Chuyển hồ sơ cho công an nếu cố ý gian lận, làm lệch dữ liệu quan trắc

Sáng 2/4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trên cả nước rà soát, kiểm tra, giám sát hệ thống quan trắc tự động nước thải, khí thải trên địa bàn.

Động thái được Bộ này đưa ra sau khi cơ quan cảnh sát điều tra các cấp khởi tố 74 bị can về 10 tội danh liên quan đến những sai phạm trong quan trắc môi trường tại nhiều địa phương. Kết quả điều tra bước đầu xác định 168 trạm quan trắc có sự can thiệp, chỉnh sửa dữ liệu phân tích môi trường.

Các địa phương phải yêu cầu cơ sở trên địa bàn đánh giá độ chính xác của hệ thống quan trắc tự động, liên tục, ghi nhận đầy đủ sai số và xử lý theo quy định tại Điều 35 và Điều 38 Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT; thực hiện kiểm soát chất lượng và đánh giá độ chính xác tương đối (RA) của hệ thống quan trắc.

Trường hợp sai lệch vượt ngưỡng quy định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị địa phương tạm dừng công nhận dữ liệu, yêu cầu hiệu chỉnh toàn bộ hệ thống theo quy định. Mọi thay đổi liên quan tới các hệ số cài đặt trên thiết bị quan trắc phải được cơ sở báo cáo cho Sở Nông nghiệp và Môi trường địa phương để theo dõi, quản lý.

Quyền quản trị và bảo mật hệ thống nhận, truyền và quản lý dữ liệu (data logger) cũng được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị kiểm soát chặt. Địa phương trực tiếp kiểm tra thực địa ống dẫn dòng thải và đường ống dẫn mẫu từ điểm lấy mẫu về buồng phân tích; kiên quyết xử lý nếu phát hiện các hành vi cố tình pha loãng mẫu, can thiệp dòng thải, lắp đặt đường ống ngầm không đúng quy định.

“Trường hợp phát hiện hành vi cố ý gian lận, làm sai lệch dữ liệu, đề nghị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, chuyển hồ sơ sang cơ quan công an nếu có dấu hiệu tội phạm”, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu rõ.

Như Dân trí thông tin, kết quả điều tra của công an cho thấy nhiều doanh nghiệp có nguồn khí thải, nguồn thải lớn như Nhà máy cổ phần nhiệt điện Quảng Ninh, Nhà máy nhiệt điện Hải Phòng, Nhà máy nhiệt điện Thái Bình, các công ty sản xuất nhôm, thép, xử lý ô nhiễm môi trường… đã chủ động can thiệp, chỉnh sửa chỉ số thiết bị quan trắc từ vượt ngưỡng thành trong ngưỡng cho phép.

Trong số các bị can bị khởi tố, bắt tạm giam có Lê Việt Cường, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần nhiệt điện Quảng Ninh; Nguyễn Văn Trung, Phó quản đốc phân xưởng vận hành trạm quan trắc và Lương Công Bính, chuyên viên Phòng Kỹ thuật và An toàn.

Theo công an, do lo ngại chỉ số khí thải vượt ngưỡng có thể khiến doanh nghiệp bị xử phạt hoặc đình chỉ hoạt động, ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất, lãnh đạo Công ty Biwase đã chủ ý nhờ Công ty cổ phần kỹ thuật môi trường Việt An can thiệp để duy trì chỉ số “đẹp”.

Cơ quan điều tra xác định Công ty cổ phần kỹ thuật môi trường Việt An là một trong những doanh nghiệp cung cấp hệ thống quan trắc môi trường lớn, chiếm hơn 50% thị trường cả nước, đồng thời trực tiếp hỗ trợ các doanh nghiệp làm sai lệch chỉ số quan trắc.

Do đó, Nguyễn Hoài Thi, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt An, và Nguyễn Hoài Bách, Giám đốc kinh doanh, đã bị khởi tố điều tra về các tội Xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, phương tiện điện tử của người khác và Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức...

Tại cuộc họp báo thường kỳ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sáng 1/4, ông Nguyễn Xuân Hải,  Phó Cục trưởng Cục Môi trường, khẳng định các hành vi can thiệp, làm sai lệch dữ liệu quan trắc môi trường là vi phạm nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả quản lý nhà nước và niềm tin xã hội.

“Qua các vụ việc có thể nhận thấy một số hệ thống còn lỗ hổng trong kiểm soát kỹ thuật, đặc biệt ở khâu truyền và quản lý dữ liệu; có nguy cơ phát sinh sự thông đồng giữa các bên liên quan. Công tác kiểm tra chéo và phát hiện bất thường trong một số trường hợp chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn”, ông Hải nói.