Bí kíp thi THTP quốc gia đạt điểm cao môn Ngữ văn

Bằng kinh nghiệm của người dạy luyện thi nhiều năm, đồng thời là soạn giả của nhiều bộ sách luyện thi môn Ngữ văn, tôi xin chia sẻ với thí sinh một số kỹ năng then chốt để đạt điểm cao cho môn ngữ văn trong kỳ thi sắp đến.
>>10 mẹo ôn tập môn Toán nước rút kì thi THPT quốc gia

1. Cấu trúc đề và thời gian làm bài: Đề thi năm nay (2018) cũng như năm 2017, nghĩa là có cấu trúc gồm 2 phần:

- Phần I: Đọc hiểu (3 điểm) gồm văn bản có thể là thơ hoặc văn xuôi. Thí sinh sẽ trả lờ 4 câu hỏi cho phần này theo những cấp độ từ nhận biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao.

- Phần II: Làm văn (7 điểm) gồm 2 câu.

Câu 1 (2 điểm): Thí sinh sẽ trình bình luận về một vấn đề thuộc phạm vi xã hội bằng đoạn văn 200 từ.

Câu 2 (5 điểm): Thí sinh cảm nhận, phân tích, chứng minh... về một tác phẩm, hoặc một giác độ nào đó của nó trong chương trình 11 và 12. Toàn bộ thời gian làm bài của thí sinh cho môn ngữ văn là 120 phút.

2. Hướng dẫn kỹ năng làm bài:

a. Phần đọc hiểu: Có những câu hỏi thường gặp như sau

- Câu nhận biết thường là: Phương thức biểu đạt, phong cách ngôn ngữ, phương thức trần thuật, thể thơ,...

- Câu thông hiểu thường là: Nội dung tác phẩm, nội dung đoạn văn bản, các thao tác lập luận, thao tác cấu tạo văn bản.

- Câu vận dụng thấp thường là: chỉ ra các biện pháp nghệ thuật và ý nghĩa của biện pháp nghệ thuật đó.

- Câu vận dụng cao thường là: từ văn bản đã cho, anh (chị) viết 6,7 dòng trình bày quan điểm của mình theo yêu cầu của đề. Có khi yêu cầu trình bày quan điểm theo thao tác tạo lập văn bản.

Để thực hiện tốt phần đọc, hiểu, thí sinh cần nắm rõ, chắc những công cụ về tiếng Việt, như sau:

- Tu từ từ vựng; Tu từ ngữ âm; Tu từ cú pháp.

- Các phương thức biểu đạt và các phong cách ngôn ngữ trong tiếng Việt.

- Các thao tác lập luận và thao tác tạo lập văn bản.

- Ngoài ra, các em phải cần nhận biết nội dung và phân tích được nội dung tác phẩm để tìm ra ý nghĩa (tác dụng, hiệu quả nghệ thuật của đoạn văn bản).

Lưu ý: Phần đọc hiểu, các em dành thời gian tối đa từ 10 đến 12 phút. Các em có quyền chọn câu dễ làm trước của phần này.

b. Phần viết đoạn văn nghị luận xã hội 200 từ

Phần này các em có thể viết thành 250 từ dù đề yêu cầu 200 từ. Thời gian cho phần này, các em phân phối không vượt quá 15 phút.

Cách viết một đoạn văn, nghĩa là tạo lập hình thức và nội dung văn bản cần hướng tới. Về hình thức các em có thể kết cấu đoạn theo kiểu: Tổng, phân hợp, diễn dịch, hoặc quy nạp... Thông thường người ta viết theo tổng, phân, hợp như sau: Phần đầu giới thiệu được câu văn chủ đề. (tổng); phần tiếp theo nghị luận chi tiết phần chủ đề (phân); cuối cùng viết câu văn chủ đề lần nữa, nhưng nâng cao, mở rộng (hợp).Lưu ý các em rằng, chúng ta phải có phản xạ rằng các tư tưởng đạo lý, hoặc hiện tượng đời sống mà đề đưa ra đều hướng chúng ta nêu quan điểm, nhận định và cuối cùng là bài học rút ra để bản thân, cuộc sống đẹp đẽ hơn, đáng sống hơn. Các em phải nhớ đề yêu cầu là một đoạn văn, cho nên em xuống dòng một lần là thành 2 đoạn, xuống dòng 2 lần thành 3 đoạn và vô hình trung em viết thành bài văn nghị luận. Như vậy, các em phạm quy về kỹ năng viết đoạn, sai với yêu cầu của đề khiến em mất hết điểm câu này.


