Đập ngăn mặn, giữ ngọt từng lớn nhất Đông Nam Á đang được đại tu
(Dân trí) - Đập ngăn mặn, giữ ngọt Thảo Long kết hợp cầu đường bộ ở hạ lưu sông Hương, thành phố Huế đang trải qua đợt sửa chữa sau nhiều năm sử dụng.
Ông Dương Đức Hoài Khánh, Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Khai thác thủy lợi thành phố Huế, cho biết công trình đập ngăn mặn, giữ ngọt Thảo Long (phường Hóa Châu, thành phố Huế) đang trong giai đoạn vừa vận hành, vừa sửa chữa.
Theo ông Khánh, trước đây đập Thảo Long được các chuyên gia đánh giá là đập ngăn mặn, giữ ngọt lớn nhất Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, sau khi cống Cái Lớn - Cái Bé tại tỉnh Kiên Giang hoàn thành, đưa vào khai thác, đã trở thành công trình thủy lợi lớn nhất Việt Nam cả về quy mô, khẩu độ thông nước và vùng hưởng lợi.

Đập Thảo Long kết hợp cầu đường bộ bắc qua sông Hương đang được đại tu sau gần 20 năm sử dụng (Ảnh: Cao Tiến).
Theo tìm hiểu của phóng viên, đập Thảo Long được khởi công xây dựng tháng 8/2001, tại khu vực hạ nguồn sông Hương, nơi dòng nước chuẩn bị đổ vào phá Tam Giang để ra cửa biển Thuận An. Công trình do Ban Quản lý đầu tư và xây dựng thủy lợi 5, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) làm chủ đầu tư, với tổng kinh phí 152 tỷ đồng.
Đến tháng 12/2008, đập Thảo Long được đưa vào khai thác với các hạng mục chính gồm: 15 khoang cống ngăn mặn (mỗi cửa van rộng 31,5m), cầu giao thông dài 571m, âu thuyền có 2 cửa rộng 8m, nhà quản lý và đường dẫn hai đầu cầu.
Công trình đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp đủ nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, bảo vệ môi trường sinh thái, kết nối các khu vực đầm phá và ven biển thành phố Huế.

Công trình nằm ở cuối sông Hương, đoạn chuẩn bị đổ vào phá Tam Giang (Ảnh: Cao Tiến).
Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, sau gần 20 năm đưa vào khai thác, sử dụng, đập Thảo Long đã xuống cấp nhiều vị trí. Hệ thống cửa van bằng vật liệu sắt thép, thiết bị thủy lực, điện tử,... lắp đặt ngoài trời chịu nhiều tác động bất lợi của môi trường dẫn đến hư hỏng, xuống cấp.
Công trình không được thiết kế hệ thống cửa van dự phòng, trong trường hợp có sự cố hư hỏng xảy ra, đơn vị quản lý vận hành không đóng hoặc mở được cửa van chính được.
Trước thực trạng nêu trên, năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phê duyệt dự án sửa chữa cấp bách đảm bảo an toàn đập Thảo Long, với tổng mức đầu tư gần 349 tỷ đồng. Dự án khởi công ngày 26/11/2025, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn thành phố Huế làm chủ đầu tư.

Hệ thống cửa van bị xuống cấp, hư hỏng sẽ được thay mới hoặc nâng cấp, sửa chữa (Ảnh: Cao Tiến).
Theo kế hoạch, dự án sẽ gia cố, chống thấm nhiều hạng mục ở phần thân đập; thay mới 6 cửa van và sửa chữa, đại tu 9 cửa còn lại; thay thế, nâng cấp và bổ sung hệ thống mở cửa van, các xi lanh thủy lực. Dự án cũng sẽ sửa chữa, nâng cấp âu thuyền, hệ thống điều khiển và nhà quản lý, vận hành.
Ông Trương Văn Giang, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn thành phố Huế, cho biết các nhà thầu đang tập trung thi công nhiều hạng mục như đóng cọc thử bê tông cốt thép, gia cố đá phần hạ lưu đập, đóng cừ chống thấm, sản xuất cửa van mới,...
Lũy kế vốn bố trí cho dự án đến nay đạt hơn 147 tỷ đồng, giải ngân được khoảng 104 tỷ đồng. Riêng năm 2026, nguồn vốn được bố trí 50 tỷ đồng.
Theo ông Giang, dự án chỉ thi công được trong mùa khô, khoảng thời gian tháng 4-9 hàng năm. Vì vậy, dù khởi công từ tháng 11/2025, nhưng phải đến cuối tháng 4, nhà thầu mới bắt đầu thi công được các hạng mục dưới nước, dẫn đến tiến độ giai đoạn đầu chậm so với kế hoạch. Bên cạnh đó, giá xăng dầu, vật liệu biến động cũng gây khó khăn cho dự án.
Chủ đầu tư đã đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường được điều chỉnh nguồn vốn bố trí năm 2026 thêm 30 tỷ đồng, gia hạn thời gian thi công đến ngày 31/12/2027.





