Hiện nay, trường ĐH Bách Khoa Hà Nội đang có các dự án hợp tác với Tập đoàn VNPT để có thể mang các nghiên cứu, các dự án vào thực tiễn, hoặc đào tạo theo chương trình doanh nghiệp cần và thực hiện các dự án nghiên cứu đặt hàng từ doanh nghiệp. Mới đây tháng 11/2017, ĐH Bách Khoa Hà Nội và Công ty Siemens đã ký kết Biên bản thỏa thuận ghi nhớ nhằm thúc đẩy hợp tác trong phát triển khoa học và công nghệ hướng tới CMCN 4.0. Với sự hỗ trợ của Siemens, trường sẽ xây dựng giáo trình đào tạo định hướng CMCN 4.0 và công ty sẽ cho trường các thiết bị và phần mềm cần thiết để đào tạo. Đặc biệt, Siemens sẽ tập huấn cho giảng viên nguồn để giúp trường duy trì chất lượng giáo dục và đào tạo quốc tế trong kỷ nguyên số. “Để thích ứng với CMCN 4.0, trường đã xây dựng các chương trình đào tạo Tài năng, Tiên tiến và Chất lượng cao (Elitech) để đào tạo ra các chuyên gia giỏi, những nhà quản lý xuất sắc trong các lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ cốt lõi của thời đại Công nghiệp 4.0” - PGS. Hoàng Minh Sơn cho biết.

Trong cuộc CMCN 4.0, để các trường đại học không bị tụt hậu với quốc gia trong khu vực và quốc tế, PGS. Hoàng Minh Sơn đề xuất: Nhà nước phải đầu tư mạnh vào một số trường đại học trọng điểm. Cụ thể, lựa chọn một số lĩnh vực là nền tảng cốt lõi của 4.0... Nhà nước cần có chiến lược đầu tư dài hơi cho các trường đào tạo nhân lực trình độ cao nhằm đáp ứng cuộc CMCN 4.0. Mới đây, Bộ GD-ĐT cũng đã thành lập Ban soạn thảo, nghiên cứu về mô hình đại học 4.0 và nhanh chóng triển khai để nâng cao chất lượng giáo dục ĐH.

Theo Hoàng Dũng

Báo Tiếng nói Việt Nam

MỚI NHẤT
Đào tạo giáo viên theo nhu cầu: Lo tiêu cực
Đào tạo giáo viên theo nhu cầu: Lo tiêu cực

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa giao Trường ĐH Sư phạm Hà Nội và Trường ĐH Sư phạm TPHCM nghiên cứu dự báo nhu cầu giáo viên giai đoạn 2017-2025.

Thứ năm, 04/01/2018 - 01:00

Triết lý Giáo dục khai phóng vào cuộc thi  English Champion 2018
Triết lý Giáo dục khai phóng vào cuộc thi English Champion 2018

(Dân trí) - Với chủ đề “Liberate your talents – Khai phóng tài năng”, cuộc thi English Champion 2018 muốn nuôi dưỡng tinh thần khai phóng trí tuệ của thế hệ trẻ Việt Nam, khuyến khích các em không giới hạn sự hiểu biết của bản thân mà chủ động học hỏi nhiều lĩnh vực, phát triển toàn diện về nhân cách cũng như trí tuệ.

Thứ tư, 03/01/2018 - 03:19

TPHCM đề xuất chủ động thời gian học: Có mạnh dạn trao quyền tự chủ?
TPHCM đề xuất chủ động thời gian học: Có mạnh dạn trao quyền tự chủ?

(Dân trí) - TPHCM đề xuất linh hoạt thời gian học, thay vì 9 tháng/năm như hiện nay. Cơ cấu giờ, tiết học cũng linh hoạt… khá giống với đào tạo theo tín chỉ ở bậc Đại học. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là liệu quản lý có thật sự trao quyền tự chủ cho các trường?