Học sinh lớp 12 ôn thi môn Văn. (Ảnh: Tấn Thạnh)

Học sinh lớp 12 ôn thi môn Văn. (Ảnh: Tấn Thạnh)

c. Phần nghị luận văn học

Đây là phần chiếm số điểm rất cao (5 điểm). Ngữ liệu của nó gồm các tác phẩm trong chương trình 11 và 12 với các thể loại sau: Truyện, thơ, tùy bút, bút ký, văn chính luận, kịch,... (lưu ý còn có 2 bài văn nghị luận nữa là: "Một thời đại trong thi ca" của Hoài Thanh, thuộc chương trình 11 và bài "Nguyễn Đình Chiểu ngôi sao sáng trên bầu trời văn nghệ dân tộc" của Phạm Văn Đồng, thuộc chương trình 12).

Những chủ đề chính là: chủ nghĩa nhân đạo, chủ nghĩa yêu nước anh hùng. Đây là 2 mảng thường ra thi trong nhiều năm. Ngoài ra còn những tác phẩm thiên và trữ tình trong thơ và vừa tự sự vừa trữ tình trong tùy bút và bút ký.

Để làm tốt phần này, trước tiên em phải đọc kỹ văn bản trong sách giáo khoa để nắm nội dung, chủ đề, cảm hứng chủ đạo, hình tượng nghệ thuật, hình tượng nhân vật, thông điệp của tác phẩm và để có dẫn chứng minh họa. Phần ghi nhớ trong sách giáo khoa đã cơ bản tóm tắt được trọng tâm của tác phẩm: nội dung, chủ đề, nghệ thuật.

Các em tránh lan man trong mở bài và biết tạo các luận điểm để nghị luận. Trong quá trình nghị luận, phải đưa dẫn chứng minh họa làm rõ ý nghĩa chủ đề. Lưu ý phải xoay quanh phần ghi nhớ để tránh lạc đề. Cách dẫn chứng, các em có thể sử dụng hòa quyện giữa hình thức gián tiếp và trực tiếp.

Khi tóm tắt một đoạn văn cần nghị luận mà không cần nhớ hết từng câu chữ, nhưng đảm bảo ý và không cần bỏ trong ngoặc kép, thì đó là dẫn chứng gián tiếp. Phần dẫn chứng trực tiếp phải chính xác tuyệt đối bỏ trong ngoặc kép, không cần quá dài, nhưng phải chọn chi tiết có tính chất linh hồn" của đoạn văn. Phần thân bài, các em có thể kết cấu theo tổng, phân, hợp: phần tổng giới thiệu sơ lược cuộc đời sự nghiệp tác giả, khái niệm thể loại và khái quát tác phẩm; Phần phân, tạo tác luận điểm và nghị luận; phần hợp, tức là nhận định chung.

Ở phần này các em không được nghị luận mà tóm lại những vấn đề đã nghị luận. Thời gian viết cho câu nghị luận văn học ít nhất phải 90 phút. Sau cùng các em dành tầm 5 phút để xem lại toàn bộ bài thi của mình, để tránh những sai sót đáng tiếc. Bên cạnh việc làm bài tốt về nội dung, thì phần hình thức trình bày cũng rất quan trọng. Vì vậy, các em tránh tẩy xóa, bôi nhớp bài và đặt biệt không bỏ quãng trống trong bài làm vì đó có thể bị xem xét là ký hiệu riêng, khiến bài của em phạm quy. Chữ đẹp, trình bày đẹp là một ưu thế của bài viết. Nếu viết không đẹp, thì ít nhất phải chữ rõ ràng.

Bí kíp thi THTP quốc gia đạt điểm cao môn Ngữ văn - 2

Thầy Nguyễn Đức Hùng (giáo viên Trường THPT Vĩnh Viễn, TP HCM)

Theo Người Lao Động

MỚI NHẤT
Môn Hóa: Những lưu ý tránh “bẫy” trong câu hỏi vận dụng
Môn Hóa: Những lưu ý tránh “bẫy” trong câu hỏi vận dụng

(Dân trí) - Thầy giáo Nguyễn Ngọc Anh đã có những chia sẻ hữu ích cho học sinh về cách tránh “bẫy” và phân bổ thời gian hợp lí khi làm các câu hỏi về vận dụng cao trong đề thi môn Hóa năm nay.

