Hậu trường căng thẳng trước giờ đón chuyến bay đầu tiên tại Long Thành

"Có phải chó không...? Chó chạy gần đường băng...".

Từ đài không lưu sân bay Long Thành, vị kiểm soát viên dày dạn kinh nghiệm nheo mắt nhìn về phía đường cất hạ cánh. Một nhân viên trong kíp trực không lưu giương ống nhòm về hướng tay chỉ, xác nhận một chú chó màu đen đang chạy cắt ngang đường băng. 

Lời cảnh báo lập tức được chuyển từ đài không lưu xuống Trung tâm chỉ huy sân bay. Chiếc xe bán tải đang tuần đường lập tức chuyển hướng về phía con vật, xua đuổi nó chạy mất hút.

Lúc đó là 15h45 ngày 15/12, 15 phút trước thời điểm chuyến bay đầu tiên hạ cánh xuống sân bay Long Thành. Chuyến bay này, dựa trên dữ liệu Flightradar, có lượng người theo dõi trực tuyến lớn nhất trong ngày (hơn 10.000 người).

Chuyến bay được nhiều người theo dõi

Trở lại đài không lưu Long Thành sau gần 3 tháng từ chuyến bay hiệu chuẩn, phóng viên Dân trí chứng kiến sự "lột xác" ngoạn mục về tiến độ thi công.

Ngày 26/9, tháp không lưu vẫn còn là khối bê tông thô ráp, kiểm soát viên của Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) phải ngồi giữa xi măng, cát sỏi để theo dõi chuyến bay, thì đến ngày 15/12, đài kiểm soát với vách kính 360 độ và nội thất tối tân đã được hoàn thành.

Từ độ cao 123m, kíp trực không lưu có thể thu vào tầm mắt toàn cảnh đường băng dài 4km và nhà ga hành khách hình đóa sen. Trên bàn làm việc của họ, những trang thiết bị không lưu hiện đại hàng đầu Việt Nam còn mới tinh.

VATM đã huy động nhiều cán bộ giỏi chuyên môn từ Hà Nội đến sân bay Long Thành để chuẩn bị cho chuyến bay đầu tiên. Từ đài trưởng, kíp trưởng đến các kiểm soát viên đều là những người vững chuyên môn được điều động từ cơ sở không lưu Tân Sơn Nhất.

Tuy nhiên, vấn đề với các kiểm soát viên không phải là thao tác nghiệp vụ mà họ đã được thực hành hàng trăm nghìn lần. Thách thức lớn nhất nằm ở việc bao quát một khu bay rộng 10km2 chưa được khép kín hoàn toàn bằng hàng rào an ninh.

Trên công trường, 15.000 nhân lực từ hàng trăm đơn vị vẫn đang hiện diện. Họ vừa phục vụ chuyến bay thử nghiệm, vừa tiếp tục hoàn thiện các hạng mục còn lại. Không chỉ có con người, một kỹ sư cho biết chó được một số lán trại nuôi để trông coi vật tư.

Suốt một giờ trước khi chuyến bay hạ cánh, cả kíp trực căng mắt rà soát toàn bộ đường băng. Không dưới 3 lần, họ phải phát cảnh báo khi thấy có người, phương tiện và động vật xâm nhập gần đường hạ cánh.

"Vậy là đầy đủ tình huống như kịch bản đề ra nhé", một cán bộ VATM thốt lên khiến các đồng nghiệp bật cười. Tình huống có con người, chim trời hoặc động vật ngoại lai xuất hiện tại đường băng đã được kíp trực không lưu dự tính và sẵn sàng biện pháp xử lý, đảm bảo tuyệt đối an toàn mới cấp huấn lệnh cho chuyến bay hạ cánh. 

Khoảng 1 giờ trước lúc đón chuyến bay đầu tiên, bộ phận kiểm soát lái xe dọc đường băng, kiểm tra lần cuối để chắc chắn đường băng không còn chướng ngại, dị vật ngoại lai (FOD).

