Bộ Công an thông tin thủ đoạn tội phạm mới, điển hình là "hợp đồng kỳ nghỉ"

Thông tin này được Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Công an cung cấp chiều 18/6, tại buổi thông báo về kết quả phiên họp thứ 30 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực do Ban Nội chính Trung ương tổ chức.

Có sự cấu kết giữa cán bộ Nhà nước và đối tượng ngoài xã hội

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản khẳng định tinh thần trong 6 tháng đầu năm của lực lượng công an là bám sát chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, triển khai của Nghị quyết 04 của Trung ương vừa ban hành với quyết tâm mới, khí thế mới, giải pháp mới.

Quá trình đấu tranh, Người phát ngôn Bộ Công an cho biết nổi lên 2 vấn đề lớn.

Một là tham nhũng, lãng phí, tiêu cực xảy ra ở nhiều lĩnh vực, nhất là trong triển khai các dự án trọng điểm quốc gia, thực hiện chính sách an sinh xã hội, giải quyết thủ tục hành chính công và các loại dịch vụ khác.

Hai là tình trạng tham nhũng xảy ra tại các doanh nghiệp cổ phần, doanh nghiệp tư nhân có xu hướng gia tăng, gây thất thoát tài sản Nhà nước và các tổ chức, doanh nghiệp.

Các hành vi phổ biến, theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, là nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ, tham ô tài sản, vi phạm quy định về quản lý sử dụng tài sản Nhà nước, vi phạm về đầu tư công và các quy định về đấu thầu…

5 phương thức, thủ đoạn chính nổi lên với nhóm tội phạm này cũng được đại diện Bộ Công an đề cập.

Thứ nhất là có sự cấu kết, móc nối giữa đối tượng trong cơ quan Nhà nước và đối tượng ngoài xã hội, hình thành xuyên suốt chuỗi hoạt động từ đầu tư, đấu thầu, nghiệm thu đến thanh, quyết toán.

Theo ông, tội phạm đi vào từng khâu của quá trình thực hiện dự án, hình thành các lợi ích nhóm, cài cắm tiêu chí kỹ thuật, nâng khống dự toán công trình, lợi dụng chức vụ can thiệp cho nhà thầu trúng thầu và sử dụng trung gian, hệ sinh thái để che giấu dòng tiền tham nhũng.

Thứ hai là lợi dụng nhiệm vụ được giao trong cấp các loại giấy phép và giải quyết thủ tục hành chính để thu thêm phí ngoài, liên quan tình trạng tham nhũng vặt.

Thứ ba là lợi dụng nhiệm vụ được giao về quản lý tài sản, quá trình cổ phần hóa, tái cơ cấu doanh nghiệp, xử lý tài sản công để định giá thấp tài sản Nhà nước, chuyển quyền sử dụng đất công, bán tài sản không qua định giá, đấu giá, gây thất thoát.

Thứ tư là lợi dụng chuyển đổi số để che giấu tội phạm khi các đối tượng lợi dụng sử dụng tin nhắn mã hóa, tài sản ảo, hồ sơ điện tử và giao dịch tài chính trực tuyến.

Thứ năm là lợi dụng các mô hình kinh doanh mới để chiếm đoạt và trục lợi. Dẫn chứng, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản nhắc đến mô hình bất động sản nghỉ dưỡng, sở hữu hợp đồng kỳ nghỉ, huy động vốn dự án. Ông cho biết Công an Hà Nội vừa khởi tố 21 vụ án liên quan đến 23 công ty và 187 đối tượng.

Việc tẩu tán, chuyển hóa tài sản ngày càng tinh vi

Về công tác thu hồi tài sản, Người phát ngôn Bộ Công an khẳng định đây là nhiệm vụ trọng tâm, không chỉ là quy trình tố tụng mà nhằm tái sử dụng các nguồn lực cho phát triển.

Ông cho biết từ tháng 12/2023 đến tháng 5/2026, công an các cấp đã khởi tố, điều tra 6.685 vụ án tham nhũng, chức vụ, kinh tế; thu hồi khoảng 37.522 tỷ đồng (đạt tỷ lệ 57,7%). Trong đó, án tham nhũng, chức vụ thu hồi 9.500 tỷ đồng (đạt trên 85%); án kinh tế thu hồi 28.023 tỷ đồng (đạt 52%).

Nhiều khó khăn trong đấu tranh phòng chống tội phạm cũng được Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản chia sẻ.

Ông nêu thực tế nhiều tài sản do phạm tội mà có đã được chuyển dịch, hợp thức hóa đứng tên người thân, pháp nhân trung gian hoặc bên thứ ba, gây khó khăn trong quá trình thu hồi và tạo khoảng trống thời gian cho đối tượng tẩu tán tài sản.

Trong khi đó, việc tẩu tán, chuyển hóa tài sản ngày càng tinh vi, đòi hỏi việc xác minh, điều tra rất công phu.

Ví dụ chuyển tiền qua nhiều tài khoản trung gian, ví điện tử, đầu tư cổ phiếu, bất động sản hoặc chuyển tài sản ra nước ngoài, đầu tư vào tài sản số, tài sản mã hóa…

Một khó khăn khác, theo ông Toản, nhiều vụ án kinh tế đặc biệt lớn nhưng người vi phạm lại không trực tiếp chiếm hưởng hoặc không còn tài sản tương xứng để khắc phục. Đây là lý do thu hồi tài sản trong các vụ án kinh tế thấp hơn so với các vụ án tham nhũng, chức vụ.

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản khẳng định Bộ Công an sẽ chỉ đạo các cơ quan điều tra tập trung cao độ thu hồi tài sản nhằm thu hồi nguồn lực Nhà nước và phục vụ cho phát triển; tập trung vào truy vết dòng tiền, chuyển mạnh sang việc bảo toàn, phong tỏa, xử lý tài sản ngay từ đầu.

“Bộ Công an cũng sẽ tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết 164 của Quốc hội về thí điểm xử lý vật chứng, tài sản và đang nghiên cứu hoàn thiện cơ chế thu hồi, nhất là đối với tài sản không giải trình được nguồn gốc hợp pháp hoặc tài sản đứng tên người thứ ba nhưng có căn cứ xác định có liên quan đến hành vi phạm tội”, ông Toản nói.