Thứ tư, 20/06/2018 - 03:50

Giáo sư Trương Nguyện Thành chia sẻ bí quyết thi trắc nghiệm THPT
Giáo sư Trương Nguyện Thành chia sẻ bí quyết thi trắc nghiệm THPT

(Dân trí) - GS Trương Nguyện Thành (ĐH Utah, Mỹ) vừa thực hiện một clip ngắn dành cho các học sinh đang chuẩn bị bước vào kỳ thi THPT quốc gia sắp tới. Trong đó, ông chia sẻ những bí quyết để đạt kết quả tốt khi làm bài thi trắc nghiệm.

Thứ tư, 20/06/2018 - 03:33

Thứ trưởng Bộ Giáo dục: Cán bộ coi thi cần nhận diện được thiết bị gian lận công nghệ cao
Thứ trưởng Bộ Giáo dục: Cán bộ coi thi cần nhận diện được thiết bị gian lận công nghệ cao

(Dân trí) - Các điểm thi cần tập huấn chặt chẽ, nghiêm túc tới các bộ coi thi về thiết bị công nghệ cao để đảm bảo kỳ thi THPT quốc gia 2018 an toàn, nghiêm túc.

Thứ tư, 20/06/2018 - 01:21

Dí dỏm lời khuyên “4 nên 3 không” dành cho trò trước kỳ thi của thầy giáo dạy Lý
Dí dỏm lời khuyên “4 nên 3 không” dành cho trò trước kỳ thi của thầy giáo dạy Lý

(Dân trí) - Với lời văn khá dí dỏm nhưng rất thực tế và thiết thực, bảng quy tắc “4 nên và 3 không” của một thầy giáo trường THPT Ernst Thälmann (TPHCM) khiến các học sinh lớp 12 chuẩn bị bước vào kỳ thi THPT quốc gia cảm thấy thích thú.

Thứ tư, 20/06/2018 - 12:04

Nam Định thông báo phương án trúng tuyển đợt 1 vào lớp 10 THPT
Nam Định thông báo phương án trúng tuyển đợt 1 vào lớp 10 THPT

(Dân trí) - Ngày 19/6, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nam Định đã thông báo phương án trúng tuyển đợt 1 vào lớp 10 THPT năm học 2018 - 2019 trên địa bàn. Theo đó, trong khối công lập điểm chuẩn cao nhất là 20.70 điểm, điểm thấp nhất là 14 điểm.

Thứ tư, 20/06/2018 - 09:00

Hà Nam: Công bố điểm chuẩn đỗ vào THPT không chuyên năm học 2018 - 2019
Hà Nam: Công bố điểm chuẩn đỗ vào THPT không chuyên năm học 2018 - 2019

(Dân trí) - Theo công bố phương án lấy đỗ kỳ thi tuyển sinh lớp 10 không chuyên năm học 2018 - 2019 của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Nam, 100% các trường THPT trên địa bàn đều tuyển đủ chiêu tiêu trong đợt 1 với điểm sàn trúng tuyển thấp nhất là 13,50 điểm, trường đạt điểm chuẩn cao nhất là 29,25 điểm.

Thứ tư, 20/06/2018 - 08:30

Hỗ trợ đồ ăn, nước uống cho thí sinh tham gia kỳ thi THPT quốc gia
Hỗ trợ đồ ăn, nước uống cho thí sinh tham gia kỳ thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Để tiếp sức cho các thí sinh tham dự kỳ thi THPT quốc gia năm 2018, Tỉnh đoàn Thanh Hóa sẽ tổ chức hơn 100 đội hình tình nguyện viên tham gia tiếp sức mùa thi. Đồng thời, hỗ trợ nước uống, đồ ăn nhẹ cho thí sinh.

Thứ tư, 20/06/2018 - 05:46

Những điều thí sinh nên tránh để không mất điểm “oan” môn Toán
Những điều thí sinh nên tránh để không mất điểm “oan” môn Toán

(Dân trí) - Chia sẻ về nguyên nhân khiến học sinh thường khó “ăn điểm” tuyệt đối trong phần câu hỏi về nhận biết và thông hiểu, thầy Lê Anh Tuấn cho biết: “Với các em có mục tiêu rõ ràng là điểm số môn Toán phải cao để còn cạnh tranh được vào các trường đại học tốp trên thì cần tập trung ôn luyện thật kĩ phần các câu hỏi ở mức độ vận dụng và vận dụng cao.

Thứ tư, 20/06/2018 - 05:38

"Bí quyết" đạt điểm cao trong thay đổi cấu trúc đề nghị luận văn học
"Bí quyết" đạt điểm cao trong thay đổi cấu trúc đề nghị luận văn học

(Dân trí) - Những thay đổi trong cấu trúc đề thi, sự xuất hiện của câu hỏi phụ thuộc chương trình lớp 11,… là những lưu ý mà học sinh cần lưu tâm khi làm bài thi môn Ngữ văn THPT quốc gia.