Thứ tư, 03/01/2018 - 12:00

Chát đắng dạy thêm - học thêm
Chát đắng dạy thêm - học thêm

(Dân trí) - Dạy thêm - học thêm được nhiều giáo viên “nâng đỡ” với lý do tự nguyện, có cầu có cung. Nhưng trên thực tế không ít tình huống hình ảnh người thầy méo mó vì dạy thêm - học thêm.

Thứ tư, 03/01/2018 - 10:30

Cả khoa chỉ có 5 sinh viên: Tương lai nào cho các trường sư phạm địa phương?
Cả khoa chỉ có 5 sinh viên: Tương lai nào cho các trường sư phạm địa phương?

9 giảng viên dạy cho 5 sinh viên, dù lấy điểm chuẩn ở mức 9 điểm/3 môn nhưng các trường sư phạm ở địa phương vẫn không tuyển đủ chỉ tiêu. Tương lai các trường sư phạm sẽ đi về đâu khi ngày càng ít sinh viên theo học?

Thứ tư, 03/01/2018 - 09:23

Rút ngắn thời gian học ở TPHCM: Lợi hại là đây
Rút ngắn thời gian học ở TPHCM: Lợi hại là đây

Nếu TPHCM được áp dụng hình thức học tín chỉ sẽ giúp các em học sinh phát huy được năng lực, nhiều em sẽ rút ngắn được thời gian học.

Thứ tư, 03/01/2018 - 12:30

Sai sót đề thi Ngữ văn lớp 8 ở Thái Bình: Lãnh đạo Phòng Giáo dục xin nhận lỗi
Sai sót đề thi Ngữ văn lớp 8 ở Thái Bình: Lãnh đạo Phòng Giáo dục xin nhận lỗi

(Dân trí) - Một đề thi Ngữ Văn dành cho học sinh lớp 8 ở huyện Vũ Thư, Thái Bình vừa được đăng tải trên mạng. Theo một số phụ huynh và giáo viên, đoạn trích trong đề thi thuộc SGK lớp 8 nhưng đề thi lại cho biết là lớp 7.

Thứ ba, 02/01/2018 - 03:15

Khuyến khích hỗ trợ các nhà khoa học công bố hồ sơ trên Google Scholar
Khuyến khích hỗ trợ các nhà khoa học công bố hồ sơ trên Google Scholar

(Dân trí) - ĐH Quốc gia Hà Nội khuyến khích hỗ trợ các nhà khoa học công bố hồ sơ trên Google Scholar nhằm gia tăng sự ảnh hưởng của các công bố khoa học nói riêng, của cá nhân nhà khoa học, uy tín học thuật của đơn vị tới cộng đồng khoa học quốc tế.

Thứ ba, 02/01/2018 - 03:05

Sau nghi vấn lộ đề thi, Khánh Hòa tổ chức thi lại cho học sinh lớp 12
Sau nghi vấn lộ đề thi, Khánh Hòa tổ chức thi lại cho học sinh lớp 12

(Dân trí) - Sáng 2/1, bà Hoàng Thị Lý - Phó Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Khánh Hòa cho biết, hiện nay, Sở này đã có kế hoạch về việc kiểm tra lại học kỳ 1 lớp 12 trên địa bàn sau nghi vấn lộ đề thi.

Thứ ba, 02/01/2018 - 11:58

Đắk Nông: Cấm giáo viên đưa học sinh về nhà riêng để dạy thêm
Đắk Nông: Cấm giáo viên đưa học sinh về nhà riêng để dạy thêm

(Dân trí) - Sở GD-ĐT tỉnh Đắk Nông chỉ đạo phải chấm dứt tình trạng dạy thêm, học thêm tràn lan, tiêu cực; tuyệt đối cấm giáo viên ép buộc học sinh học thêm hoặc đưa học sinh về nhà riêng để dạy thêm, tổ chức dạy thêm trái quy định.