Tại Trung tâm chỉ huy điều hành chuyến bay kỹ thuật được dựng dã chiến cạnh nhà ga hành khách, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà cùng Cục trưởng Cục hàng không Uông Việt Dũng có mặt từ sớm, trực tiếp chỉ đạo các đơn vị thực hiện chuyến bay.

Trước khoảnh khắc chuyến bay đầu tiên hạ cánh, không khí căng thẳng cũng bao trùm trung tâm chỉ huy. Không chỉ đài không lưu, các bộ phận an ninh, hoa tiêu, dịch vụ mặt đất, nhân viên tuần tra đường băng… phải tập trung cao độ.

15h34, chuyến bay cất cánh từ sân bay Tân Sơn Nhất, vẽ một đường vòng qua vùng trời Cần Giờ, Vũng Tàu trước khi tiếp cận sân bay Long Thành. Tọa độ chuyến bay được cập nhật từng phút.

Khoảnh khắc vỡ òa

Trước sự hồi hộp theo dõi của cả đại công trường, chấm nhỏ nhấp nháy xuất hiện ở khoảng trời phía Đông, lớn dần cho tới khi hiện rõ đường nét của chiếc Boeing 787-9 màu xanh nước biển.

Đúng 16h ngày 15/12, càng máy bay tiếp đất an toàn xuống đường băng Long Thành. Bộ đàm của Cục trưởng Uông Việt Dũng vang lên: “Báo cáo, máy bay hạ cánh thành công”.

Thứ trưởng Phạm Minh Hà đứng cạnh đó cùng các nhân viên Cục Hàng không, Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam vỗ tay reo mừng trước khoảnh khắc lịch sử.

Sau khi dừng lại trên đường băng, máy bay lăn vào sân đỗ gần cánh Tây nhà ga hành khách. Tại đây, hai xe cứu hỏa thực hiện nghi thức phun vòi rồng (water salute) chào mừng.

Thứ trưởng Phạm Minh Hà, lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam, Ban Giám đốc sân bay Long Thành đến tặng hoa chúc mừng tổ điều hành chuyến bay kỹ thuật và tổ bay. Lãnh đạo bộ gửi lời chúc mừng đặc biệt đến 3 phi công đã hoàn thành nhiệm vụ.

Trong khoảnh khắc vinh dự đó, phi công Trần Tuấn Hưng, cơ trưởng chuyến bay, chia sẻ niềm hạnh phúc khi cùng đồng nghiệp thực hiện chuyến bay kỹ thuật đầu tiên hạ cánh xuống sân bay Long Thành. Bản thân ông cảm thấy vinh dự và may mắn khi được lãnh đạo công ty giao trọng trách lớn.

Trước khi thực hiện nhiệm vụ, phi công Trần Tuấn Hưng có chút áp lực xen lẫn tự hào. Ông cho biết, việc lái máy bay hạ cánh xuống một đường băng là công việc quen thuộc, được luyện tập hàng ngày; tuy nhiên, cảm giác nhìn thấy sân bay Long Thành hiện ra giữa vùng trời Đông Nam Bộ thật khó tả. Đây sẽ là kỷ niệm để đời của ông và cả tổ bay.

Tại sự kiện, Cục trưởng Uông Việt Dũng cho biết, chuyến bay kỹ thuật hạ cánh thành công đánh dấu một cột mốc lịch sử quan trọng cho ngành hàng không Việt Nam. Chuyến bay có ý nghĩa then chốt trong việc đánh giá thực tế toàn bộ hệ thống phục vụ khai thác và kiểm tra sự phối hợp giữa các đơn vị.

"Để chuẩn bị cho chuyến bay chính thức đầu tiên vào ngày 19/12, Cục Hàng không đã triển khai phương án tới 3 đơn vị đảm nhiệm thực hiện là Vietnam Airlines, Vietjet và Bamboo Airways", ông Uông Việt Dũng chia sẻ.