Thứ tư, 20/06/2018 - 05:31

Trưởng điểm thi phải điềm tĩnh xử lý với mọi tình huống
Trưởng điểm thi phải điềm tĩnh xử lý với mọi tình huống

(Dân trí) - Sáng nay (19/6), Sở GD-ĐT TPHCM tổ chức buổi tập huấn nghiệp vụ ban lãnh đạo điểm thi kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018 với sự tham gia của đại diện 7 cơ sở đại học phối hợp tổ chức thi và trưởng 124 điểm thi trên toàn địa bàn.

Thứ ba, 19/06/2018 - 04:44

A83 – Bộ Công An: Ngụy trang gian lận thi kiểu nào cũng sẽ bị phát hiện
A83 – Bộ Công An: Ngụy trang gian lận thi kiểu nào cũng sẽ bị phát hiện

(Dân trí) - Lãnh đạo A83 – Bộ Công an cho biết, trong những năm gần đây, ngành công an đã phát hiện, đấu tranh và xử lý nhiều trường hợp sử dụng thiết bị công nghệ cao để gian lận trong thi cử. Do đó, ngụy trang gian lận thi kiểu nào cũng sẽ bị phát hiện.

Thứ ba, 19/06/2018 - 03:02

Đà Nẵng công bố điểm chuẩn tuyển sinh lớp 10 vào các trường THPT công lập
Đà Nẵng công bố điểm chuẩn tuyển sinh lớp 10 vào các trường THPT công lập

(Dân trí) - Chiều 19/6, Sở Giáo dục - Đào tạo TP Đà Nẵng chính thức công bố điểm chuẩn tuyển sinh vào lớp 10 các trường THPT công lập và THPT chuyên Lê Quý Đôn năm học 2018 - 2019.

Thứ ba, 19/06/2018 - 02:55

ĐÁNG QUAN TÂM
Điểm chuẩn vào trường chuyên có tỷ lệ chọi cao nhất TPHCM
Điểm chuẩn vào trường chuyên có tỷ lệ chọi cao nhất TPHCM

(Dân trí) - Trường Trung học Thực hành - ĐH Sư phạm TPHCM vừa công bố điểm chuẩn vào ba lớp chuyên Toán, Văn Anh của năm học 2018-2019.

Thứ ba, 19/06/2018 - 09:36

Đà Nẵng: Thay đổi một điểm trường thi THPT quốc gia
Đà Nẵng: Thay đổi một điểm trường thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Sở Giáo dục - Đào tạo TP Đà Nẵng vừa thông báo, trong kỳ thi THPT quốc gia 2018 diễn ra từ 24/6 - 27/6 tới, điểm trường thi đặt tại Trường THPT Quang Trung (quận Thanh Khê, Đà Nẵng) được chuyển sang điểm Trường THCS Trần Hưng Đạo (quận Hải Châu, Đà Nẵng).

Thứ ba, 19/06/2018 - 09:35

Thí sinh không được xét tốt nghiệp nếu không dự đủ số bài thi tổ hợp
Thí sinh không được xét tốt nghiệp nếu không dự đủ số bài thi tổ hợp

(Dân trí) - Bộ GD&ĐT đã quy định, thí sinh đã đăng ký dự thi cả 2 bài thi tổ hợp thì bắt buộc phải thi cả 2 bài thi này; nếu thí sinh bỏ 1 trong 2 bài thi sẽ bị coi là dự thi không đủ số bài thi và không được xét công nhận tốt nghiệp THPT. Thí sinh cần hết sức lưu ý khi ngày thi đã cận kề.

Thứ ba, 19/06/2018 - 07:52

Bốn lỗi thí sinh thường mắc phải khi làm bài thi trắc nghiệm
Bốn lỗi thí sinh thường mắc phải khi làm bài thi trắc nghiệm

(Dân trí) - Thực tế từ kỳ thi THPT quốc gia trước đây, có khoảng 1% thí sinh bị mắc lỗi trong quá trình làm bài thi trắc nghiệm và làm ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi thí sinh. Thông tin này được chia sẻ trong hội nghị tập huấn thanh tra thi THPT quốc gia năm 2018 diễn ra mới đây.

