"Người dân có thể phải làm việc cả đời mới đủ tiền mua bất động sản"

Góp ý về định hướng sửa đổi Luật Nhà ở trong phiên thảo luận tổ tại Quốc hội chiều 19/8, đại biểu Bùi Xuân Hải (Hiệu trưởng Trường Đại học Hải Phòng) chia sẻ quan tâm về chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển nhà ở cho thuê dành cho đối tượng yếu thế.

"Muốn doanh nghiệp mặn mà, phải cắt giảm chi phí tối đa"

Trong các hình thức nhà ở hiện nay, ông Hải cho biết Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm đến việc phát triển nhà ở cho thuê. “Đây là chủ trương vô cùng đúng đắn và hợp lòng dân. Trong bối cảnh giá bất động sản cao như hiện nay, một người dân lao động bình thường có thể phải làm việc cả đời mới đủ tiền mua một tài sản bất động sản”, vị đại biểu nói.

Vì thế, việc phát triển phân khúc nhà ở cho thuê theo tinh thần của Luật Nhà ở, theo đại biểu TP Hải Phòng, sẽ mở ra cơ hội sở hữu chỗ ở hợp pháp, ổn định cho rất nhiều người dân có hoàn cảnh khó khăn.

Ông đề nghị tập trung xây dựng cơ chế ưu đãi thực chất để khuyến khích, thu hút các chủ đầu tư bỏ vốn xây dựng dự án nhà ở cho thuê.

Trong điều kiện ngân sách Nhà nước và nguồn lực công còn hạn chế, ông Hải cho rằng việc huy động nguồn vốn xã hội hóa từ các doanh nghiệp phát triển nhà ở cho thuê là giải pháp then chốt.

“Muốn doanh nghiệp mặn mà, phải cắt giảm chi phí tối đa cho họ”, ông Hải nhấn mạnh và nêu rõ chủ trương này được cụ thể hóa thông qua chính sách miễn toàn bộ tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đối với phần diện tích xây dựng nhà ở cho thuê.

Một định hướng quan trọng khác, theo ông Hải, là cải cách triệt để thủ tục hành chính đối với các dự án xây dựng nhà ở cho thuê. Bởi theo ông, doanh nghiệp làm dự án hiện nay lo ngại nhất là rào cản từ thủ tục hành chính kéo dài.

“Tôi đề xuất Chính phủ dành riêng cho các dự án xây dựng nhà ở cho thuê một cơ chế đặc thù, tinh gọn tối đa về quy trình, thủ tục giao đất nhằm giúp chủ đầu tư nhanh chóng triển khai dự án”, đại biểu Hải Phòng nêu quan điểm, đồng thời yêu cầu bổ sung quy định mang tính tuyên bố pháp lý mạnh mẽ về ưu tiên tinh gọn thủ tục hành chính cho loại hình này.

Một góp ý khác được đại biểu Hải nêu là xác định đối tượng thụ hưởng chuẩn xác, tránh trục lợi chính sách.

Để tránh việc chính sách bị lợi dụng, ông đề xuất Chính phủ quy định cụ thể hơn về tiêu chí của từng nhóm đối tượng. Ví dụ, với người cao tuổi, cần xác định rõ điều kiện về hoàn cảnh sống (sống một mình không nơi nương tựa hay sống cùng con cháu không có năng lực tài chính...), tránh cào bằng tất cả những người trên 60 tuổi.

Đồng thời, chính sách phát triển nhà ở cho thuê cần được tập trung ưu tiên cho khu vực đô thị - nơi áp lực về nhu cầu nhà ở rất lớn, thay vì dàn trải ở khu vực nông thôn hay miền núi - vốn không có nhiều nhu cầu thực tế về thuê nhà.

Kiểm soát chặt tỷ lệ diện tích nhà ở thương mại lồng ghép trong dự án nhà ở cho thuê

Bên cạnh đó, theo đại biểu Hải, cần làm rõ quy định về địa giới hành chính đối với đối tượng được thuê.

“Ví dụ, dự án nhà ở cho thuê tại thành phố Hải Phòng thì người có hộ khẩu ngoại tỉnh có được quyền tiếp cận hay không?”, ông Hải đặt vấn đề và cho rằng nếu không giới hạn rõ ràng, có thể dẫn đến việc mất cân bằng cung - cầu cục bộ và gây khó khăn lớn cho công tác quản lý an sinh xã hội của chính quyền địa phương.

Ngoài ra, đại biểu Hải đề nghị kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ diện tích nhà ở thương mại lồng ghép trong dự án nhà ở cho thuê, để tránh trục lợi.

Dự thảo cho phép chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê được dành một tỷ lệ diện tích nhất định để xây dựng nhà ở thương mại hoặc kinh doanh dịch vụ nhằm bù đắp chi phí, nhưng lại không ấn định tỷ lệ cụ thể.

Quy định bỏ ngỏ này, theo ông Hải, dễ dẫn đến việc chủ đầu tư thỏa thuận ngầm để nâng cao tỷ lệ nhà ở thương mại, lạm dụng cơ chế thu hồi đất, ưu đãi đất đai của Nhà nước để kinh doanh thương mại trục lợi, tạo ra sự bất bình đẳng.

Ông đề xuất ấn định một tỷ lệ trần cụ thể, ví dụ tối thiểu là 10% và tối đa không quá 20% tổng diện tích sàn hoặc diện tích đất của dự án được sử dụng vào mục đích thương mại.