Thứ ba, 02/01/2018 - 10:08

Nút thắt cản trở đổi mới giáo dục đại học được tháo gỡ như thế nào trong 2018?
Nút thắt cản trở đổi mới giáo dục đại học được tháo gỡ như thế nào trong 2018?

(Dân trí) - Luật giáo dục đại học (GDĐH) ban hành năm 2012 đã bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập và đã trở thành những điểm nghẽn, nút thắt cản trở đổi mới căn bản toàn diện giáo dục đại học. Vậy, những nút thắt này được các nhà soạn thảo luật tiếp thu, chỉnh sửa như thế nào?

Thứ ba, 02/01/2018 - 09:39

10 sự kiện, thành tựu tiêu biểu của ĐH Quốc gia Hà Nội năm 2017
10 sự kiện, thành tựu tiêu biểu của ĐH Quốc gia Hà Nội năm 2017

(Dân trí) - Chuyển dự án Hòa Lạc về ĐH Quốc gia Hà Nội quản lý, xếp thứ 139 các đại học hàng đầu Châu Á theo bảng xếp hạng QS; Giải thưởng Nhân tài đất Việt; Ban hành Quy chế đào tạo tiến sĩ mới; Nhiều nhà khoa học được trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh... Đó là những điểm nhấn của ĐH Quốc gia Hà Nội năm 2017.

Thứ ba, 02/01/2018 - 08:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Hà Nội: Công bố kế hoạch tuyển sinh đầu cấp 2018-2019 và khảo sát tiếng Anh
Hà Nội: Công bố kế hoạch tuyển sinh đầu cấp 2018-2019 và khảo sát tiếng Anh

(Dân trí) - Sở GD&ĐT Hà Nội vừa có công văn số 4306/SGDĐT- QLT về việc chuẩn bị công tác tuyển sinh vào mầm non đến lớp 6 và khảo sát chất lượng dạy và học tiếng Anh. Theo đó, năm học 2018- 2019, Sở GD&ĐT Hà Nội tiếp tục tuyển sinh trực tuyến vào các trường mầm non, lớp 1, lớp 6.

Thứ hai, 01/01/2018 - 01:26

Không phân biệt chính quy và tại chức: Chuyện không của riêng tấm bằng
Không phân biệt chính quy và tại chức: Chuyện không của riêng tấm bằng

Sau những ồn ào về cải tiến chữ viết, dư luận xã hội lại hướng sự quan tâm đến thông tin sẽ tiến tới không phân biệt bằng chính quy và tại chức. Từ một chủ trương được đánh giá là tiến bộ, phù hợp với xu hướng thế giới, lại đang vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ của dư luận.

Thứ hai, 01/01/2018 - 07:29

Mở ngành độc, lạ và thiết thực
Mở ngành độc, lạ và thiết thực

Trước thay đổi cơ cấu ngành nghề và nhu cầu xã hội hiện nay, nhiều trường ĐH mở ngành mới, lạ hoặc tìm cách làm mới những ngành đã cũ để thu hút thí sinh.

Thứ hai, 01/01/2018 - 07:21

Top 10 sự kiện giáo dục nổi bật năm 2017
Top 10 sự kiện giáo dục nổi bật năm 2017

(Dân trí) - Năm 2017, là năm sôi động của ngành giáo dục với nhiều thay đổi tích cực, gặt hái thành công nhưng cũng không ít sự kiện nóng, gây sốc dư luận...

Thứ hai, 01/01/2018 - 12:00

Học sinh TPHCM sẽ học theo tín chỉ?
Học sinh TPHCM sẽ học theo tín chỉ?

TPHCM sẽ thí điểm dạy học theo tín chỉ ở những trường THCS, THPT có điều kiện ngay trong năm học 2019-2020 nếu đề xuất tạo cơ chế mở cho giáo dục được thông qua.