Thứ hai, 18/06/2018 - 04:02

Tháng 6, lại nhớ về nước mắt mùa thi
Tháng 6, lại nhớ về nước mắt mùa thi

(Dân trí) - Ước gì ngày đó có ai nói với tôi rằng tôi chỉ là một cô học trò bình thường, bé nhỏ, tôi có quyền thi trượt như bất cứ ai. Ước gì ngày đó có ai nói với tôi rằng đừng tạo áp lực nặng nề cho bản thân như thế, thi trượt chỉ là chuyện nhỏ thôi mà…

Thứ hai, 18/06/2018 - 11:01

Điểm trúng tuyển vào lớp 6 trường chuyên Trần Đại Nghĩa
Điểm trúng tuyển vào lớp 6 trường chuyên Trần Đại Nghĩa

(Dân trí) - Sáng nay 18/6, Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM thông báo điểm trúng tuyển vào lớp 6 Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa năm học 2018 - 2019. Theo đó, điểm trúng tuyển là từ 65,25 điểm

Thứ hai, 18/06/2018 - 09:04

Những "bí mật" trong in sao đề thi THPT quốc gia 2018
Những "bí mật" trong in sao đề thi THPT quốc gia 2018

(Dân trí) - Thi THPT quốc gia có nhiều môn thi trắc nghiệm nên việc bảo mật trong việc in sao đề thi phải được đảm bảo tuyệt đối. Những cán bộ thực hiện việc in sao đã phải trải qua những ngày làm việc quần quật và bị "giam lỏng” đến "ngơ” người.

Thứ hai, 18/06/2018 - 07:52

Thi lớp 10 tại Nghệ An: Có thí sinh đạt điểm 10 bài thi tổ hợp
Thi lớp 10 tại Nghệ An: Có thí sinh đạt điểm 10 bài thi tổ hợp

(Dân trí) - Dù là lần đầu tiên Nghệ An sử dụng bài thi tổ hợp nhưng tại kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2018 - 2019 đã có thí sinh đạt điểm 10 bài thi này. Kết quả này thuộc về một nữ sinh ở huyện Đô Lương.

Chủ nhật, 17/06/2018 - 08:25

Đua ghe ngo vào đề Toán thi lớp 10 ở Sóc Trăng
Đua ghe ngo vào đề Toán thi lớp 10 ở Sóc Trăng

(Dân trí) - Ngày 16 và 17/6, các trường phổ thông công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng đã tổ chức kỳ thi tuyển sinh năm học 2018 - 2019. Trong đề thi môn Toán sáng ngày 17/6, người ra đề đã đưa đua ghe ngo truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer vào bài số 4. Nhiều thí sinh mất điểm ở bài này vì “tính đánh đố” cao.

Chủ nhật, 17/06/2018 - 08:05

Đề thi THPT quốc gia ra đảo Phú Quốc… bằng tàu cao tốc
Đề thi THPT quốc gia ra đảo Phú Quốc… bằng tàu cao tốc

(Dân trí) - Kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 tại Kiên Giang có 26 điểm thi. Riêng 02 điểm thi ở huyện đảo Phú Quốc, do năm nay không còn chuyến bay từ TP Rạch Giá ra đảo nên đề thi, thiết thị và cán bộ sẽ đi bằng tàu cao tốc ra điểm thi này.

Chủ nhật, 17/06/2018 - 01:33

Thanh tra thi cảnh báo: Có thí sinh dùng tai nghe như hạt đậu để gian lận thi cử
Thanh tra thi cảnh báo: Có thí sinh dùng tai nghe như hạt đậu để gian lận thi cử

(Dân trí) - “Năm 2017, chúng tôi phát hiện thí sinh sử dụng tai nghe nhỏ xíu như hạt đậu để gian lận hay những thiết bị mắt thường nhìn như máy tính thông thường nhưng thật ra là dụng cụ có truyền phát sóng”, Chánh thanh tra Bộ GD&ĐT Nguyễn Huy Bằng cảnh báo tại Hội nghị chuẩn bị công tác thi THPT quốc gia 2018.

Thứ bảy, 16/06/2018 - 07:29

Kỳ thi đánh giá năng lực ĐHQG TPHCM: Số lượng đăng ký vào trường Bách khoa nhiều nhất
Kỳ thi đánh giá năng lực ĐHQG TPHCM: Số lượng đăng ký vào trường Bách khoa nhiều nhất

(Dân trí) - Dù trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TPHCM) có chỉ tiêu xét tuyển theo kết quả kỳ thi đánh giá năng lực của ĐHQG TPHCM thấp nhất trong số các trường thành viên nhưng lại có số lượng đăng ký xét tuyển nhiều nhất với 1.600 thí sinh.

Thứ bảy, 16/06/2018 - 03:52