Dự án cải tạo kênh Hàng Bàng 2.000 tỷ đồng dang dở sau 11 năm

(Dân trí) - Sau 11 năm triển khai, dự án cải tạo kênh Hàng Bàng (TPHCM) giai đoạn 2 với tổng vốn đầu tư khoảng 1.900 tỷ đồng vẫn chưa thể cán đích do vướng mắc mặt bằng đoạn phía sau chợ Bình Tây.

Dự án cải tạo kênh Hàng Bàng, một công trình trọng điểm với tổng vốn đầu tư 2.000 tỷ đồng, đang đối mặt với tình trạng chậm tiến độ nghiêm trọng sau 11 năm triển khai. Kênh Hàng Bàng, dài gần 2km, từng được lắp đặt cống hộp vào năm 2000 do ô nhiễm nặng, nay vẫn chưa thể hồi sinh trọn vẹn, gây nhiều bức xúc cho người dân.

Kênh ô nhiễm bậc nhất TPHCM dang dở sau 11 năm (Video: Bảo Quyên - Công Triệu).

Quyết định khôi phục kênh Hàng Bàng được TPHCM đưa ra vào năm 2015, với mục tiêu thoát nước, giảm ô nhiễm và tái định cư cho người dân ven kênh. Dự án được chia thành 3 giai đoạn, dự kiến hoàn thành vào năm 2020. Tuy nhiên, đến đầu năm 2025, chỉ khoảng 1km kênh (từ đường Ngô Nhân Tịnh đến kênh Vạn Tượng) được hoàn thành, phần còn lại vẫn dang dở.

Nguyên nhân chính của sự chậm trễ là do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng. Nhiều hộ dân đã bàn giao đất cho giai đoạn 2 của dự án, nhưng dãy nhà phía sau chợ Bình Tây vẫn chưa được giải tỏa, khiến đoạn kênh này không thể hoàn thiện đúng tiến độ dự kiến vào dịp 30/4 năm nay.

Theo UBND phường Bình Tây, trong tổng số 173 trường hợp bị thu hồi đất, 154 trường hợp (89%) đã được giải quyết. Tuy nhiên, 19 trường hợp còn lại, tương ứng với khoảng 120m chiều dài kênh, vẫn chưa thể giải tỏa. Đoạn kênh qua quận 5 cũ (dài 250m) đã hoàn thành, tạo không gian xanh và cải thiện môi trường. Nhưng đoạn 750m qua quận 6 cũ (nay là phường Bình Tây) vẫn còn vướng mắc ở 120m cuối cùng.

Bà Đỗ Thị Bông, một người dân bị ảnh hưởng, cho biết vướng mắc lớn nhất là sự chênh lệch về giá bồi thường giữa hai địa phương. Quận 6 cũ áp dụng mức 71,5 triệu đồng/m² (theo đơn giá năm 2017), trong khi quận 5 cũ áp dụng mức 123,5 triệu đồng/m² (theo đơn giá năm 2023), chênh lệch tới 52 triệu đồng/m². "Mức bồi thường này chưa sát giá thị trường, khó ổn định cuộc sống mới", bà Bông lý giải.

Chị T. chủ một căn nhà trên đường Phan Văn Khỏe, chia sẻ: "Đại gia đình tôi khoảng 30 người, sống ở đây gần 50 năm. Mức đền bù hơn 7 tỷ đồng khó chia để tái định cư, chuyển đi nơi khác cũng chưa chắc làm ăn được nên đành bám trụ ở đây".

Những căn nhà chưa giải tỏa phần lớn đều đã xuống cấp, nhiều hạng mục được cơi nới tạm bợ bằng tôn. Hội đồng bồi thường và các tổ vận động tại phường Bình Tây đang nỗ lực tiếp xúc, thuyết phục người dân giao mặt bằng, dự kiến hoàn tất vào cuối năm nay để dự án có thể tiếp tục thi công.

Các căn nhà đã bàn giao mặt bằng được rào kín nhưng chưa thể dỡ bỏ hoàn toàn do vướng các hộ liền kề. Bên trong, những khu đất này trở thành nơi tập kết rác thải, cây cỏ mọc um tùm, gây mất mỹ quan đô thị.

Tình trạng các căn nhà chưa giải tỏa nằm xen kẽ với các hộ đã bàn giao mặt bằng buộc công trình phải tạm dừng thi công, ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án.

Do chưa thể khơi thông dòng chảy, đoạn kênh Hàng Bàng vẫn còn là ao tù, phủ kín lục bình, cây dại và rác thải, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Ở những đoạn đã hoàn chỉnh, mặt nước được nạo vét, hai bên kè đá và trồng cây xanh, hình thành không gian sinh hoạt mới cho người dân khu vực Chợ Lớn. Người dân sống quanh kênh cho biết môi trường đã cải thiện đáng kể, nhưng vẫn tiếc nuối khi dòng kênh chưa được hồi sinh trọn vẹn.

Dự án khôi phục kênh Hàng Bàng, khi hoàn thành, sẽ góp phần quan trọng vào việc giải quyết tiêu thoát nước, cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân và chỉnh trang đô thị cho khu vực Chợ Lớn.