Chủ nhật, 31/12/2017 - 12:01

Tuyển sinh năm 2018: Hướng nghiệp những nghề có việc làm ngay
Tuyển sinh năm 2018: Hướng nghiệp những nghề có việc làm ngay

Cho đến thời điểm này, nhiều cơ sở tuyển sinh ĐH-CĐ cho hay, quy mô tuyển sinh năm 2018 sẽ không có nhiều biến động. Tuy nhiên kỳ tuyển sinh năm nay sẽ có thêm nhiều ngành mới. Điều đáng quan tâm hơn cả là ở khối các trường nghề, cách gọi tuyển dụng sẽ thay thế tên gọi tuyển sinh như mọi năm.

Chủ nhật, 31/12/2017 - 10:00

Nhân lực ngành sư phạm: “Trả học phí không quan trọng bằng đầu ra”
Nhân lực ngành sư phạm: “Trả học phí không quan trọng bằng đầu ra”

“Nói chung việc có hay không trả học phí không quan trọng, quan trọng là đầu ra của họ như thế nào.” Đó là chia sẻ của giáo sư Nor Aishanh Buang (Đại học Kebangsaan, Malaysia) về vấn đề bỏ hay duy trì việc miễn học phí cho sinh viên ngành sư phạm đang gây tranh cãi tại Việt Nam.

Chủ nhật, 31/12/2017 - 12:09

Truy xét nghi vấn lộ đề thi kiểm tra học kỳ lớp 12 ở Khánh Hòa
Truy xét nghi vấn lộ đề thi kiểm tra học kỳ lớp 12 ở Khánh Hòa

Công an tỉnh Khánh Hòa đã vào cuộc xác minh và xử lý nghi vấn lộ đề thi toán lớp 12 trong kỳ thi kiểm tra học kỳ 1 năm học 2017-2018 tại địa phương này.

Thứ bảy, 30/12/2017 - 04:46

Khánh Hòa: Dừng thi học kì I đối với khối lớp 12 vì nghi bị lộ đề
Khánh Hòa: Dừng thi học kì I đối với khối lớp 12 vì nghi bị lộ đề

Tối 29/12, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa cho biết, Sở chỉ đạo các trường Trung học phổ thông trên địa bàn toàn tỉnh dừng tổ chức thi học kì I đối với khối lớp 12 vì nghi lộ đề thi.

Thứ bảy, 30/12/2017 - 12:01

PTT Vũ Đức Đam: Thống kê toàn bộ biên chế và dự báo nhu cầu giáo viên
PTT Vũ Đức Đam: Thống kê toàn bộ biên chế và dự báo nhu cầu giáo viên

(Dân trí) - Phát biểu tại Hội nghị Chính phủ với các địa phương, sáng 29/12, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã nêu một số việc cần làm ngay trong nhiều lĩnh vực. Đối với giáo dục, Phó Thủ tướng yêu cầu thống kê toàn bộ biên chế và dự báo nhu cầu giáo viên ở tất cả các môn học, cấp học, lớp học...

Thứ sáu, 29/12/2017 - 09:00

Nghi lộ đề, Khánh Hòa cho dừng thi môn Toán lớp 12 toàn tỉnh
Nghi lộ đề, Khánh Hòa cho dừng thi môn Toán lớp 12 toàn tỉnh

Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa chiều 29/12 đã cho dừng thi môn Toán của kỳ thi học kỳ I khối lớp 12, năm học 2017-2018 để kiểm tra thông tin lộ đề thi.

Thứ sáu, 29/12/2017 - 06:13

Công bố dự thảo chương trình môn học phổ thông mới trước 12/1/2018
Công bố dự thảo chương trình môn học phổ thông mới trước 12/1/2018

(Dân trí) - Bộ GD&ĐT sẽ hoàn chỉnh dự thảo các chương trình môn học trước khi đăng tải trên cổng thông tin điện tử của Bộ để xin ý kiến rộng rãi của các tầng lớp nhân dân trước ngày 12/1/2018.

Thứ sáu, 29/12/2017 - 02:57