Bức thư xúc động của cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập trước giờ hy sinh

Khu lưu niệm cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập tại xã Cẩm Hưng, tỉnh Hà Tĩnh có diện tích hơn 1.500m2. Thời gian qua, nơi này đã được tu bổ, tôn tạo nhằm chào mừng kỷ niệm 120 năm ngày sinh cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập (24/4/1906-24/4/2026), bảo tồn và phát huy giá trị di tích, nâng cao chất lượng giáo dục truyền thống cách mạng.

Khu lưu niệm có ngôi nhà tranh 3 gian, 2 hồi - nơi cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập cất tiếng khóc chào đời và lớn lên. Ngôi nhà này trước kia nằm cách khu lưu niệm 3km. Năm 1977, cơ quan chức năng chuyển ngôi nhà về đây, bảo tồn cơ bản nguyên trạng. Năm 2004, khu lưu niệm được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia. Phía trong và bên hiên nhà tranh lưu giữ nhiều hiện vật nguyên gốc gắn với cuộc sống khi xưa của gia đình cố Tổng Bí thư như chiếc giường tre, sập gỗ đựng lúa, cũi đựng thức ăn, cối xay lúa, lưỡi cày, bộ ấm chén…

Nhà lưu niệm lưu giữ, trưng bày nhiều hiện vật, tài liệu tái hiện về thân thế và sự nghiệp cách mạng của cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Bức ảnh vợ chồng cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập được chụp vào ngày 16/4/1928.

Một số bài báo và thư của cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập viết năm đầu năm 1930 của thế kỷ XX.

Chiếc cặp da, hộp bút và đèn đồng cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập từng sử dụng những ngày đầu bước vào cuộc đấu tranh đến thời gian hoạt động cách mạng sôi nổi.

Chiếc rương gỗ cũ kỹ từng theo chân cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập trong thời gian hoạt động bí mật đầy cam go.

Một trong những kỷ vật xúc động của cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập - bức thư ông gửi về cho gia đình trước thời điểm bị xử bắn. Trong thư ông viết: "Gia đình và bạn hữu chớ xem tôi như là người chết mà phải buồn; trái lại, nên xem tôi như là người còn sống, nhưng đi vắng một thời gian vô hạn… mà thôi!". Bức thư thể hiện sự điềm tĩnh, khí phách hiên ngang của ông trước thời khắc sinh tử.

Khuôn viên khu lưu niệm có 3 cụm tượng đá xanh, được đặt tên: Cội nguồn, Nỗi đau mất nước và Chân lý cách mạng. 

Cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập sinh năm 1906 trong một gia đình nhà Nho ở làng Kim Nặc, xã Cẩm Hưng, tỉnh Hà Tĩnh. Thân phụ là cụ Hà Huy Tương làm nghề dạy học và bốc thuốc, thân mẫu Nguyễn Thị Lộc làm nông. Từ tháng 9/1917, nhờ có người giúp đỡ, cậu bé Hà Huy Tập được ra tỉnh lỵ Hà Tĩnh học Trường Tiểu học Pháp - Việt. Năm 1919, ông đỗ thủ khoa kỳ thi chọn học sinh xuất sắc, được cấp học bổng rồi vào học Trường Quốc học Huế.

Năm 1923, ông tốt nghiệp hạng ưu nhưng vì không có điều kiện học lên nữa nên vào làm giáo viên tại Nha Trang (Khánh Hòa). Tháng 8/1926, ông chuyển về dạy học ở Nghệ An và tham gia Hội Phục Việt.

Năm 1929, cố Tổng Bí thư được cử đi học tại Nga. Năm 1933, ông về Trung Quốc hoạt động, tổ chức Đại hội lần thứ nhất của Đảng Cộng sản Đông Dương. Giai đoạn 1936-1938, ông về nước, hoạt động cách mạng với cương vị Tổng Bí thư của Đảng.

Năm 1938, ông bị địch bắt và xử bắn vào năm 1941. Trước lúc hy sinh, dưới họng súng của kẻ thù, ông vẫn hô vang: "Tôi chẳng có gì phải hối tiếc, nếu còn sống tôi sẽ tiếp tục hoạt động". 

Vị trí khu lưu niệm cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập (Ảnh: Google Maps).